Kış 2024-2025 Sezon Tahmini ve Düşüncelerim

[EnsembleEce]

Bu yazı bir sezon tahmini değil, bir olasılık haritası. Sezon ölçeğinde ne bildiğimizi ve ne bilmediğimizi ayırmak istiyorum.

Bildiklerimiz

• ENSO: Zayıf La Niña eğilimi. Türkiye'ye etkisi zayıf, sinyal gürültünün altında.
  
• QBO: Doğulu fazda. İstatistiksel olarak doğulu QBO kışlarında polar vorteksin zayıflama ve SSW olasılığı biraz daha yüksek.
  
• Deniz yüzeyi: Akdeniz ve Karadeniz ortalamanın 1-1,5 °C üstünde. Soğuk hava girişlerinde kıyılarda daha fazla nem ve kararsızlık.
  
• Mevsimsel modeller (çoklu model ortalaması): Aralık-Şubat Türkiye geneli sıcaklık için "normalin üstü" olasılığı %55-60, yağış için sinyal yok.
  

Bilmediklerimiz

• Polar vorteksin kış ortasında ne yapacağı. Doğulu QBO bir eğilim, garanti değil.
  
• Blokajların konumu. Türkiye için en belirleyici unsur bu, ve sezon ölçeğinde öngörülemez.
  

Olasılık haritam (Aralık-Şubat)

Kod:

Sıcaklık normalin üstü : %55 Normale yakın : %30 Normalin altı : %15 En az bir güçlü soğuk dalga (Marmara 850 hPa -8 altı, 48 saat+) : %45 SSW (Ocak-Şubat) : %35

Aylara göre eğilim

• Aralık: Ilık ve hareketli. Batılı akış baskın, Akdeniz alçakları lodosla Marmara'ya.
  
• Ocak: Belirsiz. Vorteks güçlü kalırsa ılık, zayıflarsa Ocak sonunda blokaj.
  
• Şubat: Güçlü soğuk dalga olasılığının en yüksek olduğu ay. Blokaj kurulursa ikinci yarı.
  

Bu tablo nasıl okunmalı?
"%55 normalin üstü" demek, bu kışa benzeyen 100 kışın 55'inin ılık, 45'inin normal ya da soğuk geçtiği anlamına gelir. Ilık bir kış içinde bile 7-10 günlük sert bir soğuk dönem yaşanabilir; sezon ortalaması bunu gizler. Bu yüzden tabloya ayrıca "güçlü soğuk dalga" satırını koydum. Sezon ortalamasını değil, o satırı takip edenler kış boyunca daha az şaşıracak.

Sezon boyunca
Her pazartesi panel, her ay sonu kalibrasyon tablosu. Sezon sonunda da bu olasılıkları gerçekleşmeyle karşılaştıracağım.

Özet: Ilık bir kış olasılığı yüksek ama içinde bir güçlü soğuk dalga için yarı yarıya şans var; o dalga gelirse Şubat'ta gelir. Ensemble bunu %45 veriyor, gerçekleşmezse bunu da söyleyeceğim.