<![CDATA[HavaForumu - İklim Değişikliği]]> https://havaforumu.com/ Mon, 28 Sep 2026 00:17:44 +0000 MyBB <![CDATA[Kar günü sayısı azalıyor mu? Erzurum arşivi]]> https://havaforumu.com/thread-2571.html Sun, 27 Sep 2026 06:53:44 +0300 mustafa84]]> https://havaforumu.com/thread-2571.html <![CDATA[Yaz 2026 Türkiye sıcaklık anomalisi: ilk değerlendirme ve istasyon soruları]]> https://havaforumu.com/thread-114.html Sat, 19 Sep 2026 00:32:39 +0300 SicakDalga07]]> https://havaforumu.com/thread-114.html
Türkiye geneli (MGM istasyon ağı ortalaması)
  • Haziran: +0,6 °C
  • Temmuz: +1,9 °C
  • Ağustos: +1,4 °C
  • Yaz ortalaması: yaklaşık +1,3 °C

Antalya
  • Temmuz: MGM merkez istasyonu +2,1 °C; benim Konyaaltı istasyonum (25 m, açık alan, sensör 2 m, aktif havalandırmalı gölgelik) +1,7 °C.
  • Ağustos: MGM +1,5 °C; benim +1,2 °C.

Sorularım
  1. Merkez istasyon ile benim aramdaki 0,3-0,4 °C fark tutarlı. Bu fark kent ısı adası mı, gölgelik farkı mı, yoksa 3 km mesafede gerçek bir mikroklima farkı mı? Nasıl ayrıştırılır?
  2. "Türkiye geneli +1,3" hesabında istasyonlar nasıl ağırlıklandırılıyor? Kıyı istasyonu çok, dağ istasyonu az; ortalama bundan etkilenir mi?
  3. ERA5 aynı yaz için Türkiye'ye ne diyor? Yeniden analiz ile istasyon ortalaması arasındaki fark büyükse hangisine güveneceğiz?

Baştan yazayım: tek yaz iklim değildir, kurallar öyle diyor ve doğru. Ama 30 yıllık eğilimin üstüne eklenen her yaz veri; bu yazın verisi de budur. Kaynağı olmayan cevap yazmayın, kaynağı olan tartışmaya davetlisiniz.]]>
Türkiye geneli (MGM istasyon ağı ortalaması)
  • Haziran: +0,6 °C
  • Temmuz: +1,9 °C
  • Ağustos: +1,4 °C
  • Yaz ortalaması: yaklaşık +1,3 °C

Antalya
  • Temmuz: MGM merkez istasyonu +2,1 °C; benim Konyaaltı istasyonum (25 m, açık alan, sensör 2 m, aktif havalandırmalı gölgelik) +1,7 °C.
  • Ağustos: MGM +1,5 °C; benim +1,2 °C.

Sorularım
  1. Merkez istasyon ile benim aramdaki 0,3-0,4 °C fark tutarlı. Bu fark kent ısı adası mı, gölgelik farkı mı, yoksa 3 km mesafede gerçek bir mikroklima farkı mı? Nasıl ayrıştırılır?
  2. "Türkiye geneli +1,3" hesabında istasyonlar nasıl ağırlıklandırılıyor? Kıyı istasyonu çok, dağ istasyonu az; ortalama bundan etkilenir mi?
  3. ERA5 aynı yaz için Türkiye'ye ne diyor? Yeniden analiz ile istasyon ortalaması arasındaki fark büyükse hangisine güveneceğiz?

Baştan yazayım: tek yaz iklim değildir, kurallar öyle diyor ve doğru. Ama 30 yıllık eğilimin üstüne eklenen her yaz veri; bu yazın verisi de budur. Kaynağı olmayan cevap yazmayın, kaynağı olan tartışmaya davetlisiniz.]]> <![CDATA[İzmir son 30 yıl sıcaklık trendi (2026)]]> https://havaforumu.com/thread-2521.html Sat, 05 Sep 2026 22:33:12 +0300 barank]]> https://havaforumu.com/thread-2521.html <![CDATA[Akdeniz havzası neden 'iklim değişikliği sıcak noktası'? IPCC bölgesel bulgular]]> https://havaforumu.com/thread-115.html Tue, 01 Sep 2026 19:44:39 +0300 HavaAdmin]]> https://havaforumu.com/thread-115.html
1. Bulgu ne?
Akdeniz havzası, gözlenen ısınmanın küresel ortalamadan daha hızlı olduğu bölgelerden biri: havza üzerindeki kara alanlarında ısınma küresel kara ortalamasının belirgin biçimde üzerinde ve bu fark özellikle yaz mevsiminde ortaya çıkıyor. Buna yağış azalması eğilimi (özellikle kış ve bahar), kuraklık sıklığında artış ve deniz suyu sıcaklığında yükselme eşlik ediyor.

