Tundra ve Kutup İklimi

[AnkaraSinoptik]

İklim tipleri ders notu serisinin son halkası: dünyanın en soğuk iklimleri.

Tundra iklimi
Kuzey Kutup Dairesi'nin güneyinde, Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'nın kuzey kıyılarında görülür.

• Kışlar çok uzun ve sert, yazlar kısa ve serin; en sıcak ayın ortalaması 10 °C'nin altında.
  
• Yağış az; çoğu kar şeklinde.
  
• Toprağın derin kısmı yıl boyu donmuş halde kalır (permafrost); yazın yalnızca yüzeydeki ince katman çözülür.
  
• Bitki örtüsü: yosun, liken ve bodur çalılar. Ağaç yetişmez.
  

Kutup iklimi
Antarktika ve Grönland'ın iç kesimlerinde.

• Yıl boyu ortalama sıcaklık 0 °C'nin altında.
  
• Aylar süren kutup gecesi ve kutup gündüzü.
  
• Yağış çok az; aslında bu bölgeler birer "soğuk çöl".
  
• Sürekli buz örtüsü.
  

Permafrost ve iklim değişikliği
Isınmayla birlikte permafrostun çözülmesi, toprakta hapsolmuş karbonun atmosfere karışması ve yapıların zemininin çökmesi gibi sonuçlar doğuruyor. İklim bilimcilerin en yakından izlediği süreçlerden biri.

Türkiye'de benzeri var mı?
Türkiye'de tundra ya da kutup iklimi yoktur. Ancak yüksek dağların zirve kesimlerinde (Ağrı, Cilo-Sat, Kaçkarlar) yükseltiye bağlı olarak tundraya benzer koşullar ve küçük permafrost alanları görülebilir.

Seriye katkı veren herkese teşekkürler; yeni ders notu önerilerini bu başlığa yazabilirsiniz.