<![CDATA[HavaForumu - Don & Buzlanma]]> https://havaforumu.com/ Mon, 28 Sep 2026 00:17:43 +0000 MyBB <![CDATA[Ekim ilk haftası: Trakya ve İç Anadolu'da ilk kırağı riski var mı? (ECMWF / GFS)]]> https://havaforumu.com/thread-36.html Sat, 26 Sep 2026 07:44:39 +0300 ModelciKemal]]> https://havaforumu.com/thread-36.html
ECMWF 00z (26 Eylül) - 4-5 Ekim geceleri 2 m minimum
  • Eskişehir: 2 °C (5 Ekim 03 UTC)
  • Ankara Esenboğa: 1 °C
  • Kayseri: 0 °C
  • Konya: 3 °C
  • Edirne: 5 °C, Kırklareli: 4 °C
  • Bursa ovası: 7 °C

GFS 06z

Aynı tarihlerde 2-3 derece daha ılık; Esenboğa 4 °C, Kayseri 3 °C. Eksen doğuda, soğuk hava Karadeniz'in doğusuna akıyor senaryosu.

Ensemble

ECMWF ENS: Esenboğa'da 5 Ekim gecesi 0 °C altı olasılığı %30, Kayseri %40, Eskişehir %25, Edirne %10. GEFS bunların yarısı kadar.

Kırağı için ne gerekir?

2 m'de 0 değil, 2 m'de +3 ve altı, açık gökyüzü, sakin rüzgar yeter; zeminde kırağı oluşur. Bu ölçütle ECMWF senaryosunda İç Anadolu'nun ova tabanlarında (Kayseri Develi, Ankara Beypazarı, Eskişehir Alpu) 5 Ekim sabahı kırağı olasılığını %35 görüyorum, Trakya için %15. Gündüz 15-17 derece olacağı için bu adveksiyon değil, cephe sonrası radyasyon soğuması.

Kimi ilgilendirir?

Geç hasat domates, biber, kabak; İç Anadolu'da bağ bozumu bitmemiş bağlar; fide üreticileri. Meyve ağaçları için Ekim donu sorun değil.

Güven derecesi: düşük. 8 günlük menzil, iki ana model arasında 3 derece fark. 12z ile güncellerim. Şimdilik yapılacak tek şey: min-maks termometreyi bahçeye koyun, sonra bakarız.]]>
ECMWF 00z (26 Eylül) - 4-5 Ekim geceleri 2 m minimum
  • Eskişehir: 2 °C (5 Ekim 03 UTC)
  • Ankara Esenboğa: 1 °C
  • Kayseri: 0 °C
  • Konya: 3 °C
  • Edirne: 5 °C, Kırklareli: 4 °C
  • Bursa ovası: 7 °C

GFS 06z

Aynı tarihlerde 2-3 derece daha ılık; Esenboğa 4 °C, Kayseri 3 °C. Eksen doğuda, soğuk hava Karadeniz'in doğusuna akıyor senaryosu.

Ensemble

ECMWF ENS: Esenboğa'da 5 Ekim gecesi 0 °C altı olasılığı %30, Kayseri %40, Eskişehir %25, Edirne %10. GEFS bunların yarısı kadar.

Kırağı için ne gerekir?

2 m'de 0 değil, 2 m'de +3 ve altı, açık gökyüzü, sakin rüzgar yeter; zeminde kırağı oluşur. Bu ölçütle ECMWF senaryosunda İç Anadolu'nun ova tabanlarında (Kayseri Develi, Ankara Beypazarı, Eskişehir Alpu) 5 Ekim sabahı kırağı olasılığını %35 görüyorum, Trakya için %15. Gündüz 15-17 derece olacağı için bu adveksiyon değil, cephe sonrası radyasyon soğuması.

Kimi ilgilendirir?

Geç hasat domates, biber, kabak; İç Anadolu'da bağ bozumu bitmemiş bağlar; fide üreticileri. Meyve ağaçları için Ekim donu sorun değil.

