<![CDATA[HavaForumu - ModelciKemal Model Köşesi]]> https://havaforumu.com/ Wed, 30 Sep 2026 01:33:53 +0000 MyBB <![CDATA[Sonbahar-Kış 2026 Sezon Tahmini ve Düşüncelerim (İlk Seasonal Çıktılar)]]> https://havaforumu.com/thread-3494.html Sat, 12 Sep 2026 21:05:04 +0300 ModelciKemal]]> https://havaforumu.com/thread-3494.html
1) Eylül seasonal çıktıları (Ekim-Kasım-Aralık)
  • ECMWF (SEAS5): Türkiye geneli normalin 0.5-1.5 °C üzeri. Ege ve Batı Akdeniz'de Ekim-Kasım yağışında hafif pozitif sinyal.
  • Çoklu model ortalaması: Sıcaklıkta aynı yön, yağışta sinyal zayıf.
  • ENSO tahminleri: Zayıf La Niña eşiğinde dolaşan, nötre yakın bir kış.

2) Sonbahar için olasılıklarım
  • Ekim'de Ege veya Akdeniz kıyısında 24 saatte 50 mm üstü en az bir olay: %55
  • Ekim sonuna kadar Doğu Anadolu yüksek kesimlerde (2.000 m üstü) ilk kalıcı kar örtüsü: %70
  • Kasım'da Ankara'da ilk kar: %35
  • Sonbaharın (Eylül-Kasım) genel olarak normalin üzerinde sıcak geçmesi: %70

3) Kış için ilk söz
Aralık-Şubat çıktıları Ekim'de gelecek. Şimdiden söyleyebileceğim tek şey: iki kış üst üste sert bir soğuk pencere yaşadık ve insanlar üçüncüsünü bekliyor. Modeller bu beklentiyi ne destekliyor ne reddediyor. Kış tahmini Ekim sonunda.

Seasonal çıktıları nasıl okuyorum?
Üç kural: tek bir modelin tek ay çıktısına bakmam, en az iki modelin aynı yönü göstermesini beklerim; Eylül çıktısını Ekim ve Kasım çıktılarıyla karşılaştırırım, tutarlılık sinyalin kendisinden önemlidir; ve Türkiye için yağış sinyallerini neredeyse hiç kullanmam, çünkü bu bölgede yağış becerisi yazı-tura düzeyinde.

Bu üç kurala uymayan bir yorum görürseniz beni uyarın; kendi kurallarımı çiğnediğim zamanlar oluyor.

Kısacası bu yazı bir tahmin değil, modellerin şu an ne söylediğinin dürüst bir özeti.

4) Model karnesi yenilikleri
Geçen sezon deneysel olarak eklediğim yapay zekâ modeli desen tahmininde şaşırtıcı iyiydi. Bu sezon onu ana karneye alıyorum; yağış ürünlerini ayrıca puanlayacağım.]]>
1) Eylül seasonal çıktıları (Ekim-Kasım-Aralık)
  • ECMWF (SEAS5): Türkiye geneli normalin 0.5-1.5 °C üzeri. Ege ve Batı Akdeniz'de Ekim-Kasım yağışında hafif pozitif sinyal.
  • Çoklu model ortalaması: Sıcaklıkta aynı yön, yağışta sinyal zayıf.
  • ENSO tahminleri: Zayıf La Niña eşiğinde dolaşan, nötre yakın bir kış.

2) Sonbahar için olasılıklarım
  • Ekim'de Ege veya Akdeniz kıyısında 24 saatte 50 mm üstü en az bir olay: %55
  • Ekim sonuna kadar Doğu Anadolu yüksek kesimlerde (2.000 m üstü) ilk kalıcı kar örtüsü: %70
  • Kasım'da Ankara'da ilk kar: %35
  • Sonbaharın (Eylül-Kasım) genel olarak normalin üzerinde sıcak geçmesi: %70

3) Kış için ilk söz
Aralık-Şubat çıktıları Ekim'de gelecek. Şimdiden söyleyebileceğim tek şey: iki kış üst üste sert bir soğuk pencere yaşadık ve insanlar üçüncüsünü bekliyor. Modeller bu beklentiyi ne destekliyor ne reddediyor. Kış tahmini Ekim sonunda.