2. Neden burası?
  • Hadley hücresinin genişlemesi: Tropikal dolaşımın alçalan kolu (subtropikal yüksek basınç kuşağı) kutuplara doğru genişliyor; Akdeniz bu kuşağın kuzey kenarında olduğu için yaz kuraklığı kuzeye ve mevsim başına doğru uzuyor.
  • Toprak nemi geri beslemesi: Kuruyan toprak buharlaşma yoluyla soğuyamaz; gelen enerji doğrudan havayı ısıtır. Yaz ısınmasının kış ısınmasından büyük olmasının ana nedenlerinden biri.
  • Yarı kapalı deniz: Akdeniz'in suyu okyanusla sınırlı alışveriş yaptığı için yüzey suyu daha hızlı ısınıyor; bu da kıyılarda gece sıcaklıklarını ve nemi artırıyor.
  • Fırtına izlerinin kuzeye kayması: Atlantik siklonlarının ortalama izi kuzeye kaydıkça kışın Akdeniz'e ulaşan yağış sistemi sayısı azalıyor.

3. Türkiye için ne anlama geliyor?
MGM projeksiyonları ve AR6 bölgesel değerlendirmesi birlikte okunduğunda: sıcaklık artışı ülke genelinde, yaz aylarında ve iç-güney kesimlerde daha belirgin; yağışta güney ve batıda azalma, Karadeniz kıyılarında ise artış olasılığı; şiddetli yağış olaylarının toplam yağıştan bağımsız olarak artması. Kar örtüsü süresi ve kar suyu eşdeğerinde azalma dağlık bölgeler için önemli.

4. Belirsizlikler
Sıcaklık projeksiyonlarında model uyumu yüksek; yağış projeksiyonlarında bölgesel belirsizlik büyük, özellikle Karadeniz ve Doğu Anadolu için. Yıllar arası doğal değişkenlik (NAO gibi) kısa vadede eğilimi gizleyebilir; bu yüzden tek bir yağışlı kış eğilimi çürütmez.

Sorular ve kaynaklı itirazlar için başlık açık.]]>
1. Bulgu ne?
Akdeniz havzası, gözlenen ısınmanın küresel ortalamadan daha hızlı olduğu bölgelerden biri: havza üzerindeki kara alanlarında ısınma küresel kara ortalamasının belirgin biçimde üzerinde ve bu fark özellikle yaz mevsiminde ortaya çıkıyor. Buna yağış azalması eğilimi (özellikle kış ve bahar), kuraklık sıklığında artış ve deniz suyu sıcaklığında yükselme eşlik ediyor.

2. Neden burası?
  • Hadley hücresinin genişlemesi: Tropikal dolaşımın alçalan kolu (subtropikal yüksek basınç kuşağı) kutuplara doğru genişliyor; Akdeniz bu kuşağın kuzey kenarında olduğu için yaz kuraklığı kuzeye ve mevsim başına doğru uzuyor.
  • Toprak nemi geri beslemesi: Kuruyan toprak buharlaşma yoluyla soğuyamaz; gelen enerji doğrudan havayı ısıtır. Yaz ısınmasının kış ısınmasından büyük olmasının ana nedenlerinden biri.
  • Yarı kapalı deniz: Akdeniz'in suyu okyanusla sınırlı alışveriş yaptığı için yüzey suyu daha hızlı ısınıyor; bu da kıyılarda gece sıcaklıklarını ve nemi artırıyor.
  • Fırtına izlerinin kuzeye kayması: Atlantik siklonlarının ortalama izi kuzeye kaydıkça kışın Akdeniz'e ulaşan yağış sistemi sayısı azalıyor.

3. Türkiye için ne anlama geliyor?
MGM projeksiyonları ve AR6 bölgesel değerlendirmesi birlikte okunduğunda: sıcaklık artışı ülke genelinde, yaz aylarında ve iç-güney kesimlerde daha belirgin; yağışta güney ve batıda azalma, Karadeniz kıyılarında ise artış olasılığı; şiddetli yağış olaylarının toplam yağıştan bağımsız olarak artması. Kar örtüsü süresi ve kar suyu eşdeğerinde azalma dağlık bölgeler için önemli.