Güven derecesi: düşük. 8 günlük menzil, iki ana model arasında 3 derece fark. 12z ile güncellerim. Şimdilik yapılacak tek şey: min-maks termometreyi bahçeye koyun, sonra bakarız.]]> <![CDATA[Erzurum'da sezonun ilk donu: 24 Eylül 2026 sabahı 06:40'ta -2,1 °C]]> https://havaforumu.com/thread-35.html Wed, 23 Sep 2026 22:08:39 +0300 PalandokenKar]]> https://havaforumu.com/thread-35.html
Yakutiye / Erzurum - 24.09.2026, gece minimumu 06:40
2 m sıcaklık: -2,1 °C | Çim: -5,0 °C | Rüzgar: sakin | Gökyüzü: açık, çiy noktası -6
Etkilenen ürün: bahçelerde domates, biber, fasulye (son hasat) | Gözlenen zarar: domates yaprakları kararmış, meyve sağlam
Kaynak: kendi istasyonum (1.900 m, sensör 2 m) | MGM Erzurum Havalimanı: -1,4 °C

Dün akşam 18:00'de 9 derece, çiy noktası -5, gökyüzü tertemiz, rüzgar yok; yani rehberdeki bütün kutular işaretliydi. Sabah araba camında buz, pencere kenarında kırağı. Ceket bir tane, henüz ikinciye gerek yok.

Karşılaştırma için önceki yıllar (kendi kayıtlarım):
  • 2023: ilk don 27 Eylül, -1,3 °C
  • 2024: ilk don 3 Ekim, -0,8 °C
  • 2025: ilk don 29 Eylül, -2,6 °C
  • 2026: 24 Eylül, -2,1 °C

Erken sayılmaz ama son dört yılın en erken tarihi. Kars, Ardahan ve Ağrı'dan değer gelirse tabloyu genişletiriz; Ağrı'nın yüksek kesimlerinden -4 duydum, kaynak bekliyorum. Kırağı sabahı hava yolunda görünürlük iyiydi, sis yoktu.

Batıdaki arkadaşlar, siz 12 derecede serinlerken bizde don; her yıl olduğu gibi kış Erzurum'dan başlar, size Aralık'ta ulaşır. Sabırla bekleyin.]]>
Yakutiye / Erzurum - 24.09.2026, gece minimumu 06:40
2 m sıcaklık: -2,1 °C | Çim: -5,0 °C | Rüzgar: sakin | Gökyüzü: açık, çiy noktası -6
Etkilenen ürün: bahçelerde domates, biber, fasulye (son hasat) | Gözlenen zarar: domates yaprakları kararmış, meyve sağlam
Kaynak: kendi istasyonum (1.900 m, sensör 2 m) | MGM Erzurum Havalimanı: -1,4 °C

Dün akşam 18:00'de 9 derece, çiy noktası -5, gökyüzü tertemiz, rüzgar yok; yani rehberdeki bütün kutular işaretliydi. Sabah araba camında buz, pencere kenarında kırağı. Ceket bir tane, henüz ikinciye gerek yok.

Karşılaştırma için önceki yıllar (kendi kayıtlarım):
  • 2023: ilk don 27 Eylül, -1,3 °C
  • 2024: ilk don 3 Ekim, -0,8 °C
  • 2025: ilk don 29 Eylül, -2,6 °C
  • 2026: 24 Eylül, -2,1 °C

Erken sayılmaz ama son dört yılın en erken tarihi. Kars, Ardahan ve Ağrı'dan değer gelirse tabloyu genişletiriz; Ağrı'nın yüksek kesimlerinden -4 duydum, kaynak bekliyorum. Kırağı sabahı hava yolunda görünürlük iyiydi, sis yoktu.