Seasonal çıktıları nasıl okuyorum?
Üç kural: tek bir modelin tek ay çıktısına bakmam, en az iki modelin aynı yönü göstermesini beklerim; Eylül çıktısını Ekim ve Kasım çıktılarıyla karşılaştırırım, tutarlılık sinyalin kendisinden önemlidir; ve Türkiye için yağış sinyallerini neredeyse hiç kullanmam, çünkü bu bölgede yağış becerisi yazı-tura düzeyinde.

Bu üç kurala uymayan bir yorum görürseniz beni uyarın; kendi kurallarımı çiğnediğim zamanlar oluyor.

Kısacası bu yazı bir tahmin değil, modellerin şu an ne söylediğinin dürüst bir özeti.

4) Model karnesi yenilikleri
Geçen sezon deneysel olarak eklediğim yapay zekâ modeli desen tahmininde şaşırtıcı iyiydi. Bu sezon onu ana karneye alıyorum; yağış ürünlerini ayrıca puanlayacağım.]]> <![CDATA[GFS İç Anadolu gecelerini gerçekten 2-3 °C soğuk mu veriyor? 30 gecelik doğrulama]]> https://havaforumu.com/thread-4146.html Sun, 06 Sep 2026 11:00:00 +0300 ModelciKemal]]> https://havaforumu.com/thread-4146.html
İddiam: GFS, İç Anadolu'da gece minimum sıcaklıklarını sistematik olarak 2-3 °C düşük veriyor. Ağustos başında 00z GFS Eskişehir için gece 12 dedi, sabah 15 ölçtük. Tek gece değil, bu yaz defalarca oldu.

Yöntem:
  • Dönem: 7 Ağustos - 5 Eylül, 30 gece
  • Tahmin: GFS 00z run, ertesi gecenin 2 m minimum sıcaklığı (D+1)
  • Gözlem: tamerkar'ın Odunpazarı'ndaki istasyonu
  • Ölçüt: ortalama sapma (tahmin - gözlem) ve ortalama mutlak hata
Sonucu tamerkar paylaşacak ama spoiler vereyim: Eskişehir'de GFS'in gece minimumuna +2 °C eklemek bence pratikte doğru düzeltme. Bu yaz "gece 12 derece, hırka al" diyen her GFS grafiğine inanan üşümedi, terledi.

Itiraz eden, başka istasyon verisi olan buyursun. %80 eminim ama %20'lik kısım için buradayız.]]>
İddiam: GFS, İç Anadolu'da gece minimum sıcaklıklarını sistematik olarak 2-3 °C düşük veriyor. Ağustos başında 00z GFS Eskişehir için gece 12 dedi, sabah 15 ölçtük. Tek gece değil, bu yaz defalarca oldu.

Yöntem:
  • Dönem: 7 Ağustos - 5 Eylül, 30 gece
  • Tahmin: GFS 00z run, ertesi gecenin 2 m minimum sıcaklığı (D+1)
  • Gözlem: tamerkar'ın Odunpazarı'ndaki istasyonu
  • Ölçüt: ortalama sapma (tahmin - gözlem) ve ortalama mutlak hata
Sonucu tamerkar paylaşacak ama spoiler vereyim: Eskişehir'de GFS'in gece minimumuna +2 °C eklemek bence pratikte doğru düzeltme. Bu yaz "gece 12 derece, hırka al" diyen her GFS grafiğine inanan üşümedi, terledi.

Itiraz eden, başka istasyon verisi olan buyursun. %80 eminim ama %20'lik kısım için buradayız.]]> <![CDATA[Sezon Sonu Karne: 2026 Tahminlerim Ne Kadar Tuttu?]]> https://havaforumu.com/thread-3498.html Sun, 12 Apr 2026 21:09:26 +0300 ModelciKemal]]> https://havaforumu.com/thread-3498.html
1) Olasılıklarım
Kod:
Madde Olasılık Oldu mu Brier Kış normalin üzerinde sıcak %55 Evet 0.20 Kasım'da Ege'de 24 s 50 mm üstü olay %60 Evet 0.16 Aralık'ta İç Anadolu'da 5+ gün inversiyon %55 Evet 0.20 Ocak sonu-Şubat başı Trakya'da 20 cm+ %45 Evet 0.30 İstanbul kıyıda 3+ kar günü %50 Evet 0.25 Mart-Nisan zirai don %40 Evet 0.36 Ortalama Brier 0.25
Altı madde, altısı da gerçekleşti ve benim skorum 0.25; yani her şeye %50 deseydim aynı sonucu alacaktım. Ayşe aynı maddelerin çoğunu 'olacak' diye yazdı ve %93 aldı. Bu sezonun dersi: aşırı temkin de bir hatadır.