4. Belirsizlikler
Sıcaklık projeksiyonlarında model uyumu yüksek; yağış projeksiyonlarında bölgesel belirsizlik büyük, özellikle Karadeniz ve Doğu Anadolu için. Yıllar arası doğal değişkenlik (NAO gibi) kısa vadede eğilimi gizleyebilir; bu yüzden tek bir yağışlı kış eğilimi çürütmez.

Sorular ve kaynaklı itirazlar için başlık açık.]]> <![CDATA[Kayseri son 30 yıl sıcaklık trendi (2026)]]> https://havaforumu.com/thread-2527.html Mon, 24 Aug 2026 01:47:04 +0300 meteohilal]]> https://havaforumu.com/thread-2527.html <![CDATA[Deniz suyu sıcaklığı rekorları (Ağustos 2026)]]> https://havaforumu.com/thread-2528.html Tue, 18 Aug 2026 12:45:35 +0300 meralkahraman64]]> https://havaforumu.com/thread-2528.html <![CDATA[İstanbul'da kar günleri azalıyor mu? 1990-2025 gözlem eğilimi tartışması]]> https://havaforumu.com/thread-116.html Tue, 28 Jul 2026 22:08:39 +0300 KarAvcisi34]]> https://havaforumu.com/thread-116.html
Anekdot: 1990'ların sonunda Ümraniye'de her kış en az bir kez kızak kaydığımızı hatırlıyorum. Son on yılda çocuklarım üç kez kaydı.

Elimdeki veri (kendi defterim, Çekmeköy, kar günü = yerde en az 1 cm)
Kod:
Sezon Kar günü En kalın 2013-14 3 6 cm 2014-15 9 38 cm 2015-16 5 12 cm 2016-17 11 34 cm 2017-18 4 9 cm 2018-19 2 4 cm 2019-20 1 3 cm 2020-21 6 17 cm 2021-22 14 41 cm 2022-23 3 5 cm 2023-24 2 3 cm 2024-25 3 9 cm 2025-26 4 14 cm

On üç sezon, ortalama 5 gün; ama dağılım o kadar dalgalı ki gözle eğilim göremiyorum. 2022 tek başına ortalamayı yukarı çekiyor.

Sorularım
  1. Kandilli ya da MGM'nin 1990'dan bu yana kar günü serisi var mı, nasıl bakılır?
  2. 13 sezonluk bir seriden eğilim çıkarmak istatistiksel olarak mümkün mü, yoksa sadece hikaye mi anlatırım?
  3. "Kar günü azalıyor ama büyük olaylar hâlâ oluyor" doğru bir okuma mı?

Kaynak: kendi gözlem defterim (kanıt değil, biliyorum). Temmuz sonunda kar konuşmak için özür dilerim, ama iklim forumu mevsim tanımıyor.]]>
Anekdot: 1990'ların sonunda Ümraniye'de her kış en az bir kez kızak kaydığımızı hatırlıyorum. Son on yılda çocuklarım üç kez kaydı.

Elimdeki veri (kendi defterim, Çekmeköy, kar günü = yerde en az 1 cm)
Kod:
Sezon Kar günü En kalın 2013-14 3 6 cm 2014-15 9 38 cm 2015-16 5 12 cm 2016-17 11 34 cm 2017-18 4 9 cm 2018-19 2 4 cm 2019-20 1 3 cm 2020-21 6 17 cm 2021-22 14 41 cm 2022-23 3 5 cm 2023-24 2 3 cm 2024-25 3 9 cm 2025-26 4 14 cm

On üç sezon, ortalama 5 gün; ama dağılım o kadar dalgalı ki gözle eğilim göremiyorum. 2022 tek başına ortalamayı yukarı çekiyor.

Sorularım
  1. Kandilli ya da MGM'nin 1990'dan bu yana kar günü serisi var mı, nasıl bakılır?
  2. 13 sezonluk bir seriden eğilim çıkarmak istatistiksel olarak mümkün mü, yoksa sadece hikaye mi anlatırım?
  3. "Kar günü azalıyor ama büyük olaylar hâlâ oluyor" doğru bir okuma mı?