Batıdaki arkadaşlar, siz 12 derecede serinlerken bizde don; her yıl olduğu gibi kış Erzurum'dan başlar, size Aralık'ta ulaşır. Sabırla bekleyin.]]> <![CDATA[Geçen kışın don bilançosu: Kayseri meyve bahçeleri (2026)]]> https://havaforumu.com/thread-2409.html Thu, 10 Sep 2026 23:03:03 +0300 kemalMeteo]]> https://havaforumu.com/thread-2409.html <![CDATA[Don koruma için rüzgar pervanesi kuran var mı? (Trabzon)]]> https://havaforumu.com/thread-2562.html Wed, 27 May 2026 15:10:28 +0300 NazlicanAkbas01]]> https://havaforumu.com/thread-2562.html <![CDATA[Sera ısıtma ve don sigortası deneyimleri (Akdeniz)]]> https://havaforumu.com/thread-2470.html Wed, 13 May 2026 22:14:23 +0300 bulent_antalya]]> https://havaforumu.com/thread-2470.html <![CDATA[8-10 Nisan 2026 zirai don: Malatya kayısısı ve Ege bağlarında -4 °C]]> https://havaforumu.com/thread-34.html Fri, 10 Apr 2026 22:08:39 +0300 HavaAdmin]]> https://havaforumu.com/thread-34.html
8-10 Nisan gecelerinde ülkenin geniş bir kesimini etkileyen zirai don olayını tek başlıkta toplayalım. Hasar iddialarını kaynakla yazın lütfen; bu başlık sonraki yıllarda referans olacak.

Sinoptik özet

6 Nisan'da Balkanlar üzerinden inen soğuk cephe 7 Nisan'da Anadolu'yu geçti; 850 hPa sıcaklığı İç Anadolu'da -3 °C'ye, Ege iç kesimlerinde -1 °C'ye indi. Asıl zararı cephe değil, arkasından gelen 1028 hPa'lık yüksek basınç yaptı: 8, 9 ve 10 Nisan geceleri açık gökyüzü, rüzgar 5 km/s'nin altında, çiy noktası -5 civarı. Ders kitabı radyasyon donu (gece zeminin ısı kaybıyla oluşan don).

MGM minimum sıcaklıkları (2 m, seçilmiş istasyonlar)
  • Malatya: -3,8 °C (9 Nisan 06:10)
  • Manisa: -1,6 °C (9 Nisan)
  • Denizli Çal: -3,1 °C (9 Nisan)
  • Nevşehir: -4,5 °C (10 Nisan)
  • Ankara Esenboğa: -3,2 °C (9 Nisan)
  • Isparta: -2,9 °C (9 Nisan)

Bunlar 2 m değerleridir; bahçe içinde ve çukur alanlarda 2-4 derece daha düşük ölçüldüğünü üreticilerden gelen raporlar gösteriyor.

Zirai durum

Malatya'da kayısı tam çiçek ve küçük meyve döneminde, Ege'de bağlar sürgünde, İç Anadolu'da elma ve kiraz çiçekte. Yani takvim bakımından en kötü zamanlama. Resmi hasar tespiti il tarım müdürlüklerince yapılıyor; oran vermiyorum, açıklanınca ekleriz.

Uyarı performansı

MGM 6 Nisan'dan itibaren 30'dan fazla il için zirai don uyarısı yayımladı; süre ve kapsam yeterliydi. Modeller (ECMWF 3 Nisan 00z) 850 hPa'daki düşüşü 5 gün önceden gösterdi; Kemal'in uzun vade forumundaki uyarısı da kayıtlarda.

Belirsizlik

11 Nisan gecesi için bulut girişi bekleniyor, radyasyon donu riski azalıyor; 12-13 Nisan yeniden kısmen açık ama 850 hPa +3'e çıkıyor, risk yalnızca çukur alanlarda.

Gözlem formatı için sabit başlığa bakın. Kaynaksız hasar iddiaları düzenlenecektir.]]>
8-10 Nisan gecelerinde ülkenin geniş bir kesimini etkileyen zirai don olayını tek başlıkta toplayalım. Hasar iddialarını kaynakla yazın lütfen; bu başlık sonraki yıllarda referans olacak.

