<![CDATA[HavaForumu - Dünya Hava Olayları]]> https://havaforumu.com/ Mon, 28 Sep 2026 00:37:09 +0000 MyBB <![CDATA[Batı Akdeniz'de medicane ihtimali: 29 Eylül - 2 Ekim ECMWF senaryoları]]> https://havaforumu.com/thread-42.html Fri, 25 Sep 2026 22:08:39 +0300 SinoptikAyse]]> https://havaforumu.com/thread-42.html
Son 48 saattir ECMWF ve GFS, 29 Eylül - 2 Ekim arasında Batı Akdeniz'de (Balear Adaları ile Sardunya arası) tropikal özellikler kazanabilecek bir alçak basınç sinyali veriyor. 'Medicane' (Akdeniz kasırgası; tropikal siklona benzer yapı ve sıcak çekirdek geliştiren Akdeniz alçağı) ihtimali tartışılıyor. Başlığı sansasyon için değil, izlemek için açıyorum; İtalyan ve İspanyol servislerinin bültenleriyle güncellenecek.

Sinoptik kurulum
  • Orta Avrupa'daki soğuk oluk 27-28 Eylül'de İber Yarımadası üzerine iniyor ve kopuyor (cut-off). 500 hPa'da -20 °C çekirdek.
  • Deniz yüzeyi sıcaklığı Balear çevresinde 26-27 °C; Eylül sonu için normalin üstünde ve medicane için kritik eşiğin (yaklaşık 25-26) üstünde.
  • Soğuk üst seviye + sıcak deniz = yüksek kararsızlık; alçak, konveksiyonla kendini besleyebilir ve sıcak çekirdek geliştirebilir.

Model durumu (26 Eylül 00z)
  • ECMWF operasyonel: 30 Eylül gecesi Balear'ın doğusunda 992 hPa merkez, 10 m rüzgar 100-110 km/s, simetrik yapı. Medicane kriterlerine yakın.
  • ECMWF ensemble: üyelerin %40'ı 995 hPa altı merkez, %20'si belirgin sıcak çekirdek. Yolu belirsiz: Sardunya, Korsika ve Cezayir kıyısı hepsi ihtimal.
  • GFS: daha zayıf (1000 hPa), daha batıda; sıcak çekirdek yok.
  • ICON: ECMWF ile GFS arasında.

Bize etkisi
Doğrudan yok; sistem Batı Akdeniz'de kalıyor ve 2-3 Ekim'de İtalya üzerinde dağılıyor. Dolaylı etki: bu cut-off'un doğu kenarındaki güneyli akış 1-3 Ekim'de Ege ve Batı Akdeniz kıyılarımıza nem ve sıcak hava taşır; 4-5 Ekim'de sistemin kalıntısı Balkanlar'dan geçerken Marmara ve Ege'de sağanak ihtimali var. Uzak vade, düşük güven.

Belirsizlik ve güven derecesi
Medicane oluşumu: düşük-orta (%30-40). Batı Akdeniz'de kuvvetli bir alçak basınç ve şiddetli yağış: yüksek. Yol: düşük. Bu tür sistemlerde 3 gün önceden konumu 200 km hatayla bilmek normaldir.

Başlık, doğrulanmış kaynaklarla güncellenecek. Sosyal medyadaki 'Akdeniz'de kasırga Türkiye'ye geliyor' paylaşımlarına itibar etmeyin; gelmiyor.]]>
Son 48 saattir ECMWF ve GFS, 29 Eylül - 2 Ekim arasında Batı Akdeniz'de (Balear Adaları ile Sardunya arası) tropikal özellikler kazanabilecek bir alçak basınç sinyali veriyor. 'Medicane' (Akdeniz kasırgası; tropikal siklona benzer yapı ve sıcak çekirdek geliştiren Akdeniz alçağı) ihtimali tartışılıyor. Başlığı sansasyon için değil, izlemek için açıyorum; İtalyan ve İspanyol servislerinin bültenleriyle güncellenecek.

Sinoptik kurulum
  • Orta Avrupa'daki soğuk oluk 27-28 Eylül'de İber Yarımadası üzerine iniyor ve kopuyor (cut-off). 500 hPa'da -20 °C çekirdek.
  • Deniz yüzeyi sıcaklığı Balear çevresinde 26-27 °C; Eylül sonu için normalin üstünde ve medicane için kritik eşiğin (yaklaşık 25-26) üstünde.
  • Soğuk üst seviye + sıcak deniz = yüksek kararsızlık; alçak, konveksiyonla kendini besleyebilir ve sıcak çekirdek geliştirebilir.

Model durumu (26 Eylül 00z)
  • ECMWF operasyonel: 30 Eylül gecesi Balear'ın doğusunda 992 hPa merkez, 10 m rüzgar 100-110 km/s, simetrik yapı. Medicane kriterlerine yakın.
  • ECMWF ensemble: üyelerin %40'ı 995 hPa altı merkez, %20'si belirgin sıcak çekirdek. Yolu belirsiz: Sardunya, Korsika ve Cezayir kıyısı hepsi ihtimal.
  • GFS: daha zayıf (1000 hPa), daha batıda; sıcak çekirdek yok.
  • ICON: ECMWF ile GFS arasında.