Kaynak: kendi gözlem defterim (kanıt değil, biliyorum). Temmuz sonunda kar konuşmak için özür dilerim, ama iklim forumu mevsim tanımıyor.]]> <![CDATA[Karadeniz'de yağış şiddeti artıyor mu? Sel olayları ve ısınan deniz]]> https://havaforumu.com/thread-117.html Sat, 09 May 2026 19:44:39 +0300 KaradenizYagmur]]> https://havaforumu.com/thread-117.html yağış şiddeti gerçekten artıyor mu, yoksa artık her olay haber olduğu için öyle mi görünüyor?

Fiziksel çerçeve
  • Clausius-Clapeyron ilişkisi: hava her 1 °C ısındığında yaklaşık %7 daha fazla su buharı taşıyabilir. Bu, aynı sistemin daha fazla yağış üretebileceği anlamına gelir; ancak yağışın gerçekleşmesi için sistemin (siklon, orografik yükselme) var olması gerekir.
  • Karadeniz deniz yüzeyi sıcaklığı son on yıllarda artış eğiliminde (Copernicus deniz durumu raporları). Isınan deniz, sonbahar siklonlarına daha fazla nem ve enerji veriyor.
  • Orografi sabit: Doğu Karadeniz dağları kıyıdan 20-30 km içeride 3.000 m'ye çıkıyor. Nem arttıkça yamaç yağışı da artıyor; dağ yerinden oynamıyor, nem değişiyor.

Gözlem tarafı (kaynaklı)
  • MGM iklim değerlendirmelerinde Doğu Karadeniz için yıllık toplam yağışta belirgin eğilim yok, ancak şiddetli yağış (günlük 50 mm üstü) gün sayısında artış eğilimi not ediliyor.
  • AR6 bölgesel notu: Karadeniz kıyıları için şiddetli yağış olaylarında artış konusunda modeller uyumlu; toplam yağış için belirsizlik.
  • Kendi ölçerim (Of, 40 m, 2018'den beri): sekiz yılda saatlik şiddeti 25 mm'yi aşan olay sayısı 11; ilk dört yılda 3, son dört yılda 8. Sekiz yıl eğilim değildir, karşılaştırma malzemesidir.

Karıştırıcı etkenler
  • İstasyon sayısı arttı; daha çok ölçüm daha çok "rekor" yakalar.
  • Dere yatağı yapılaşması sel hasarını artırıyor; hasar artışı yağış artışı demek değil.
  • Haber döngüsü: her sel canlı yayında; algı ile veri ayrılmalı.

Sorum: Bu üç karıştırıcıyı ayıkladıktan sonra elimizde ne kalıyor? Uzun seri istasyon verisiyle (Rize, Trabzon, Hopa) saatlik şiddet eğilimini gösteren çalışma bilen var mı? Kaynaksız cevap yazmayın; bu foruma özellikle bu yüzden yazıyorum.

Hatırlatma: sel riski taşıyan yağışlarda MGM uyarılarını, AFAD ve 112'yi esas alın; forum tartışması uyarı değildir.]]> yağış şiddeti gerçekten artıyor mu, yoksa artık her olay haber olduğu için öyle mi görünüyor?

Fiziksel çerçeve
  • Clausius-Clapeyron ilişkisi: hava her 1 °C ısındığında yaklaşık %7 daha fazla su buharı taşıyabilir. Bu, aynı sistemin daha fazla yağış üretebileceği anlamına gelir; ancak yağışın gerçekleşmesi için sistemin (siklon, orografik yükselme) var olması gerekir.
  • Karadeniz deniz yüzeyi sıcaklığı son on yıllarda artış eğiliminde (Copernicus deniz durumu raporları). Isınan deniz, sonbahar siklonlarına daha fazla nem ve enerji veriyor.
  • Orografi sabit: Doğu Karadeniz dağları kıyıdan 20-30 km içeride 3.000 m'ye çıkıyor. Nem arttıkça yamaç yağışı da artıyor; dağ yerinden oynamıyor, nem değişiyor.