Sinoptik özet

6 Nisan'da Balkanlar üzerinden inen soğuk cephe 7 Nisan'da Anadolu'yu geçti; 850 hPa sıcaklığı İç Anadolu'da -3 °C'ye, Ege iç kesimlerinde -1 °C'ye indi. Asıl zararı cephe değil, arkasından gelen 1028 hPa'lık yüksek basınç yaptı: 8, 9 ve 10 Nisan geceleri açık gökyüzü, rüzgar 5 km/s'nin altında, çiy noktası -5 civarı. Ders kitabı radyasyon donu (gece zeminin ısı kaybıyla oluşan don).

MGM minimum sıcaklıkları (2 m, seçilmiş istasyonlar)
  • Malatya: -3,8 °C (9 Nisan 06:10)
  • Manisa: -1,6 °C (9 Nisan)
  • Denizli Çal: -3,1 °C (9 Nisan)
  • Nevşehir: -4,5 °C (10 Nisan)
  • Ankara Esenboğa: -3,2 °C (9 Nisan)
  • Isparta: -2,9 °C (9 Nisan)

Bunlar 2 m değerleridir; bahçe içinde ve çukur alanlarda 2-4 derece daha düşük ölçüldüğünü üreticilerden gelen raporlar gösteriyor.

Zirai durum

Malatya'da kayısı tam çiçek ve küçük meyve döneminde, Ege'de bağlar sürgünde, İç Anadolu'da elma ve kiraz çiçekte. Yani takvim bakımından en kötü zamanlama. Resmi hasar tespiti il tarım müdürlüklerince yapılıyor; oran vermiyorum, açıklanınca ekleriz.

Uyarı performansı

MGM 6 Nisan'dan itibaren 30'dan fazla il için zirai don uyarısı yayımladı; süre ve kapsam yeterliydi. Modeller (ECMWF 3 Nisan 00z) 850 hPa'daki düşüşü 5 gün önceden gösterdi; Kemal'in uzun vade forumundaki uyarısı da kayıtlarda.

Belirsizlik

11 Nisan gecesi için bulut girişi bekleniyor, radyasyon donu riski azalıyor; 12-13 Nisan yeniden kısmen açık ama 850 hPa +3'e çıkıyor, risk yalnızca çukur alanlarda.

Gözlem formatı için sabit başlığa bakın. Kaynaksız hasar iddiaları düzenlenecektir.]]> <![CDATA[Sinop için son 20 yılın en erken/en geç don tarihleri]]> https://havaforumu.com/thread-2392.html Mon, 06 Apr 2026 22:33:33 +0300 Azra_meteo]]> https://havaforumu.com/thread-2392.html <![CDATA[Antalya'da don olur mu? Ocak 2026 Kumluca ve Aksu seralarında kırağı gözlemi]]> https://havaforumu.com/thread-38.html Tue, 20 Jan 2026 14:56:39 +0300 SicakDalga07]]> https://havaforumu.com/thread-38.html
18-19 Ocak 2026 gecesi
  • MGM Antalya Bölge (kıyıdan 3 km, 50 m): min 3,2 °C, 06:20
  • MGM Antalya Havalimanı: 1,8 °C
  • Aksu, sera bölgesi (arkadaşımın 2 m sensörü, ova tabanı, 20 m rakım): -1,1 °C, 06:40; sera örtüleri dışta kırağı, içeride +2
  • Kumluca merkez (MGM): 0,6 °C; Kumluca ovası sera içi termometreleri sıfır civarı
  • Elmalı (MGM, 1.100 m): -6,4 °C

Haberlerde dolaşan '-5' değeri Elmalı'ya ait olsa gerek; Elmalı yayladır, Ocak'ta -6 olağandır, 'Antalya dondu' demek için kullanılmaz.