Bize etkisi
Doğrudan yok; sistem Batı Akdeniz'de kalıyor ve 2-3 Ekim'de İtalya üzerinde dağılıyor. Dolaylı etki: bu cut-off'un doğu kenarındaki güneyli akış 1-3 Ekim'de Ege ve Batı Akdeniz kıyılarımıza nem ve sıcak hava taşır; 4-5 Ekim'de sistemin kalıntısı Balkanlar'dan geçerken Marmara ve Ege'de sağanak ihtimali var. Uzak vade, düşük güven.

Belirsizlik ve güven derecesi
Medicane oluşumu: düşük-orta (%30-40). Batı Akdeniz'de kuvvetli bir alçak basınç ve şiddetli yağış: yüksek. Yol: düşük. Bu tür sistemlerde 3 gün önceden konumu 200 km hatayla bilmek normaldir.

Başlık, doğrulanmış kaynaklarla güncellenecek. Sosyal medyadaki 'Akdeniz'de kasırga Türkiye'ye geliyor' paylaşımlarına itibar etmeyin; gelmiyor.]]> <![CDATA[Atlantik Kasırga Sezonu 2026: Eylül sonu itibarıyla durum ve NHC takibi]]> https://havaforumu.com/thread-40.html Tue, 22 Sep 2026 22:08:39 +0300 ModelciKemal]]> https://havaforumu.com/thread-40.html
Sezon şimdiye kadar
  • NHC'ye göre Eylül 23 itibarıyla isimlendirilmiş fırtına sayısı ortalamanın hafif üstünde; büyük kasırga (kategori 3+) sayısı ortalamada.
  • Sezonun en güçlü sistemi Eylül ortasında açık Atlantik'te kategori 4'e ulaştı ve karaya ulaşmadan kuzeye döndü; bu sezonun genel karakteri de bu: sistemler var, karaya çıkan az.
  • Karayipler'de deniz yüzeyi sıcaklığı 29-30 °C ile normalin 0,5-1 derece üstünde; yakıt bol.

Neden kara etkisi az?
Bermuda yüksek basıncının bu yaz beklenenden zayıf ve doğuda kalması, sistemlerin Atlantik ortasında kuzeye dönmesine (recurve) izin verdi. Bu kalıp Eylül sonunda değişiyor mu, sorunun cevabı ECMWF haftalık ürününde: Ekim ilk yarısı için Bermuda yüksek basıncı güçleniyor ve batıya uzanıyor; bu, Karayipler'de oluşan sistemlerin Meksika Körfezi'ne yönelme ihtimalini artırır. Ekim, Körfez ve Karayip sezonudur.

Model durumu (23 Eylül 00z)
  • GFS: 6-8 gün içinde Batı Karayipler'de tropikal siklon oluşumu için ensemble üyelerinin %45'i sinyal veriyor.
  • ECMWF: aynı bölgede %30; her zamanki gibi daha temkinli, her zamanki gibi muhtemelen daha doğru.
  • NHC 7 günlük görünüm: Batı Karayipler için %20 oluşum ihtimali.

ENSO
CPC'ye göre tropikal Pasifik nötr-La Niña sınırında; La Niña koşulları Atlantik'te rüzgar kesmesini azaltıp sezon sonunu aktif tutar. Yani Ekim sakin geçmez.

Bizi ilgilendiren kısım
Atlantik'te kuzeye dönen kasırgaların kalıntıları Kuzey Atlantik'e ulaşınca jet akımını güçlendirir ve 5-8 gün sonra Avrupa'da fırtına ve Türkiye'de kalıp değişikliği getirebilir. Eylül ortasındaki kategori 4'ün kalıntısı 20 Eylül civarı İzlanda'ya ulaştı; şu an Balkanlar'daki soğuk oluğun dolaylı sebeplerinden biri o.

Sezon boyunca NHC bültenleriyle güncelleyeceğim. Kategori ve rüzgar hızı yazarken NHC'nin son bültenini kullanın; sosyal medya kategorisi değil.]]>
Sezon şimdiye kadar
  • NHC'ye göre Eylül 23 itibarıyla isimlendirilmiş fırtına sayısı ortalamanın hafif üstünde; büyük kasırga (kategori 3+) sayısı ortalamada.
  • Sezonun en güçlü sistemi Eylül ortasında açık Atlantik'te kategori 4'e ulaştı ve karaya ulaşmadan kuzeye döndü; bu sezonun genel karakteri de bu: sistemler var, karaya çıkan az.
  • Karayipler'de deniz yüzeyi sıcaklığı 29-30 °C ile normalin 0,5-1 derece üstünde; yakıt bol.