Gözlem tarafı (kaynaklı)
  • MGM iklim değerlendirmelerinde Doğu Karadeniz için yıllık toplam yağışta belirgin eğilim yok, ancak şiddetli yağış (günlük 50 mm üstü) gün sayısında artış eğilimi not ediliyor.
  • AR6 bölgesel notu: Karadeniz kıyıları için şiddetli yağış olaylarında artış konusunda modeller uyumlu; toplam yağış için belirsizlik.
  • Kendi ölçerim (Of, 40 m, 2018'den beri): sekiz yılda saatlik şiddeti 25 mm'yi aşan olay sayısı 11; ilk dört yılda 3, son dört yılda 8. Sekiz yıl eğilim değildir, karşılaştırma malzemesidir.

Karıştırıcı etkenler
  • İstasyon sayısı arttı; daha çok ölçüm daha çok "rekor" yakalar.
  • Dere yatağı yapılaşması sel hasarını artırıyor; hasar artışı yağış artışı demek değil.
  • Haber döngüsü: her sel canlı yayında; algı ile veri ayrılmalı.

Sorum: Bu üç karıştırıcıyı ayıkladıktan sonra elimizde ne kalıyor? Uzun seri istasyon verisiyle (Rize, Trabzon, Hopa) saatlik şiddet eğilimini gösteren çalışma bilen var mı? Kaynaksız cevap yazmayın; bu foruma özellikle bu yüzden yazıyorum.

Hatırlatma: sel riski taşıyan yağışlarda MGM uyarılarını, AFAD ve 112'yi esas alın; forum tartışması uyarı değildir.]]> <![CDATA[Kent ısı adası mı, gerçek ısınma mı? İstasyon konumu tartışması]]> https://havaforumu.com/thread-118.html Fri, 31 Oct 2025 17:20:39 +0300 IstasyonHalil]]> https://havaforumu.com/thread-118.html
Kent ısı adası (UHI) nedir?
Yerleşim alanlarının çevresindeki kırsal alana göre daha sıcak olması: beton ve asfalt gündüz ısıyı depolar, gece yavaş bırakır; yeşil alan azlığı buharlaşma soğutmasını azaltır; binalar rüzgarı keser. Etki en çok açık ve sakin gecelerde, minimum sıcaklıkta görülür.

Deneyim (Ekim 2025, 21 gece)
İki özdeş sensör (aynı model, yan yana 48 saat test edildi, fark 0,1 °C içinde): biri Nilüfer merkezde apartman bahçesi (155 m), diğeri 6 km batıda tarla kenarı (160 m). Her ikisi 2 m yükseklikte, pasif gölgelikli.

Kod:
Gece tipi (n) Ort. min merkez Ort. min kır Fark Açık, rüzgarsız (9) 11,8 °C 8,1 °C 3,7 Parçalı bulutlu (7) 12,4 °C 10,6 °C 1,8 Kapalı/rüzgarlı (5) 13,1 °C 12,6 °C 0,5 Gündüz maks (21) 24,3 °C 24,0 °C 0,3

Açık gecelerde neredeyse 4 °C fark; gündüz neredeyse sıfır. Ders kitabı UHI.

Peki bu, küresel ısınma serilerini ne kadar etkiliyor?
Okuduğum kadarıyla (IPCC AR6 ve NOAA/NASA metodoloji açıklamaları): iklim serileri hazırlanırken kentsel istasyonlar kırsal komşularıyla karşılaştırılarak homojenleştiriliyor; küresel karada UHI katkısı toplam eğilimin küçük bir kısmı olarak hesaplanıyor; okyanuslar (yüzeyin %70'i) ve uydu troposfer ölçümleri kentle ilgisiz olduğu halde aynı eğilimi gösteriyor. Yani UHI gerçek ama küresel eğilimi açıklamıyor.

Sorularım
  1. MGM'nin istasyon taşınma ve çevre değişimi kayıtları (metadata) kamuya açık mı?
  2. Türkiye'nin iklim serisinde kırsal istasyon oranı ne?
  3. Benim gibi amatörler UHI'yi ölçüp veriye katkı sağlayabilir mi, yoksa sadece merak mı?

Kaynak: kendi ölçümüm (yöntem yukarıda), IPCC AR6 WG1 Bölüm 2, NOAA/NASA sıcaklık serisi metodoloji sayfaları.]]>
Kent ısı adası (UHI) nedir?
Yerleşim alanlarının çevresindeki kırsal alana göre daha sıcak olması: beton ve asfalt gündüz ısıyı depolar, gece yavaş bırakır; yeşil alan azlığı buharlaşma soğutmasını azaltır; binalar rüzgarı keser. Etki en çok açık ve sakin gecelerde, minimum sıcaklıkta görülür.

