[Çözüldü] Alpler'e Eylül'de 30 cm kar: "küresel ısınma nerede?" sorusu haklı mı?

[yalcin107]

Arkadaşlar, bu hafta başında Alpler'e Eylül ortasında kar yağdı, 1.800 metrenin üstünde yer yer 30 cm birikmiş. Yurt dışı sayfalarında kayak merkezlerinin bembeyaz fotoğrafları dolaşıyor. Daha birkaç hafta önce herkes "Avrupa kavruluyor, buzullar eriyor" diyordu, şimdi Eylül'de kar yağıyor.
Açık açık soruyorum, kimse kızmasın: küresel ısınma nerede? Eylül'ün ortasında 30 cm kar yağabiliyorsa bu ısınma hikayesi biraz abartılmış olmuyor mu? Çevremde benim gibi düşünen çok kişi var.

• Alpler, 1.800 m üstü: ~30 cm kar
  
• Zaman: Eylül'ün ortası
  
• Olayın kendisi önceki başlıkta konuşuldu; ben "ne anlama geliyor" kısmını merak ediyorum
  

Bilen arkadaşlar yazsın, tartışalım.

[tamery349]

Arkadaşlar, bu hafta başında Alpler'e Eylül ortasında kar yağdı, 1.800 metrenin üstünde yer yer 30 cm birikmiş. Yurt dışı sayfalarında kayak merkezlerinin bembeyaz fotoğrafları dolaşıyor. Daha birkaç hafta önce herkes...

Katılıyorum yalcin107. Eylül'de kar görülmemiş şey. Antalya'da hâlâ 33 derece yaşıyoruz, orada kar yağıyor. Demek ki bir şeyler anlatıldığı gibi değil.

[EnsembleEce]

Katılıyorum yalcin107. Eylül'de kar görülmemiş şey. Antalya'da hâlâ 33 derece yaşıyoruz, orada kar yağıyor. Demek ki bir şeyler anlatıldığı gibi değil.

tamery349, "görülmemiş" kısmına itiraz edeceğim. Alp istasyonlarının uzun kayıtlarında Eylül'de 1.500-2.000 m üstüne kar yağışı daha önce de defalarca görülmüş; yüksek kotlarda erken sezon karı olağandışı değil. Bu olayın nedeni de net: Kuzey Denizi'nden Alpler'e inen derin bir 500 hPa oluğu ve arkasından gelen kuzeyli soğuk adveksiyon. 850 hPa'da (yaklaşık 1.500 m) sıcaklık bölgede 0 °C civarına, yer yer altına indi; bu durumda yoğun yağışla kar kotu 1.500-1.800 m'ye kadar iner. Yani sinoptik olarak açıklanabilen tek bir güçlü soğuk hava girişi.

[TrakyaFirtina]

Bu oluğun kuyruğu bize de dokunacak gibi. Ensemble ortalamasında oluğun güney ucu hafta sonuna doğru İyon Denizi üzerinde kopup kesik alçağa dönüşüyor. Önündeki güneybatılı akış Balkanlar üzerinden Trakya ve Marmara'ya lodos olarak yansır, arkasından rüzgar kuzeye döner. Kar falan yok tabii, sadece sonbahar kokusu.

• Oluğun güney ucu İyon Denizi'nde kesik alçak olur
  
• Cumartesi gecesi Marmara'da lodos, pazar-pazartesi poyraz ve serinleme
  
• Tutmazsa söylersiniz
  

[yalcin107]

Ece Hanım, anlattığınız sinoptik kısmı anladım ama benim sorum başka. Dünya ısınıyorsa bu soğuk hava nereden geliyor? Isınan bir dünyada bu kadar soğuk olmaması gerekmez mi?

[tamery349]

Bence bilim insanları her şeyi ısınmaya bağlıyor. Sıcak olunca ısınma, soğuk olunca yine ısınma, sel olunca yine ısınma. Böyle olunca insan inanmakta zorlanıyor.
Bu mesaj HavaAdmin tarafından üslup nedeniyle düzenlenmiştir.

[HavaAdmin]

Bence bilim insanları her şeyi ısınmaya bağlıyor. Sıcak olunca ısınma, soğuk olunca yine ısınma, sel olunca yine ısınma. Böyle olunca insan inanmakta zorlanıyor. [i][color=gray]Bu mesaj HavaAdmin tarafından üslup...

tamery349, mesajındaki bir cümleyi üslup nedeniyle düzenledim; konuyu kişilere ve siyasete çekecek bir ifadeydi. Hatırlatayım: bu forumda iklim sonuna kadar konuşulabilir, ama yalnızca veri ve fiziksel açıklama üzerinden. "Onlar şunu diyor" tarzı genellemeler yerine "şu veri şunu gösteriyor" diye konuşalım.
Soruna gelince: her şeyi ısınmaya bağlamak da, hiçbir şeyi bağlamamak da hatalı. Tek bir olay (bir kar yağışı ya da bir sıcak gün) iklim eğilimi hakkında tek başına bir şey söylemez. Birazdan maddeleyeceğim.