Koşullar

Balkanlar'dan gelen soğuk 17 Ocak'ta geçti, 850 hPa Antalya üzerinde 0 °C'ye kadar indi (kıyı için düşük); ardından 1026 hPa yüksek basınç, açık gökyüzü, rüzgar 3-5 km/s. Klasik radyasyon donu, ama bu kez adveksiyonla gelen soğuk hava üstüne; o yüzden kıyıya bu kadar yaklaştı.

Sera etkisi

Örtü altı domates ve biber için sera içi +2 kurtarıcı sınır. Isıtmasız seralarda dış -1 iken iç +1/+2 görülür, bir gece daha uzasa içeri de sıfırı görürdü. 20 Ocak gecesi bulut girdi, mesele kapandı.

Sorum şu: Antalya ovasında Ocak-Şubat'ta sıfırın altı gece sayısı ortalaması ne kadar? Kendi kayıtlarım 2018'den beri yılda 2-6 gece arasında değişiyor (Aksu için). Elinde uzun kayıt olan var mı? Haber değil, istasyon.]]>
18-19 Ocak 2026 gecesi
  • MGM Antalya Bölge (kıyıdan 3 km, 50 m): min 3,2 °C, 06:20
  • MGM Antalya Havalimanı: 1,8 °C
  • Aksu, sera bölgesi (arkadaşımın 2 m sensörü, ova tabanı, 20 m rakım): -1,1 °C, 06:40; sera örtüleri dışta kırağı, içeride +2
  • Kumluca merkez (MGM): 0,6 °C; Kumluca ovası sera içi termometreleri sıfır civarı
  • Elmalı (MGM, 1.100 m): -6,4 °C

Haberlerde dolaşan '-5' değeri Elmalı'ya ait olsa gerek; Elmalı yayladır, Ocak'ta -6 olağandır, 'Antalya dondu' demek için kullanılmaz.

Koşullar

Balkanlar'dan gelen soğuk 17 Ocak'ta geçti, 850 hPa Antalya üzerinde 0 °C'ye kadar indi (kıyı için düşük); ardından 1026 hPa yüksek basınç, açık gökyüzü, rüzgar 3-5 km/s. Klasik radyasyon donu, ama bu kez adveksiyonla gelen soğuk hava üstüne; o yüzden kıyıya bu kadar yaklaştı.

Sera etkisi

Örtü altı domates ve biber için sera içi +2 kurtarıcı sınır. Isıtmasız seralarda dış -1 iken iç +1/+2 görülür, bir gece daha uzasa içeri de sıfırı görürdü. 20 Ocak gecesi bulut girdi, mesele kapandı.

Sorum şu: Antalya ovasında Ocak-Şubat'ta sıfırın altı gece sayısı ortalaması ne kadar? Kendi kayıtlarım 2018'den beri yılda 2-6 gece arasında değişiyor (Aksu için). Elinde uzun kayıt olan var mı? Haber değil, istasyon.]]> <![CDATA[Meyve bahçeleri için don koruma yöntemleri (Akdeniz)]]> https://havaforumu.com/thread-2575.html Mon, 15 Dec 2025 23:32:04 +0300 osmaniyeliguler]]> https://havaforumu.com/thread-2575.html <![CDATA[Aralık 2025 Bolu Dağı ve D-100'de buzlanma: Kara buz (black ice) nasıl oluşur?]]> https://havaforumu.com/thread-37.html Thu, 11 Dec 2025 19:44:39 +0300 SinoptikAyse]]> https://havaforumu.com/thread-37.html
Ne oldu?
  • 10 Aralık öğleden sonra Karadeniz üzerinden gelen sistemle Bolu'da 8 mm yağmur, 900 m üstünde sulu kar.
  • Akşam 20:00'den sonra bulutlar dağıldı, rüzgar kesildi; yer 1022 hPa yüksek basınç yerleşti.
  • Bolu Dağı 1.000 m'de sıcaklık 22:00'de +1,5 °C, 03:00'te -3,2 °C (MGM Bolu Dağı istasyonu). Islak asfalt bu düşüşle dondu.
  • MGM 10 Aralık için Bolu, Düzce, Sakarya ve Bilecik'te 'buzlanma ve don' uyarısı yayımlamıştı.