Deneyim (Ekim 2025, 21 gece)
İki özdeş sensör (aynı model, yan yana 48 saat test edildi, fark 0,1 °C içinde): biri Nilüfer merkezde apartman bahçesi (155 m), diğeri 6 km batıda tarla kenarı (160 m). Her ikisi 2 m yükseklikte, pasif gölgelikli.

Kod:
Gece tipi (n) Ort. min merkez Ort. min kır Fark Açık, rüzgarsız (9) 11,8 °C 8,1 °C 3,7 Parçalı bulutlu (7) 12,4 °C 10,6 °C 1,8 Kapalı/rüzgarlı (5) 13,1 °C 12,6 °C 0,5 Gündüz maks (21) 24,3 °C 24,0 °C 0,3

Açık gecelerde neredeyse 4 °C fark; gündüz neredeyse sıfır. Ders kitabı UHI.

Peki bu, küresel ısınma serilerini ne kadar etkiliyor?
Okuduğum kadarıyla (IPCC AR6 ve NOAA/NASA metodoloji açıklamaları): iklim serileri hazırlanırken kentsel istasyonlar kırsal komşularıyla karşılaştırılarak homojenleştiriliyor; küresel karada UHI katkısı toplam eğilimin küçük bir kısmı olarak hesaplanıyor; okyanuslar (yüzeyin %70'i) ve uydu troposfer ölçümleri kentle ilgisiz olduğu halde aynı eğilimi gösteriyor. Yani UHI gerçek ama küresel eğilimi açıklamıyor.

Sorularım
  1. MGM'nin istasyon taşınma ve çevre değişimi kayıtları (metadata) kamuya açık mı?
  2. Türkiye'nin iklim serisinde kırsal istasyon oranı ne?
  3. Benim gibi amatörler UHI'yi ölçüp veriye katkı sağlayabilir mi, yoksa sadece merak mı?

Kaynak: kendi ölçümüm (yöntem yukarıda), IPCC AR6 WG1 Bölüm 2, NOAA/NASA sıcaklık serisi metodoloji sayfaları.]]> <![CDATA[İklim Tartışma Kuralları ve Güvenilir Kaynak Listesi]]> https://havaforumu.com/thread-113.html Fri, 25 Apr 2025 00:32:39 +0300 HavaAdmin]]> https://havaforumu.com/thread-113.html bilimsel veri ve yayımlanmış kaynaklar üzerinden tartışmak için açılmıştır. Hava tartışmalarından farklı olarak burada "bence" ile başlayan cümleler yeterli değildir; aşağıdaki kurallar bağlayıcıdır.

1. Kurallar
  1. Kaynak zorunludur. Sayısal iddia ("Türkiye 1,5 °C ısındı", "yağış %10 azaldı") yapan her mesaj kaynağını belirtir: kurum, rapor adı, yıl. Kaynaksız sayısal iddia içeren mesajlar düzenlenir.
  2. Referans dönemi belirtin. Sıcaklık anomalisi (normalden sapma) hangi döneme göre? 1961-1990, 1981-2010 ve 1991-2020 farklı sonuç verir; ikisini karşılaştırmak hatadır.
  3. Hava ile iklim ayrımı. Tek bir sıcak yaz ya da tek bir karlı kış iklim değişikliğinin kanıtı ya da çürütmesi değildir. İklim en az 30 yıllık ortalama ve eğilimle konuşulur.
  4. Siyaset yok. Politika, parti, ülke suçlaması ve enerji politikası tartışması bu forumda yer almaz. Bilimsel bulgu ile politika tercihi ayrı şeylerdir; ikincisi için bu forum uygun yer değildir.
  5. Kişisel gözlem anekdottur. "Çocukluğumda daha çok kar yağardı" değerli bir başlangıç sorusudur, kanıt değildir. Böyle bir iddia varsa veriyle test edilir.
  6. Saygı. Bilimsel uzlaşıya itiraz eden üye de, savunan üye de kaynak gösterdiği sürece dinlenir; kişiliğe yönelik ifade kural ihlalidir.

