Boyuna ve Enine Kıyılar

[HavaAdmin]

Coğrafya derslerinin klasik konularından birini, meteorolojik etkileriyle birlikte ele alalım.

Boyuna kıyı
Dağların kıyıya paralel uzandığı kıyılardır.

• Kıyı çizgisi az girintili çıkıntılıdır.
  
• Doğal liman sayısı azdır.
  
• Kıyı ile iç kesimler arasında ulaşım zordur.
  
• Denizel etki iç kesimlere pek ulaşmaz; iklim kıyıda ve iç kesimde birden değişir.
  

Örnekler: Karadeniz ve Akdeniz kıyılarımız.

Enine kıyı
Dağların kıyıya dik uzandığı kıyılardır.

• Kıyı çizgisi çok girintili çıkıntılıdır; koy, körfez ve yarımadalar boldur.
  
• Doğal liman sayısı fazladır.
  
• Denizel etki vadiler boyunca iç kesimlere kadar sokulur.
  

Örnek: Ege kıyılarımız. Gediz, Küçük ve Büyük Menderes vadileri denizel etkiyi Manisa, Aydın ve Denizli'ye kadar taşır.

Meteorolojik sonuçları
Ege'de deniz meltemi ve imbat vadiler boyunca içeri girer; Karadeniz'de ise nemli hava dağlara çarparak yamaçlara yağışını bırakır. Boyuna kıyılarda orografik yağış, enine kıyılarda ise vadiler boyunca uzanan ılıman iklim ön plandadır.