[UzunVadeciMert]

Kaynak tarafından katkı yapayım. Alpler üzerine yapılmış uzun dönem çalışmalarının genel bulgusu şöyle özetlenebilir:

• Alçak ve orta kotlarda (kabaca 2.000 m altı) kar örtüsünün yerde kaldığı süre on yıllar içinde belirgin şekilde kısalmış
  
• Kısalma en çok ilkbaharda, erimenin öne kayması şeklinde görülüyor
  
• Yüksek kotlarda yıldan yıla oynaklık büyük; tek tek soğuk ve karlı sezonlar hâlâ yaşanıyor
  

Özet kutusu: Eylül'de bir kez 30 cm kar yağması "kar örtüsü süresi kısalıyor" bulgusuyla çelişmez; eğilim onlarca sezonun ortalamasından çıkar.

[tamery349]

Tamam, sertleştim, haklısınız. Genelleme yaptım, özür dilerim. Ama gerçekten merak ediyorum: tek bir olay bir şey söylemiyorsa neye bakacağız?

[HavaAdmin]

Tam sorulması gereken soru. Maddeleyeyim:

• Hava: Belirli bir yer ve zamandaki atmosfer durumu (saatler, günler). Alpler'deki kar bir hava olayıdır.
  
• İklim: Hava durumunun uzun dönem istatistiği (WMO standardına göre en az 30 yıl): ortalamalar, uç değerlerin sıklığı, yayılım.
  
• Eğilim: 30 yıllık dönemlerin birbirine göre nasıl değiştiği. Tek bir kar ya da tek bir sıcak dalga eğilimi ne kanıtlar ne çürütür.
  
• Neye bakılır: Soğuk olayların sıklığı azalıyor mu, sıcak uçlar artıyor mu, kar örtüsü süresi kısalıyor mu?
  

Kısaca: hava bir gün, iklim 30 yıl.

[yalcin107]

Tam sorulması gereken soru. Maddeleyeyim:

• Hava: Belirli bir yer ve zamandaki atmosfer durumu (saatler, günler). Alpler'deki kar bir hava olayıdır.
• İklim: Hava durumunun uzun dönem istatistiği...

30 yıl uzun süre. Peki bir yıl çok soğuk geçse, o 30 yıllık ortalamayı bozmaz mı? Ya da bu Eylül karı gibi birkaç olay üst üste gelse?

[EnsembleEce]

30 yıl uzun süre. Peki bir yıl çok soğuk geçse, o 30 yıllık ortalamayı bozmaz mı? Ya da bu Eylül karı gibi birkaç olay üst üste gelse?

Güzel soru. İklimi bir zar gibi düşün: ısınma zarı hilelendiriyor, soğuk yüzler hâlâ var ama daha seyrek geliyor. Isınan bir iklimde soğuk olaylar yok olmaz, dağılımın ortalaması kayar: sıcak uçlar sıklaşır, soğuk uçlar seyrekleşir. Dün sorduğun "soğuk hava nereden geliyor" sorusunun cevabı da burada: soğuk hava hâlâ kuzeyde, kutup tarafında oluşur ve atmosfer dalgalı akış yaptıkça derin oluklarla güneye iner. Bir soğuk yıl 30 yılı bozmaz; eğilimi değiştirmek için soğuk olayların on yıllar boyunca sistematik olarak artması gerekir, verilerde bu görülmüyor.

[TrakyaFirtina]

Güncelleme: son ensemble kesik alçağı netleştirdi. Cumartesiyi pazara bağlayan gece Marmara'da ortalama 25-30 knot lodos, Çanakkale Boğazı'nda daha sert hamleler görünüyor. Pazar öğleden sonra rüzgar kuzeydoğuya dönüyor; asıl serinlik arkadan gelen poyrazla olacak.

[UzunVadeciMert]

Güzel soru. İklimi bir zar gibi düşün: ısınma zarı hilelendiriyor, soğuk yüzler hâlâ var ama daha seyrek geliyor. Isınan bir iklimde soğuk olaylar yok olmaz, dağılımın ortalaması kayar: sıcak uçlar sıklaşır, soğuk uçlar...

Ece'ye bir ek: erken sezon karı ile sezon boyunca kar örtüsü süresi farklı şeyler. Yüksek kotta Eylül'de 30 cm kar yağabilir ve birkaç gün içinde güneşle büyük kısmı erir. Eğilim çalışmaları ise kar örtüsünün toplam kaç gün yerde kaldığına bakıyor. Tek bir erken olay bu eğilimi değiştirmez; hatta arkasından ılık bir Ekim gelirse o sezonun hesabına bile pek katkı yapmaz.

[tamery349]

Genellememi geri alıyorum. Antalya'dan bakınca Eylül'de kar bana imkansız gibi gelmişti, meğer Alpler'in o yüksekliklerinde defalarca olmuş. Tek olaydan sonuç çıkarmamak lazımmış, anladım.