Kara buz (black ice) nedir?

İnce, şeffaf ve asfaltla aynı renkte görünen buz tabakası. Yağış sonrasında zemin ıslakken hava sıcaklığı hızla sıfırın altına inince oluşur; kar gibi görünmez, yol yalnızca ıslak gibi görünür. En tehlikeli koşul tam da bu olaydaki gibi: yağış sonrası açılma ve radyasyon soğuması.

Neden köprüler ve viyadükler önce donar?

Toprak üstündeki yol zeminden ısı alır, köprünün altı boştur ve her iki yüzeyden soğur; köprü üstü 2-3 derece önce sıfırı görür. Bolu Dağı viyadüğü ve TEM'in yüksek kesimleri bu yüzden ilk donan yerlerdi.

Sürücü için basit kural
  • Hava sıcaklığı +3 °C'nin altında ve yol ıslaksa yol donmuş kabul edilir; araç termometresinin +2 göstermesi güvence değildir, asfalt daha soğuk olabilir.
  • Yağış sonrasında gökyüzü açılmışsa gece yolculuğunda hız düşürülür.
  • MGM buzlanma uyarısı olan güzergahlarda kış lastiği zorunluluğu hatırlatması: 1 Aralık'tan itibaren ticari araçlar için geçerli.

Güven derecesi (olay sonrası)

Süreç ders kitabı gibi: yağış, açılma, radyasyon soğuması. Modeller (ICON-EU 10 Aralık 06z) 2 m sıcaklığın gece -3'e ineceğini doğru verdi; yol yüzeyi sıcaklığı için modelimiz yok, bunu Kemal açsın.

Gözlem ve ölçümlerinizi ekleyin; Ankara-İstanbul yolunu kullananlardan saatli bildirim faydalı olur.]]>
Ne oldu?
  • 10 Aralık öğleden sonra Karadeniz üzerinden gelen sistemle Bolu'da 8 mm yağmur, 900 m üstünde sulu kar.
  • Akşam 20:00'den sonra bulutlar dağıldı, rüzgar kesildi; yer 1022 hPa yüksek basınç yerleşti.
  • Bolu Dağı 1.000 m'de sıcaklık 22:00'de +1,5 °C, 03:00'te -3,2 °C (MGM Bolu Dağı istasyonu). Islak asfalt bu düşüşle dondu.
  • MGM 10 Aralık için Bolu, Düzce, Sakarya ve Bilecik'te 'buzlanma ve don' uyarısı yayımlamıştı.

Kara buz (black ice) nedir?

İnce, şeffaf ve asfaltla aynı renkte görünen buz tabakası. Yağış sonrasında zemin ıslakken hava sıcaklığı hızla sıfırın altına inince oluşur; kar gibi görünmez, yol yalnızca ıslak gibi görünür. En tehlikeli koşul tam da bu olaydaki gibi: yağış sonrası açılma ve radyasyon soğuması.

Neden köprüler ve viyadükler önce donar?

Toprak üstündeki yol zeminden ısı alır, köprünün altı boştur ve her iki yüzeyden soğur; köprü üstü 2-3 derece önce sıfırı görür. Bolu Dağı viyadüğü ve TEM'in yüksek kesimleri bu yüzden ilk donan yerlerdi.

Sürücü için basit kural
  • Hava sıcaklığı +3 °C'nin altında ve yol ıslaksa yol donmuş kabul edilir; araç termometresinin +2 göstermesi güvence değildir, asfalt daha soğuk olabilir.
  • Yağış sonrasında gökyüzü açılmışsa gece yolculuğunda hız düşürülür.
  • MGM buzlanma uyarısı olan güzergahlarda kış lastiği zorunluluğu hatırlatması: 1 Aralık'tan itibaren ticari araçlar için geçerli.