Neden kara etkisi az?
Bermuda yüksek basıncının bu yaz beklenenden zayıf ve doğuda kalması, sistemlerin Atlantik ortasında kuzeye dönmesine (recurve) izin verdi. Bu kalıp Eylül sonunda değişiyor mu, sorunun cevabı ECMWF haftalık ürününde: Ekim ilk yarısı için Bermuda yüksek basıncı güçleniyor ve batıya uzanıyor; bu, Karayipler'de oluşan sistemlerin Meksika Körfezi'ne yönelme ihtimalini artırır. Ekim, Körfez ve Karayip sezonudur.

Model durumu (23 Eylül 00z)
  • GFS: 6-8 gün içinde Batı Karayipler'de tropikal siklon oluşumu için ensemble üyelerinin %45'i sinyal veriyor.
  • ECMWF: aynı bölgede %30; her zamanki gibi daha temkinli, her zamanki gibi muhtemelen daha doğru.
  • NHC 7 günlük görünüm: Batı Karayipler için %20 oluşum ihtimali.

ENSO
CPC'ye göre tropikal Pasifik nötr-La Niña sınırında; La Niña koşulları Atlantik'te rüzgar kesmesini azaltıp sezon sonunu aktif tutar. Yani Ekim sakin geçmez.

Bizi ilgilendiren kısım
Atlantik'te kuzeye dönen kasırgaların kalıntıları Kuzey Atlantik'e ulaşınca jet akımını güçlendirir ve 5-8 gün sonra Avrupa'da fırtına ve Türkiye'de kalıp değişikliği getirebilir. Eylül ortasındaki kategori 4'ün kalıntısı 20 Eylül civarı İzlanda'ya ulaştı; şu an Balkanlar'daki soğuk oluğun dolaylı sebeplerinden biri o.

Sezon boyunca NHC bültenleriyle güncelleyeceğim. Kategori ve rüzgar hızı yazarken NHC'nin son bültenini kullanın; sosyal medya kategorisi değil.]]> <![CDATA[Kanada'da rekor sıcaklık (22 Eylül)]]> https://havaforumu.com/thread-2418.html Tue, 22 Sep 2026 09:01:24 +0300 cengiz930]]> https://havaforumu.com/thread-2418.html <![CDATA[Kanada'da rekor sıcaklık (21 Eylül)]]> https://havaforumu.com/thread-2560.html Mon, 21 Sep 2026 14:03:21 +0300 aktano]]> https://havaforumu.com/thread-2560.html <![CDATA[ABD'de hortum sezonu: bu hafta 130 hortum]]> https://havaforumu.com/thread-2473.html Sat, 19 Sep 2026 18:05:03 +0300 kursat_676]]> https://havaforumu.com/thread-2473.html <![CDATA[Orta Avrupa'da Eylül 2026 erken kar: Alpler'de 1.800 m üstüne 30 cm]]> https://havaforumu.com/thread-41.html Fri, 18 Sep 2026 19:44:39 +0300 PalandokenKar]]> https://havaforumu.com/thread-41.html
Ne oldu?
  • 850 hPa sıcaklığı Avusturya üzerinde 18 Eylül gecesi -2 °C'ye indi; kar kotu 1.600-1.800 m'ye düştü.
  • Avusturya Tirol'de 2.000 m civarındaki istasyonlarda 30-40 cm taze kar, İsviçre'nin doğusunda 2.200 m'de 45 cm bildirildi.
  • Bazı yüksek geçitler (2.000 m üstü) geçici olarak kapandı; yerel servisler zincir zorunluluğu duyurdu.
  • Vadi tabanlarında (500-700 m) 5-8 °C ve yağmur; kar yalnızca yükseklerde.

Erken mi?
Alpler'de Eylül ortasında 2.000 m'ye kar olağan; 1.600 m'ye 30 cm biraz erken ama rekor değil. GeoSphere'e göre benzer bir olay 2017 ve 2020 Eylül'lerinde de yaşanmış. Yani 'Avrupa'da kış erken geldi' başlıkları abartı; dağda Eylül karı normal, ovada kar yok.

Bize etkisi
Aynı soğuk oluk 20-21 Eylül'de Balkanlar'a indi ve Türkiye'nin kuzeybatısında sonbaharın ilk serinliğini getirdi; İç Anadolu'daki erken kırağı tartışması (bkz. İç Anadolu forumu) bu sistemin uzantısı. Alpler'e kar yağınca üç gün sonra bize serinlik gelir; kalıp bu.

Erzurum karşılaştırması
Bizde aynı günlerde Palandöken 2.200 m'de sabah -3, kar yok, kuru soğuk. Alpler denizden nem alıyor, biz alamıyoruz; onların Eylül karı bizim Ekim karı. Sezon sıralaması: Alpler, Kafkaslar, sonra biz.