2) Modellerin karnesi
  • Kasım Ege sistemleri: ECMWF 4 gün önce, GFS 4 gün, ICON 2 gün. İzmir yağış toplamını ICON en iyi verdi.
  • Aralık bloğu: Tüm modeller bloğun çözülmesini 3-5 gün erken bekledi. Sis ve inversiyon döneminde 2 m sıcaklıkları yine gerçeğe göre sıcaktı.
  • Poyraz Kar Fırtınası: Ayrıntılar değerlendirme konusunda. Kısaca ECMWF 7 gün, YZ modeli 8 gün önce desen; ICON miktarda en iyi.
  • Nisan zirai don: ECMWF 5 gün önce -3/-5 °C verdi, gözlenen -5/-6. Bu kez hata küçüktü.

3) Hayalet sayacı (GFS): 3 hayalet soğuk. Geçen yıl 4'tü; küçük bir gelişme.

4) Sezonun modeli: ECMWF, ama YZ modeli desen tahmininde ikinci sıraya yerleşti ve gelecek sezon ana karneye giriyor.]]>
1) Olasılıklarım
Kod:
Madde Olasılık Oldu mu Brier Kış normalin üzerinde sıcak %55 Evet 0.20 Kasım'da Ege'de 24 s 50 mm üstü olay %60 Evet 0.16 Aralık'ta İç Anadolu'da 5+ gün inversiyon %55 Evet 0.20 Ocak sonu-Şubat başı Trakya'da 20 cm+ %45 Evet 0.30 İstanbul kıyıda 3+ kar günü %50 Evet 0.25 Mart-Nisan zirai don %40 Evet 0.36 Ortalama Brier 0.25
Altı madde, altısı da gerçekleşti ve benim skorum 0.25; yani her şeye %50 deseydim aynı sonucu alacaktım. Ayşe aynı maddelerin çoğunu 'olacak' diye yazdı ve %93 aldı. Bu sezonun dersi: aşırı temkin de bir hatadır.

2) Modellerin karnesi
  • Kasım Ege sistemleri: ECMWF 4 gün önce, GFS 4 gün, ICON 2 gün. İzmir yağış toplamını ICON en iyi verdi.
  • Aralık bloğu: Tüm modeller bloğun çözülmesini 3-5 gün erken bekledi. Sis ve inversiyon döneminde 2 m sıcaklıkları yine gerçeğe göre sıcaktı.
  • Poyraz Kar Fırtınası: Ayrıntılar değerlendirme konusunda. Kısaca ECMWF 7 gün, YZ modeli 8 gün önce desen; ICON miktarda en iyi.
  • Nisan zirai don: ECMWF 5 gün önce -3/-5 °C verdi, gözlenen -5/-6. Bu kez hata küçüktü.

3) Hayalet sayacı (GFS): 3 hayalet soğuk. Geçen yıl 4'tü; küçük bir gelişme.

4) Sezonun modeli: ECMWF, ama YZ modeli desen tahmininde ikinci sıraya yerleşti ve gelecek sezon ana karneye giriyor.]]> <![CDATA[Poyraz Kar Fırtınası Model Değerlendirmesi (30 Ocak-4 Şubat 2026)]]> https://havaforumu.com/thread-3496.html Sun, 08 Feb 2026 21:07:45 +0300 ModelciKemal]]> https://havaforumu.com/thread-3496.html
1) Olayın iskeleti
Doğu Avrupa üzerinden inen soğuk hava kütlesi 30 Ocak'ta Balkanlar üzerinden Trakya'ya girdi. 1 Şubat'ta Ege'nin kuzeyinde bir alçak basınç oluştu (siklogenez) ve Marmara'ya nem pompaladı. 2-3 Şubat'ta Marmara'da kuzeydoğulu kuvvetli rüzgarla tipi; 850 hPa -9 °C. Trakya'da 30 cm üstü kar.