Güven derecesi (olay sonrası)

Süreç ders kitabı gibi: yağış, açılma, radyasyon soğuması. Modeller (ICON-EU 10 Aralık 06z) 2 m sıcaklığın gece -3'e ineceğini doğru verdi; yol yüzeyi sıcaklığı için modelimiz yok, bunu Kemal açsın.

Gözlem ve ölçümlerinizi ekleyin; Ankara-İstanbul yolunu kullananlardan saatli bildirim faydalı olur.]]> <![CDATA[Yalova için son 20 yılın en erken/en geç don tarihleri]]> https://havaforumu.com/thread-2411.html Mon, 01 Dec 2025 13:52:47 +0300 kar_Nihal]]> https://havaforumu.com/thread-2411.html <![CDATA[Zirai Don Uyarı Rehberi: Kimler, Ne Zaman Dikkat Etmeli?]]> https://havaforumu.com/thread-33.html Thu, 05 Jun 2025 17:20:39 +0300 PalandokenKar]]> https://havaforumu.com/thread-33.html
Bu forum kar kadar heyecanlı değil ama bir gecede bir yılın emeğini götürebilen olayı konuşuyoruz. Aşağıdaki rehber üreticiler, bahçe sahipleri ve don gözlemi paylaşacak üyeler içindir. Kısa ve maddeli tuttum; Erzurum'da lafı uzatan üşür.

1. İki tür don
  • Radyasyon donu: Açık gökyüzü, sakin rüzgar, kuru hava. Gece zemin ısı kaybeder, en soğuk hava vadi tabanlarında ve çukurlarda toplanır. 2 m'de +2 °C ölçerken çimde -3 °C görürsünüz. Zirai zararın büyük kısmı bundan olur.
  • Adveksiyon donu: Soğuk hava kütlesinin rüzgarla gelmesi. Gündüz bile sıfırın altı, rüzgarlı, bulutlu olabilir. Yamaç-çukur farkı azdır, korunması zordur; neyse ki tarım için kritik tarihlerde daha seyrektir.

2. Riskli dönemler (kabaca)
  • Ege ve Akdeniz iç kesimleri (bağ, kayısı, erik): Mart sonu - Nisan ortası.
  • Marmara (kiraz, şeftali, zeytin genç fidan): Nisan.
  • İç Anadolu (kayısı, elma, kiraz): Nisan başı - Mayıs ilk hafta. Malatya kayısısı için 5-20 Nisan en kritik pencere.
  • Doğu Anadolu (elma, meyve bahçeleri): Mayıs'ın tamamı; Erzurum'da Haziran başında bile don görülür.
  • Sonbahar: Doğu ve İç Anadolu'da Eylül sonu - Ekim'de ilk donlar; geç hasat ürünler (domates, biber, ceviz) etkilenir.

3. Hangi koşullarda alarma geçmeli?
  • MGM'nin il bazlı zirai don uyarısı çıkmışsa.
  • Akşam 18:00'de sıcaklık 6 °C'nin altında, çiy noktası 0 °C'nin altında, gökyüzü açık ve rüzgar 10 km/s'nin altındaysa: gece radyasyon donu olasılığı yüksektir.
  • Cephe geçişinden sonraki ilk açık gece en tehlikelisidir.

4. Önlemler (kısa liste)
  • Yağmurlama sulama (sürekli olmalı; buz tabakası +0 °C'de tutar, kesilirse zarar artar).
  • Rüzgar makinesi veya pervane: inversiyon tabakasındaki ılık havayı aşağı karıştırır.
  • Sisleme / duman: sınırlı etki, yalnızca sakin gecelerde.
  • Örtü (küçük parseller, fide): en basit ve en etkili.
  • Bahçede min-maks termometre: 2 m'de değil, bitki yüksekliğinde okuyun.