Avrupa'da yaşayan üyeler varsa gözlem bekliyorum; ölçümlerde rakım ve istasyon adı yazın.]]>
Ne oldu?
  • 850 hPa sıcaklığı Avusturya üzerinde 18 Eylül gecesi -2 °C'ye indi; kar kotu 1.600-1.800 m'ye düştü.
  • Avusturya Tirol'de 2.000 m civarındaki istasyonlarda 30-40 cm taze kar, İsviçre'nin doğusunda 2.200 m'de 45 cm bildirildi.
  • Bazı yüksek geçitler (2.000 m üstü) geçici olarak kapandı; yerel servisler zincir zorunluluğu duyurdu.
  • Vadi tabanlarında (500-700 m) 5-8 °C ve yağmur; kar yalnızca yükseklerde.

Erken mi?
Alpler'de Eylül ortasında 2.000 m'ye kar olağan; 1.600 m'ye 30 cm biraz erken ama rekor değil. GeoSphere'e göre benzer bir olay 2017 ve 2020 Eylül'lerinde de yaşanmış. Yani 'Avrupa'da kış erken geldi' başlıkları abartı; dağda Eylül karı normal, ovada kar yok.

Bize etkisi
Aynı soğuk oluk 20-21 Eylül'de Balkanlar'a indi ve Türkiye'nin kuzeybatısında sonbaharın ilk serinliğini getirdi; İç Anadolu'daki erken kırağı tartışması (bkz. İç Anadolu forumu) bu sistemin uzantısı. Alpler'e kar yağınca üç gün sonra bize serinlik gelir; kalıp bu.

Erzurum karşılaştırması
Bizde aynı günlerde Palandöken 2.200 m'de sabah -3, kar yok, kuru soğuk. Alpler denizden nem alıyor, biz alamıyoruz; onların Eylül karı bizim Ekim karı. Sezon sıralaması: Alpler, Kafkaslar, sonra biz.

Avrupa'da yaşayan üyeler varsa gözlem bekliyorum; ölçümlerde rakım ve istasyon adı yazın.]]> <![CDATA[Sibirya'da -46°C ölçüldü (Temmuz 2026)]]> https://havaforumu.com/thread-2402.html Sat, 18 Jul 2026 20:56:52 +0300 gul83]]> https://havaforumu.com/thread-2402.html <![CDATA[Temmuz 2026 Güney Avrupa sıcak dalgası: İspanya ve İtalya'da 44-46 °C]]> https://havaforumu.com/thread-43.html Sun, 12 Jul 2026 07:44:39 +0300 SicakDalga07]]> https://havaforumu.com/thread-43.html
Ölçülen değerler (resmi istasyonlar)
Kod:
İspanya, Guadalquivir vadisi (AEMET): 45,6 °C - 10 Temmuz 16:40 İspanya, Badajoz: 44,2 °C - 10 Temmuz Portekiz, Alentejo iç kesim: 45,1 °C - 9 Temmuz Fransa, Nîmes (Meteo-France): 41,8 °C - 11 Temmuz İtalya, Sardunya iç kesim: 44,5 °C - 12 Temmuz İtalya, Puglia: 42,9 °C - 13 Temmuz

Rekor mu?
Hayır. AEMET'in İspanya rekoru 47,6 °C (Ağustos 2021, La Rampa) ve WMO onaylı Avrupa rekoru 48,8 °C (Ağustos 2021, Sicilya) hâlâ geçerli. Bu dalga 'çok şiddetli' ama 'tarihi' değil; sosyal medyada dolaşan 48-50 değerleri araç termometresi ya da yüzey sıcaklığı (uydu ile ölçülen toprak sıcaklığı, hava değil).

Sinoptik
İber üzerinde 500 hPa'da 598 dam'a ulaşan güçlü bir sırt (ridge), 850 hPa sıcaklığı Güney İspanya'da +30 °C'ye çıktı; bu değer her yaz görülmez. Sırt doğuya kayarken zayıfladı, İtalya'da 850'de +27, Balkanlar'da +24.

Bize ulaştı mı?
Kısmen: aynı sırtın zayıflamış doğu ucu 14-17 Temmuz'da Ege'de 850'de +26 ile hissedildi; Aydın ve Manisa'da 41-42, Antalya'da 38 ve nem %55 (hissedilen 45). Batı Avrupa'nın 45'i bize 41 olarak geldi ama nemle birlikte hissedilen açıdan Antalya, Sevilla'dan beter olabilir; Sevilla'da nem %15.

Tartışma noktası
Avrupa'da sıcak dalgası haberleri her yıl 'daha önce görülmemiş' tonuyla veriliyor. Sıklık gerçekten artıyor (Copernicus verisi bunu net gösteriyor), ama her dalga rekor değil. İkisini ayırmak hem bilim hem inandırıcılık meselesi. Görüş?]]>
Ölçülen değerler (resmi istasyonlar)
Kod:
İspanya, Guadalquivir vadisi (AEMET): 45,6 °C - 10 Temmuz 16:40 İspanya, Badajoz: 44,2 °C - 10 Temmuz Portekiz, Alentejo iç kesim: 45,1 °C - 9 Temmuz Fransa, Nîmes (Meteo-France): 41,8 °C - 11 Temmuz İtalya, Sardunya iç kesim: 44,5 °C - 12 Temmuz İtalya, Puglia: 42,9 °C - 13 Temmuz

Rekor mu?
Hayır. AEMET'in İspanya rekoru 47,6 °C (Ağustos 2021, La Rampa) ve WMO onaylı Avrupa rekoru 48,8 °C (Ağustos 2021, Sicilya) hâlâ geçerli. Bu dalga 'çok şiddetli' ama 'tarihi' değil; sosyal medyada dolaşan 48-50 değerleri araç termometresi ya da yüzey sıcaklığı (uydu ile ölçülen toprak sıcaklığı, hava değil).