2) Kim ne zaman gördü?
Kod:
Model İlk tutarlı sinyal Zamanlama hatası Ege alçağı merkez basıncı Trakya kar ECMWF 23 Ocak 00z (7 gün) ±6 saat 1.000 hPa (iyi) 20-30 cm GFS 24 Ocak 12z (6 gün) 24 saat erken 980 hPa (çok derin) 40-60 cm (abartı) ICON 27 Ocak 00z (3 gün) ±3 saat 998 hPa 25-35 cm (en iyi) UKMO 24 Ocak 00z (6 gün) ±12 saat 1.002 hPa 15-25 cm YZ modeli 22 Ocak 00z (8 gün) ±6 saat desen iyi, yağış yok çözemedi Gözlenen - - ~996-1.000 hPa Edirne 34 cm

3) Yorumlar
  • ECMWF: En dengeli performans. Deseni erken gördü, fırtınanın şiddetini doğru ölçekledi.
  • GFS: Ege alçağını 20 hPa derin çizdi ve olayı bir gün erken başlattı. 40-60 cm'lik Trakya haritaları sosyal medyada çok dolaştı, hepsi abartıydı. Fantezi arşivindeki 'gerçekleşen' eserin sahibi olmasına rağmen bu kez sınıfta kaldı.
  • ICON: Son 72 saatte kar-yağmur sınırında ve Trakya toplamlarında açık ara en iyisi.
  • Yapay zekâ modeli: 500 hPa desenini herkesten önce gördü. Ama yağış ürününde kar ile yağmuru ayırt edemedi, toplamları yarıya indirdi. Desen 9, yağış 3.

4) Ders
Uzun vadede desen için ECMWF ve YZ modeli, kısa vadede miktar için ICON. GFS'i zamanlama ve derinlik konusunda her zaman bir tık frenleyin.

Güven derecesi yorumum: 23 Ocak'ta 'Trakya kar %50', 28 Ocak'ta '%80' demiştim. Olasılıklar doğru yönde tırmandı.]]>
1) Olayın iskeleti
Doğu Avrupa üzerinden inen soğuk hava kütlesi 30 Ocak'ta Balkanlar üzerinden Trakya'ya girdi. 1 Şubat'ta Ege'nin kuzeyinde bir alçak basınç oluştu (siklogenez) ve Marmara'ya nem pompaladı. 2-3 Şubat'ta Marmara'da kuzeydoğulu kuvvetli rüzgarla tipi; 850 hPa -9 °C. Trakya'da 30 cm üstü kar.

2) Kim ne zaman gördü?
Kod:
Model İlk tutarlı sinyal Zamanlama hatası Ege alçağı merkez basıncı Trakya kar ECMWF 23 Ocak 00z (7 gün) ±6 saat 1.000 hPa (iyi) 20-30 cm GFS 24 Ocak 12z (6 gün) 24 saat erken 980 hPa (çok derin) 40-60 cm (abartı) ICON 27 Ocak 00z (3 gün) ±3 saat 998 hPa 25-35 cm (en iyi) UKMO 24 Ocak 00z (6 gün) ±12 saat 1.002 hPa 15-25 cm YZ modeli 22 Ocak 00z (8 gün) ±6 saat desen iyi, yağış yok çözemedi Gözlenen - - ~996-1.000 hPa Edirne 34 cm

3) Yorumlar
  • ECMWF: En dengeli performans. Deseni erken gördü, fırtınanın şiddetini doğru ölçekledi.
  • GFS: Ege alçağını 20 hPa derin çizdi ve olayı bir gün erken başlattı. 40-60 cm'lik Trakya haritaları sosyal medyada çok dolaştı, hepsi abartıydı. Fantezi arşivindeki 'gerçekleşen' eserin sahibi olmasına rağmen bu kez sınıfta kaldı.
  • ICON: Son 72 saatte kar-yağmur sınırında ve Trakya toplamlarında açık ara en iyisi.
  • Yapay zekâ modeli: 500 hPa desenini herkesten önce gördü. Ama yağış ürününde kar ile yağmuru ayırt edemedi, toplamları yarıya indirdi. Desen 9, yağış 3.