5. Forumda bildirim formatı

Kod:
[b]İlçe / İl[/b] - GG.AA.YYYY, gece minimumu SS:DD 2 m sıcaklık: -1,8 °C | Zemin/çim: -4,2 °C | Rüzgar: sakin | Gökyüzü: açık Etkilenen ürün: kayısı (çiçek dönemi) | Gözlenen zarar: var/yok/henüz belli değil Kaynak: kendi istasyonum / MGM istasyonu adı

Zarar iddiası için mutlaka kaynak ve tarih yazın; 'duydum' bu forumda geçmez. Sorular ve eklemeler için başlık açık.]]>
Bu forum kar kadar heyecanlı değil ama bir gecede bir yılın emeğini götürebilen olayı konuşuyoruz. Aşağıdaki rehber üreticiler, bahçe sahipleri ve don gözlemi paylaşacak üyeler içindir. Kısa ve maddeli tuttum; Erzurum'da lafı uzatan üşür.

1. İki tür don
  • Radyasyon donu: Açık gökyüzü, sakin rüzgar, kuru hava. Gece zemin ısı kaybeder, en soğuk hava vadi tabanlarında ve çukurlarda toplanır. 2 m'de +2 °C ölçerken çimde -3 °C görürsünüz. Zirai zararın büyük kısmı bundan olur.
  • Adveksiyon donu: Soğuk hava kütlesinin rüzgarla gelmesi. Gündüz bile sıfırın altı, rüzgarlı, bulutlu olabilir. Yamaç-çukur farkı azdır, korunması zordur; neyse ki tarım için kritik tarihlerde daha seyrektir.

2. Riskli dönemler (kabaca)
  • Ege ve Akdeniz iç kesimleri (bağ, kayısı, erik): Mart sonu - Nisan ortası.
  • Marmara (kiraz, şeftali, zeytin genç fidan): Nisan.
  • İç Anadolu (kayısı, elma, kiraz): Nisan başı - Mayıs ilk hafta. Malatya kayısısı için 5-20 Nisan en kritik pencere.
  • Doğu Anadolu (elma, meyve bahçeleri): Mayıs'ın tamamı; Erzurum'da Haziran başında bile don görülür.
  • Sonbahar: Doğu ve İç Anadolu'da Eylül sonu - Ekim'de ilk donlar; geç hasat ürünler (domates, biber, ceviz) etkilenir.

3. Hangi koşullarda alarma geçmeli?
  • MGM'nin il bazlı zirai don uyarısı çıkmışsa.
  • Akşam 18:00'de sıcaklık 6 °C'nin altında, çiy noktası 0 °C'nin altında, gökyüzü açık ve rüzgar 10 km/s'nin altındaysa: gece radyasyon donu olasılığı yüksektir.
  • Cephe geçişinden sonraki ilk açık gece en tehlikelisidir.

4. Önlemler (kısa liste)
  • Yağmurlama sulama (sürekli olmalı; buz tabakası +0 °C'de tutar, kesilirse zarar artar).
  • Rüzgar makinesi veya pervane: inversiyon tabakasındaki ılık havayı aşağı karıştırır.
  • Sisleme / duman: sınırlı etki, yalnızca sakin gecelerde.
  • Örtü (küçük parseller, fide): en basit ve en etkili.
  • Bahçede min-maks termometre: 2 m'de değil, bitki yüksekliğinde okuyun.

5. Forumda bildirim formatı

Kod:
[b]İlçe / İl[/b] - GG.AA.YYYY, gece minimumu SS:DD 2 m sıcaklık: -1,8 °C | Zemin/çim: -4,2 °C | Rüzgar: sakin | Gökyüzü: açık Etkilenen ürün: kayısı (çiçek dönemi) | Gözlenen zarar: var/yok/henüz belli değil Kaynak: kendi istasyonum / MGM istasyonu adı

Zarar iddiası için mutlaka kaynak ve tarih yazın; 'duydum' bu forumda geçmez. Sorular ve eklemeler için başlık açık.]]>