Muson İklimi ve Özellikleri

[SinoptikAyse]

Yurt Dışındaki Hadiseler forumunda Güney Asya yağışları konuşulurken muson kavramı sık geçiyor. Ders notu olarak özetleyelim.

Muson nedir?
Kara ve deniz arasındaki mevsimlik sıcaklık farkının oluşturduğu, yön değiştiren büyük ölçekli rüzgar sistemidir. Aslında dev bir mevsimlik meltem gibi düşünülebilir.

Mekanizma

• Yaz musonu: Kara denizden çok daha fazla ısınır, üzerinde alçak basınç oluşur. Okyanustan nem yüklü rüzgarlar karaya doğru eser, yoğun yağış getirir.
  
• Kış musonu: Kara hızla soğur, üzerinde yüksek basınç oluşur. Rüzgarlar karadan denize doğru eser, kuru ve serin bir dönem yaşanır.
  

Görüldüğü yerler
Güney ve Güneydoğu Asya (Hindistan, Bangladeş, Myanmar, Tayland, Vietnam), Güney Çin ve Kuzey Avustralya. Batı Afrika'da ve Kuzey Amerika'nın güneybatısında da muson benzeri sistemler vardır.

Özellikleri
Yazlar çok yağışlı, kışlar kurak. Yıllık yağış bazı yerlerde birkaç bin milimetreyi bulur. Tarım, özellikle çeltik, muson yağışlarına bağlıdır; musonun gecikmesi ya da zayıf kalması ciddi ekonomik ve toplumsal sonuçlar doğurur.

Türkiye'de muson var mı?
Hayır. Türkiye'de yağışı getiren ana mekanizma orta enlem sistemleri ve cephelerdir. Yaz aylarında kara üzerinde oluşan termik alçak, muson benzeri güçlü bir yağış rejimi oluşturmaz; aksine yazlarımız kuraktır.