4) Ders
Uzun vadede desen için ECMWF ve YZ modeli, kısa vadede miktar için ICON. GFS'i zamanlama ve derinlik konusunda her zaman bir tık frenleyin.

Güven derecesi yorumum: 23 Ocak'ta 'Trakya kar %50', 28 Ocak'ta '%80' demiştim. Olasılıklar doğru yönde tırmandı.]]> <![CDATA[Kış 2025-2026 Sezon Tahmini ve Düşüncelerim (Modeller Ne Diyor?)]]> https://havaforumu.com/thread-3493.html Sun, 19 Oct 2025 21:15:00 +0300 ModelciKemal]]> https://havaforumu.com/thread-3493.html
1) Seasonal modeller ne diyor? (Aralık-Ocak-Şubat)
  • ECMWF (SEAS5): Türkiye geneli normalin 0.5-1 °C üzeri; ama geçen yıla göre daha zayıf bir sıcak sinyal. Yağışta Ege ve Akdeniz'de hafif artış.
  • Çoklu model ortalaması: Sıcak sinyal var, yağışta Batı Türkiye'de normalin hafif üstü eğilim.
  • UKMO: Aralık sonu - Ocak için Rusya üzerinde yüksek basınç eğilimi.

2) Stratosfer ve indeksler
Polar girdap zayıf başlıyor. Bu, kış içinde blok olasılığını artırıyor. Ece'nin indeks panelinde AO Ekim ortalaması negatif; bu tek başına fazla bir şey söylemez ama yönü doğru.

3) Benim olasılıklarım
  • Kışın genel olarak normalin üzerinde sıcak geçmesi: %55 (geçen yıl %65'ti, sinyal zayıf)
  • Kasım'da Ege'de 24 saatte 50 mm üstü en az bir olay: %60
  • Aralık'ta İç Anadolu'da 5 günden uzun inversiyon dönemi: %55
  • Ocak sonu - Şubat başı Trakya'da 20 cm üstü kar: %45
  • İstanbul kıyıda 3 ve üstü kar günü: %50
  • Mart-Nisan'da İç Anadolu ve Ege iç kesimde zirai don: %40

Geçen sezondan ders
Geçen yıl Ekim'deki olasılıklarımı Kasım'da güncellemiştim ve karnede Ekim hali ile Kasım hali arasında belirgin fark çıktı. Bu yıl da aynı şeyi yapacağım: Kasım ortasında seasonal güncellemeyle birlikte olasılıkları yeniden yazacağım, karnede iki sütunu da göstereceğim.

4) Deneysel madde
Bu sezon karneye bir de yapay zekâ tabanlı bir küresel model ekliyorum. Sadece 3-10 gün aralığında, 500 hPa ve 850 hPa desenini puanlayacağım. Merak ediyorum; ön yargılı değilim, ama fantezi arşivinde ona da bir raf ayırdım.

Karne Nisan başında. Yorumları bekliyorum.]]>
1) Seasonal modeller ne diyor? (Aralık-Ocak-Şubat)
  • ECMWF (SEAS5): Türkiye geneli normalin 0.5-1 °C üzeri; ama geçen yıla göre daha zayıf bir sıcak sinyal. Yağışta Ege ve Akdeniz'de hafif artış.
  • Çoklu model ortalaması: Sıcak sinyal var, yağışta Batı Türkiye'de normalin hafif üstü eğilim.
  • UKMO: Aralık sonu - Ocak için Rusya üzerinde yüksek basınç eğilimi.

2) Stratosfer ve indeksler
Polar girdap zayıf başlıyor. Bu, kış içinde blok olasılığını artırıyor. Ece'nin indeks panelinde AO Ekim ortalaması negatif; bu tek başına fazla bir şey söylemez ama yönü doğru.