2. Güvenilir kaynak listesi
  • IPCC (Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli): AR6 raporları, özellikle Çalışma Grubu 1 (fiziksel bilim) ve bölgesel bilgi notları (Akdeniz bölgesi).
  • MGM: Yıllık iklim değerlendirme raporları, aylık sıcaklık ve yağış analizleri, iklim projeksiyonları sayfası. mgm.gov.tr
  • Copernicus (C3S): ERA5 yeniden analiz verisi, Avrupa iklim durumu raporu, aylık küresel bültenler.
  • WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü): Küresel iklim durumu raporları.
  • NOAA / NASA GISS: Küresel sıcaklık serileri ve anomali haritaları.
  • Hakemli dergiler: Yayın adı, yıl ve DOI ile atıf yapılır. Haber sitesinde özetlenen çalışma yerine çalışmanın kendisi kaynaktır.

3. Kabul edilmeyen kaynaklar
Sosyal medya paylaşımları, kaynağı belirsiz grafikler, kişisel bloglar (yazar akademik kimliğini ve veriyi paylaşmıyorsa), köşe yazıları.

4. Başlık açarken
Başlıkta soru veya bulgu net olsun: "İstanbul'da kar günleri azalıyor mu? 1990-2025 verisi" gibi. "İklim yalan mı?" türü başlıklar açılmaz.

Bu başlık öneriler için bir süre açık kalacak, sonra kilitlenecek. Kural değişikliği önerileri Öneri & Şikayet forumuna yazılabilir.]]> bilimsel veri ve yayımlanmış kaynaklar üzerinden tartışmak için açılmıştır. Hava tartışmalarından farklı olarak burada "bence" ile başlayan cümleler yeterli değildir; aşağıdaki kurallar bağlayıcıdır.

1. Kurallar
  1. Kaynak zorunludur. Sayısal iddia ("Türkiye 1,5 °C ısındı", "yağış %10 azaldı") yapan her mesaj kaynağını belirtir: kurum, rapor adı, yıl. Kaynaksız sayısal iddia içeren mesajlar düzenlenir.
  2. Referans dönemi belirtin. Sıcaklık anomalisi (normalden sapma) hangi döneme göre? 1961-1990, 1981-2010 ve 1991-2020 farklı sonuç verir; ikisini karşılaştırmak hatadır.
  3. Hava ile iklim ayrımı. Tek bir sıcak yaz ya da tek bir karlı kış iklim değişikliğinin kanıtı ya da çürütmesi değildir. İklim en az 30 yıllık ortalama ve eğilimle konuşulur.
  4. Siyaset yok. Politika, parti, ülke suçlaması ve enerji politikası tartışması bu forumda yer almaz. Bilimsel bulgu ile politika tercihi ayrı şeylerdir; ikincisi için bu forum uygun yer değildir.
  5. Kişisel gözlem anekdottur. "Çocukluğumda daha çok kar yağardı" değerli bir başlangıç sorusudur, kanıt değildir. Böyle bir iddia varsa veriyle test edilir.
  6. Saygı. Bilimsel uzlaşıya itiraz eden üye de, savunan üye de kaynak gösterdiği sürece dinlenir; kişiliğe yönelik ifade kural ihlalidir.

2. Güvenilir kaynak listesi
  • IPCC (Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli): AR6 raporları, özellikle Çalışma Grubu 1 (fiziksel bilim) ve bölgesel bilgi notları (Akdeniz bölgesi).
  • MGM: Yıllık iklim değerlendirme raporları, aylık sıcaklık ve yağış analizleri, iklim projeksiyonları sayfası. mgm.gov.tr
  • Copernicus (C3S): ERA5 yeniden analiz verisi, Avrupa iklim durumu raporu, aylık küresel bültenler.
  • WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü): Küresel iklim durumu raporları.
  • NOAA / NASA GISS: Küresel sıcaklık serileri ve anomali haritaları.
  • Hakemli dergiler: Yayın adı, yıl ve DOI ile atıf yapılır. Haber sitesinde özetlenen çalışma yerine çalışmanın kendisi kaynaktır.

3. Kabul edilmeyen kaynaklar
Sosyal medya paylaşımları, kaynağı belirsiz grafikler, kişisel bloglar (yazar akademik kimliğini ve veriyi paylaşmıyorsa), köşe yazıları.

4. Başlık açarken
Başlıkta soru veya bulgu net olsun: "İstanbul'da kar günleri azalıyor mu? 1990-2025 verisi" gibi. "İklim yalan mı?" türü başlıklar açılmaz.

Bu başlık öneriler için bir süre açık kalacak, sonra kilitlenecek. Kural değişikliği önerileri Öneri & Şikayet forumuna yazılabilir.]]>