Sinoptik
İber üzerinde 500 hPa'da 598 dam'a ulaşan güçlü bir sırt (ridge), 850 hPa sıcaklığı Güney İspanya'da +30 °C'ye çıktı; bu değer her yaz görülmez. Sırt doğuya kayarken zayıfladı, İtalya'da 850'de +27, Balkanlar'da +24.

Bize ulaştı mı?
Kısmen: aynı sırtın zayıflamış doğu ucu 14-17 Temmuz'da Ege'de 850'de +26 ile hissedildi; Aydın ve Manisa'da 41-42, Antalya'da 38 ve nem %55 (hissedilen 45). Batı Avrupa'nın 45'i bize 41 olarak geldi ama nemle birlikte hissedilen açıdan Antalya, Sevilla'dan beter olabilir; Sevilla'da nem %15.

Tartışma noktası
Avrupa'da sıcak dalgası haberleri her yıl 'daha önce görülmemiş' tonuyla veriliyor. Sıklık gerçekten artıyor (Copernicus verisi bunu net gösteriyor), ama her dalga rekor değil. İkisini ayırmak hem bilim hem inandırıcılık meselesi. Görüş?]]> <![CDATA[Sibirya'da -24°C ölçüldü (Mart 2026)]]> https://havaforumu.com/thread-2428.html Mon, 23 Mar 2026 14:27:59 +0300 tuncayk62]]> https://havaforumu.com/thread-2428.html <![CDATA[Hindistan muson sezonu bilançosu (2026)]]> https://havaforumu.com/thread-2408.html Fri, 27 Feb 2026 11:45:42 +0300 veyselmutlu]]> https://havaforumu.com/thread-2408.html <![CDATA[Ocak 2026 Kuzey Amerika kutup girdabı: -40 °C'ler ve Türkiye için dersler]]> https://havaforumu.com/thread-44.html Sat, 17 Jan 2026 12:32:39 +0300 PalandokenKar]]> https://havaforumu.com/thread-44.html
Ne oldu?
  • Aralık sonunda stratosferde ani ısınma (SSW: stratospheric sudden warming) gerçekleşti; kutup girdabı (polar vortex) zayıfladı ve ikiye bölündü.
  • Parçalardan biri Hudson Körfezi üzerine yerleşti, Arktik hava kütlesi güneye engelsiz indi.
  • Kar örtüsü Kanada'dan Kansas'a kadar kesintisizdi; hava kütlesi güneye inerken ısınamadı. Kar örtüsü olmasaydı Chicago -27 yerine -18 görürdü.
  • 850 hPa sıcaklığı Minnesota üzerinde -30 °C; bu değer Erzurum'da bile 20 yılda bir görülür.

Türkiye için dersler
  1. SSW olayı her zaman bize soğuk getirmez. Bölünen girdabın parçası nereye yerleşirse soğuk oraya iner; bu sefer Kuzey Amerika'ya indi, Avrupa ılık kaldı. Ocak ortasında İstanbul'da 14 derece vardı, hatırlayın.
  2. Aynı mekanizma Ocak 2026'nın ikinci yarısında Sibirya parçasıyla bize de çalıştı: 8-11 Ocak İç Anadolu kar dalgası ve ardından Polatlı'da -20. Kar örtüsü + açık gece = aynı fizik, farklı ölçek.
  3. Kar örtüsünün etkisi: Kuzey Amerika'daki -41, kar üstünde radyasyon soğumasının en uç örneği. Erzurum'da Şubat'ta -35 gördüğümüz her gece, kar örtüsü 40 cm üstündeydi.

Bizde nasıl?
Erzurum 17 Ocak 07:10: -25,4 °C, kar 38 cm, rüzgar sakin, gökyüzü açık. Aynı sabah Winnipeg -41. Aramızdaki 16 derece, enlem ve kütle boyutu farkı; onların soğuğu 3.000 km'lik kar tarlasında birikiyor, bizimki Doğu Anadolu platosunda.

SSW ve girdap konusunda daha bilimsel anlatım için Uzun Vadeli forumdaki sözlüğe bakın; ben gözlemciyim, teori Ayşe'nin işi.]]>
Ne oldu?
  • Aralık sonunda stratosferde ani ısınma (SSW: stratospheric sudden warming) gerçekleşti; kutup girdabı (polar vortex) zayıfladı ve ikiye bölündü.
  • Parçalardan biri Hudson Körfezi üzerine yerleşti, Arktik hava kütlesi güneye engelsiz indi.
  • Kar örtüsü Kanada'dan Kansas'a kadar kesintisizdi; hava kütlesi güneye inerken ısınamadı. Kar örtüsü olmasaydı Chicago -27 yerine -18 görürdü.
  • 850 hPa sıcaklığı Minnesota üzerinde -30 °C; bu değer Erzurum'da bile 20 yılda bir görülür.

