Türkiye'nin Gölleri: Tektonik, Volkanik, Karstik ve Set Gölleri

[BulutKovalayan]

Göl fotoğrafçılığına merak saldıktan sonra her gölün farklı bir hikâyesi olduğunu öğrendim. Ders notu gibi ama biraz da gezi rehberi tadında bir derleme.

Tektonik göller
Yer kabuğunun kırılıp çökmesiyle oluşan çukurlara suların dolmasıyla oluşur. Göller Yöresi'nde ve Batı Anadolu'nun çöküntü alanlarında örnekleri var. Tuz Gölü de tektonik bir çanağın içindedir; sığ ve çok tuzludur.

Volkanik göller

• Krater gölü: Sönmüş bir volkanın krater ya da kaldera çukurunda oluşur. Nemrut Kalderası'ndaki göl en bilinen örnek.
  
• Volkanik set gölü: Lav akıntısının bir vadiyi kapatmasıyla oluşur. Van Gölü, Nemrut'un lavlarının akarsu yolunu kapatmasıyla oluşan dünyanın en büyük sodalı göllerinden biri.
  

Karstik göller
Kalkerin (kireçtaşı) suda erimesiyle oluşan çukurlarda toplanan sular. Obruk gölleri bu tipin en ilginç örnekleri; Konya'daki bazı obruk göllerinin dibi onlarca metre derinlikte.

Set gölleri

• Heyelan set gölü: Bir yamacın kayarak vadiyi kapatmasıyla. Tortum ve Sera gölleri bu tipte.
  
• Alüvyal set gölü: Akarsuyun getirdiği malzemenin vadiyi kapatmasıyla.
  
• Kıyı set gölü (lagün): Deniz kıyısında kum setlerinin bir koyu kapatmasıyla. Küçükçekmece ve Büyükçekmece gölleri örnek.
  

Buzul gölleri
Yüksek dağlarda buzulların aşındırdığı çanaklarda. Kaçkarlar ve Toroslar'ın yüksek kesimlerinde küçük ama çok fotojenik örnekleri var.

Gün doğumunda sakin su yüzeyinde yansıma için rüzgarsız sabahları seçin; volkanik göllerde su rengi mevsimle değişir.