Türkiye'nin Fay Hatları ve Deprem Bölgeleri (Genel Bilgi)

[AnkaraSinoptik]

Bu konu, Türkiye'nin neden bir deprem ülkesi olduğunu genel hatlarıyla anlatan bir bilgilendirmedir. Deprem tahmini değil, yer bilimlerinin temel bilgisidir.

Levha tektoniği
Anadolu, Avrasya, Afrika ve Arap levhalarının etkileşim alanında yer alır. Arap levhasının kuzeye doğru hareketi, Anadolu'yu batıya doğru iter; Anadolu bir "kama" gibi, kuzeyde ve doğuda büyük fay zonları boyunca batıya kayar. Batıda ise Ege'deki gerilme rejimi etkilidir.

Başlıca fay zonları

• Kuzey Anadolu Fay Zonu: Doğudan batıya, Karadeniz'e paralel uzanan, dünyanın en iyi bilinen doğrultu atımlı faylarından biri. Batıda Marmara'ya uzanır.
  
• Doğu Anadolu Fay Zonu: Güneydoğuda, Arap levhası ile Anadolu arasındaki sınırda uzanan büyük doğrultu atımlı fay zonu.
  
• Batı Anadolu graben sistemi: Ege Bölgesi'nde, kabuğun gerilmesiyle oluşan çöküntü alanları (Gediz, Büyük Menderes grabenleri gibi) ve bunları sınırlayan normal faylar.
  
• Diğer fay sistemleri: İç Anadolu'da ve Doğu Anadolu'da daha küçük ama önemli fay zonları.
  

Fay türleri

• Doğrultu atımlı: Bloklar yatay olarak birbirine göre kayar.
  
• Normal fay: Kabuk gerilirken bir blok aşağı kayar; grabenler böyle oluşur.
  
• Ters fay: Kabuk sıkışırken bir blok diğerinin üzerine çıkar.
  

Deprem tehlike haritası
Ülkemizin deprem tehlike haritası, resmi kurumlar tarafından yayımlanır ve bina tasarımında kullanılır. Kendi bölgenizin durumunu AFAD'ın ilgili sayfasından öğrenebilirsiniz.

Önemli not
Fay haritası "şurada deprem olacak" demek değildir; bir bölgenin uzun vadede deprem üretme potansiyelini gösterir. Hazırlık, her bölge için gereklidir.