Türkiye için dersler
  1. SSW olayı her zaman bize soğuk getirmez. Bölünen girdabın parçası nereye yerleşirse soğuk oraya iner; bu sefer Kuzey Amerika'ya indi, Avrupa ılık kaldı. Ocak ortasında İstanbul'da 14 derece vardı, hatırlayın.
  2. Aynı mekanizma Ocak 2026'nın ikinci yarısında Sibirya parçasıyla bize de çalıştı: 8-11 Ocak İç Anadolu kar dalgası ve ardından Polatlı'da -20. Kar örtüsü + açık gece = aynı fizik, farklı ölçek.
  3. Kar örtüsünün etkisi: Kuzey Amerika'daki -41, kar üstünde radyasyon soğumasının en uç örneği. Erzurum'da Şubat'ta -35 gördüğümüz her gece, kar örtüsü 40 cm üstündeydi.

Bizde nasıl?
Erzurum 17 Ocak 07:10: -25,4 °C, kar 38 cm, rüzgar sakin, gökyüzü açık. Aynı sabah Winnipeg -41. Aramızdaki 16 derece, enlem ve kütle boyutu farkı; onların soğuğu 3.000 km'lik kar tarlasında birikiyor, bizimki Doğu Anadolu platosunda.

SSW ve girdap konusunda daha bilimsel anlatım için Uzun Vadeli forumdaki sözlüğe bakın; ben gözlemciyim, teori Ayşe'nin işi.]]> <![CDATA[Sibirya soğukları Türkiye'ye nasıl ulaşır? Oymyakon'dan Erzurum'a yolculuk]]> https://havaforumu.com/thread-45.html Fri, 31 Oct 2025 00:32:39 +0300 HavaAdmin]]> https://havaforumu.com/thread-45.html
Kasım geldi, 'Sibirya soğukları geliyor' başlıkları da gelecek. Bu ifade forumda en çok kullanılan ve en az anlaşılan kavramlardan biri; bir kere düzgün anlatmak istedim. Eğitim niteliğinde, uzun bir mesaj.

Sibirya yüksek basıncı nedir?
Kışın Sibirya'nın iç kesimlerinde (Yakutistan, Oymyakon ve Verhoyansk çevresi) kar örtüsü üstünde uzun gecelerle yüzey aşırı soğur; hava kütlesi ağırlaşır ve yerde 1.050-1.070 hPa'ya ulaşan devasa bir yüksek basınç oluşur. Bu, dünyanın en yüksek yer basınçlarının ölçüldüğü yerdir. Oymyakon'da Ocak ortalaması -46 °C civarıdır; -60'lar nadir ama görülür (kaynak: Roshydromet istasyon verileri).

Bu soğuk bize nasıl gelir?
Doğrudan gelmez. Oymyakon ile Erzurum arası 6.000 km ve arada Altay, Tanrı Dağları, Hazar var. Gelen şey hava kütlesinin kendisi değil, kütlenin batı kenarından kopan ve Rusya ovaları üzerinden güneybatıya sarkan uzantısıdır. Süreç:
  1. Sibirya yüksek basıncı batıya genişler, Ural'ın batısında Rusya ovasına oturur.
  2. Doğu Avrupa üzerinde kuzeyli-kuzeydoğulu akış kurulur; hava kütlesi Ukrayna ve Karadeniz'in kuzeyinden geçerek ısınır, ama yine de çok soğuktur.
  3. Kütle Karadeniz üzerinden geçerken denizden nem alır; işte Marmara ve Karadeniz kıyılarının karı bu nemden gelir. Karadeniz olmasa İstanbul'a Sibirya'dan kuru soğuk gelir, kar gelmez.
  4. İç ve Doğu Anadolu'ya ise Kafkaslar üzerinden ya da Karadeniz'i geçtikten sonra ulaşır; deniz etkisi bittiği için kuru ve çok soğuktur.

Yolculukta ne kaybeder?
Oymyakon'da 850 hPa'da -35 olan hava, Rusya ovasında -25'e, Karadeniz'in kuzeyinde -18'e, İstanbul üzerinde -10 ile -12'ye iner. Erzurum'a Kafkaslar'dan ulaşan kol -20'yi koruyabilir. Yani 'Sibirya soğuğu' İstanbul'a ulaştığında zaten dört kez ısınmış bir kütledir; yine de yeterlidir.

Balkan soğuğundan farkı
Balkan kaynaklı soğuk İskandinavya-Orta Avrupa üzerinden gelir, daha nemli ve daha kısa ömürlüdür; kar getirir, iki günde biter. Sibirya kaynaklı soğuk kuru, uzun ömürlü ve derindir; 2004 Şubat ve 2022 Ocak gibi olaylarda kar bir hafta kalkmamıştır.

