Föhn Etkisi Nedir?

[HavaAdmin]

Kışın ortasında Doğu Karadeniz kıyısında ya da Toroslar'ın eteklerinde birden 20 °C'yi aşan sıcaklıklar görüldüğünde akla gelen ilk açıklama föhn etkisidir.

Tanım
Föhn, bir dağ sırasını aşan havanın yamaç aşağı inerken ısınması ve kuruması sonucu oluşan sıcak, kuru rüzgardır.

Mekanizma

• Nemli hava rüzgar alan (rüzgarüstü) yamaçta yükselir ve soğur. Doyma noktasına ulaşınca yoğuşma başlar; bu aşamada serbest kalan gizli ısı yüzünden hava daha yavaş soğur (100 m'de yaklaşık 0,5 °C).
  
• Yağış bu yamaca bırakılır, hava nemini kaybeder.
  
• Tepeyi aşan kuru hava rüzgaraltı yamaçta inerken kuru adyabatik oranla, yani 100 m'de yaklaşık 1 °C ısınır.
  
• Sonuç: aynı yükseltide, dağın öbür tarafında hava çıktığından belirgin biçimde daha sıcak ve kurudur.
  

Türkiye'de örnekler
Güneyli akışta Kaçkarlar ve Doğu Karadeniz dağlarını aşan hava, Rize-Trabzon kıyısında kış ortasında bahar sıcaklığı yaratabilir. Toroslar'ın kuzeye bakan yamaçlarında ve Uludağ'ın Bursa'ya bakan eteklerinde de benzer örnekler görülür.

Dikkat
Föhn günlerinde nem çok düşer; kış sonunda bile orman yangını riski ve hızlı kar erimesi (ani taşkın) gündeme gelebilir.