Nasıl tanınır?
Model haritalarında Rusya ovasında 1.045 hPa üstü yer basıncı, Karadeniz'in kuzeyinde 850 hPa'da -15 altı ve yüzeyde kuzeydoğulu akış. Üçü birlikte varsa 'Sibirya kaynaklı' demek uygundur; aksi halde 'kuzeyden soğuk hava' yeterlidir.

Sorular ve eklemeler için başlık açık; sözlüğe de ekleyeceğim.]]>
Kasım geldi, 'Sibirya soğukları geliyor' başlıkları da gelecek. Bu ifade forumda en çok kullanılan ve en az anlaşılan kavramlardan biri; bir kere düzgün anlatmak istedim. Eğitim niteliğinde, uzun bir mesaj.

Sibirya yüksek basıncı nedir?
Kışın Sibirya'nın iç kesimlerinde (Yakutistan, Oymyakon ve Verhoyansk çevresi) kar örtüsü üstünde uzun gecelerle yüzey aşırı soğur; hava kütlesi ağırlaşır ve yerde 1.050-1.070 hPa'ya ulaşan devasa bir yüksek basınç oluşur. Bu, dünyanın en yüksek yer basınçlarının ölçüldüğü yerdir. Oymyakon'da Ocak ortalaması -46 °C civarıdır; -60'lar nadir ama görülür (kaynak: Roshydromet istasyon verileri).

Bu soğuk bize nasıl gelir?
Doğrudan gelmez. Oymyakon ile Erzurum arası 6.000 km ve arada Altay, Tanrı Dağları, Hazar var. Gelen şey hava kütlesinin kendisi değil, kütlenin batı kenarından kopan ve Rusya ovaları üzerinden güneybatıya sarkan uzantısıdır. Süreç:
  1. Sibirya yüksek basıncı batıya genişler, Ural'ın batısında Rusya ovasına oturur.
  2. Doğu Avrupa üzerinde kuzeyli-kuzeydoğulu akış kurulur; hava kütlesi Ukrayna ve Karadeniz'in kuzeyinden geçerek ısınır, ama yine de çok soğuktur.
  3. Kütle Karadeniz üzerinden geçerken denizden nem alır; işte Marmara ve Karadeniz kıyılarının karı bu nemden gelir. Karadeniz olmasa İstanbul'a Sibirya'dan kuru soğuk gelir, kar gelmez.
  4. İç ve Doğu Anadolu'ya ise Kafkaslar üzerinden ya da Karadeniz'i geçtikten sonra ulaşır; deniz etkisi bittiği için kuru ve çok soğuktur.

Yolculukta ne kaybeder?
Oymyakon'da 850 hPa'da -35 olan hava, Rusya ovasında -25'e, Karadeniz'in kuzeyinde -18'e, İstanbul üzerinde -10 ile -12'ye iner. Erzurum'a Kafkaslar'dan ulaşan kol -20'yi koruyabilir. Yani 'Sibirya soğuğu' İstanbul'a ulaştığında zaten dört kez ısınmış bir kütledir; yine de yeterlidir.

Balkan soğuğundan farkı
Balkan kaynaklı soğuk İskandinavya-Orta Avrupa üzerinden gelir, daha nemli ve daha kısa ömürlüdür; kar getirir, iki günde biter. Sibirya kaynaklı soğuk kuru, uzun ömürlü ve derindir; 2004 Şubat ve 2022 Ocak gibi olaylarda kar bir hafta kalkmamıştır.

Nasıl tanınır?
Model haritalarında Rusya ovasında 1.045 hPa üstü yer basıncı, Karadeniz'in kuzeyinde 850 hPa'da -15 altı ve yüzeyde kuzeydoğulu akış. Üçü birlikte varsa 'Sibirya kaynaklı' demek uygundur; aksi halde 'kuzeyden soğuk hava' yeterlidir.

Sorular ve eklemeler için başlık açık; sözlüğe de ekleyeceğim.]]> <![CDATA[Hindistan muson sezonu bilançosu (2025)]]> https://havaforumu.com/thread-2430.html Fri, 05 Sep 2025 23:18:48 +0300 meteosevil]]> https://havaforumu.com/thread-2430.html <![CDATA[Dünya Hava Olayları için Kaynak Listesi]]> https://havaforumu.com/thread-39.html Thu, 12 Jun 2025 07:44:39 +0300 SinoptikAyse]]> https://havaforumu.com/thread-39.html
Dünya Hava Olayları forumunda Atlantik kasırgalarından Sibirya soğuklarına kadar geniş bir coğrafya konuşuluyor. Kaynak zorunluluğu burada da geçerli; aşağıda güvenilir kurum ve ürünlerin listesi var. Liste üye önerileriyle güncellenir.

Tropikal siklonlar
  • NHC (ABD Ulusal Kasırga Merkezi): Atlantik ve Doğu Pasifik için resmi tahmin, 'cone' haritaları ve tartışma metinleri. Kasırga başlıklarında birincil kaynak.
  • JTWC: Batı Pasifik ve Hint Okyanusu tayfun ve siklonları.
  • JMA: Japonya çevresi tayfunlar.
  • IMD: Bengal Körfezi ve Arap Denizi siklonları.

Avrupa
  • ECMWF: model çıktıları ve aylık/mevsimlik ürünler; Avrupa fırtınaları için temel model.
  • Meteoalarm: Avrupa ülkelerinin resmi renk kodlu uyarılarını tek haritada toplar.
  • Ülke servisleri: DWD (Almanya), Météo-France, UK Met Office, AEMET (İspanya), ZAMG/GeoSphere (Avusturya), MeteoSwiss.
  • ESTOFEX: Avrupa şiddetli konvektif hava tahminleri (dolu, hortum, kuvvetli rüzgar).

Küresel izleme
  • NOAA / NWS: ABD hava servisleri, SPC (şiddetli fırtına merkezi), CPC (iklim tahmin merkezi; ENSO, NAO, AO güncellemeleri).
  • Copernicus (C3S): aylık küresel sıcaklık ve anomali raporları, yeniden analiz verisi.
  • WMO: Dünya Meteoroloji Örgütü; rekor doğrulamaları ve yıllık iklim durumu raporu.
  • Uydu: EUMETSAT (Meteosat), NASA Worldview.

Model görüntüleme
  • wetterzentrale.de, tropicaltidbits.com, meteociel.fr, windy.com: GFS, ECMWF, ICON ve ensemble haritaları.

Kurallar
  • Kasırga başlıklarında kategori ve rüzgar hızı NHC'nin son bülteninden alınır; 'kategori 6' diye bir şey yoktur.
  • Yurt dışı rekor iddiaları ilgili ülke servisi veya WMO doğrulamasıyla yazılır.
  • Görüntü paylaşımında eklenti kuralı geçerli; sosyal medyadan alınan felaket videosu kaynağı belirsizse paylaşılmaz.
  • Başlık formatı: olay + yer + tarih. Örnek: 'Orta Avrupa'da Eylül 2026 erken kar: Alpler'de 1.800 m üstüne 30 cm'.

Eklemek istediğiniz kaynak varsa yazın.]]>
Dünya Hava Olayları forumunda Atlantik kasırgalarından Sibirya soğuklarına kadar geniş bir coğrafya konuşuluyor. Kaynak zorunluluğu burada da geçerli; aşağıda güvenilir kurum ve ürünlerin listesi var. Liste üye önerileriyle güncellenir.

Tropikal siklonlar
  • NHC (ABD Ulusal Kasırga Merkezi): Atlantik ve Doğu Pasifik için resmi tahmin, 'cone' haritaları ve tartışma metinleri. Kasırga başlıklarında birincil kaynak.
  • JTWC: Batı Pasifik ve Hint Okyanusu tayfun ve siklonları.
  • JMA: Japonya çevresi tayfunlar.
  • IMD: Bengal Körfezi ve Arap Denizi siklonları.

Avrupa
  • ECMWF: model çıktıları ve aylık/mevsimlik ürünler; Avrupa fırtınaları için temel model.
  • Meteoalarm: Avrupa ülkelerinin resmi renk kodlu uyarılarını tek haritada toplar.
  • Ülke servisleri: DWD (Almanya), Météo-France, UK Met Office, AEMET (İspanya), ZAMG/GeoSphere (Avusturya), MeteoSwiss.
  • ESTOFEX: Avrupa şiddetli konvektif hava tahminleri (dolu, hortum, kuvvetli rüzgar).

Küresel izleme
  • NOAA / NWS: ABD hava servisleri, SPC (şiddetli fırtına merkezi), CPC (iklim tahmin merkezi; ENSO, NAO, AO güncellemeleri).
  • Copernicus (C3S): aylık küresel sıcaklık ve anomali raporları, yeniden analiz verisi.
  • WMO: Dünya Meteoroloji Örgütü; rekor doğrulamaları ve yıllık iklim durumu raporu.
  • Uydu: EUMETSAT (Meteosat), NASA Worldview.

Model görüntüleme
  • wetterzentrale.de, tropicaltidbits.com, meteociel.fr, windy.com: GFS, ECMWF, ICON ve ensemble haritaları.

Kurallar
  • Kasırga başlıklarında kategori ve rüzgar hızı NHC'nin son bülteninden alınır; 'kategori 6' diye bir şey yoktur.
  • Yurt dışı rekor iddiaları ilgili ülke servisi veya WMO doğrulamasıyla yazılır.
  • Görüntü paylaşımında eklenti kuralı geçerli; sosyal medyadan alınan felaket videosu kaynağı belirsizse paylaşılmaz.
  • Başlık formatı: olay + yer + tarih. Örnek: 'Orta Avrupa'da Eylül 2026 erken kar: Alpler'de 1.800 m üstüne 30 cm'.

Eklemek istediğiniz kaynak varsa yazın.]]>