3) Benim olasılıklarım
  • Kışın genel olarak normalin üzerinde sıcak geçmesi: %55 (geçen yıl %65'ti, sinyal zayıf)
  • Kasım'da Ege'de 24 saatte 50 mm üstü en az bir olay: %60
  • Aralık'ta İç Anadolu'da 5 günden uzun inversiyon dönemi: %55
  • Ocak sonu - Şubat başı Trakya'da 20 cm üstü kar: %45
  • İstanbul kıyıda 3 ve üstü kar günü: %50
  • Mart-Nisan'da İç Anadolu ve Ege iç kesimde zirai don: %40

Geçen sezondan ders
Geçen yıl Ekim'deki olasılıklarımı Kasım'da güncellemiştim ve karnede Ekim hali ile Kasım hali arasında belirgin fark çıktı. Bu yıl da aynı şeyi yapacağım: Kasım ortasında seasonal güncellemeyle birlikte olasılıkları yeniden yazacağım, karnede iki sütunu da göstereceğim.

4) Deneysel madde
Bu sezon karneye bir de yapay zekâ tabanlı bir küresel model ekliyorum. Sadece 3-10 gün aralığında, 500 hPa ve 850 hPa desenini puanlayacağım. Merak ediyorum; ön yargılı değilim, ama fantezi arşivinde ona da bir raf ayırdım.

Karne Nisan başında. Yorumları bekliyorum.]]> <![CDATA[Sezon Sonu Karne: 2025 Tahminlerim Ne Kadar Tuttu?]]> https://havaforumu.com/thread-3497.html Sun, 30 Mar 2025 21:07:42 +0300 ModelciKemal]]> https://havaforumu.com/thread-3497.html
1) Olasılıklarım (son güncellenen değerlerle)
Kod:
Madde Olasılık Oldu mu Brier Kış normalin üzerinde sıcak %65 Evet 0.12 Ocak'ta Balkan soğuğu, Trakya'da kar %30 Hayır 0.09 Şubat'ta Marmara'da çok günlük kar %60 Evet 0.16 İstanbul kıyıda 5'ten fazla kar günü %20 Hayır 0.04 Ankara'da 20 cm üstü tek seferlik kar %30 Hayır 0.09 Ortalama Brier skoru 0.10
Brier skoru ne demek? 0 mükemmel, 0.25 'her şeye %50 demek' ile aynı. 0.10 fena değil, ama beş maddelik bir listeyle övünmeyeceğim.

2) Modellerin karnesi (önemli olaylar)
  • 20-22 Aralık İç Anadolu soğuğu: ECMWF 6 gün, GFS 5 gün, ICON 3 gün önce. Ankara karını herkes biraz fazla verdi.
  • Tipi Kar Fırtınası (17-24 Şubat): ECMWF 12 Şubat 00z ile 5 gün önce bloğu yakaladı, GFS iki gün sonra katıldı. Bant konumunda hiçbiri başarılı değildi; ICON son 36 saatte en iyisiydi.
  • Ocak'taki 'hayalet soğuklar': GFS Ocak boyunca 10 günlük ufukta dört kez Balkan soğuğu çizdi, hiçbiri gerçekleşmedi. ECMWF'de bu hayaletlerden yalnızca biri vardı.

3) Sezonun modeli: ECMWF. Sezonun fantezicisi: GFS, dört hayalet soğukla.

Gelecek sezon karneye bir de deneysel model ekleyeceğim, haberiniz olsun.]]>
1) Olasılıklarım (son güncellenen değerlerle)
Kod:
Madde Olasılık Oldu mu Brier Kış normalin üzerinde sıcak %65 Evet 0.12 Ocak'ta Balkan soğuğu, Trakya'da kar %30 Hayır 0.09 Şubat'ta Marmara'da çok günlük kar %60 Evet 0.16 İstanbul kıyıda 5'ten fazla kar günü %20 Hayır 0.04 Ankara'da 20 cm üstü tek seferlik kar %30 Hayır 0.09 Ortalama Brier skoru 0.10
Brier skoru ne demek? 0 mükemmel, 0.25 'her şeye %50 demek' ile aynı. 0.10 fena değil, ama beş maddelik bir listeyle övünmeyeceğim.

2) Modellerin karnesi (önemli olaylar)
  • 20-22 Aralık İç Anadolu soğuğu: ECMWF 6 gün, GFS 5 gün, ICON 3 gün önce. Ankara karını herkes biraz fazla verdi.
  • Tipi Kar Fırtınası (17-24 Şubat): ECMWF 12 Şubat 00z ile 5 gün önce bloğu yakaladı, GFS iki gün sonra katıldı. Bant konumunda hiçbiri başarılı değildi; ICON son 36 saatte en iyisiydi.
  • Ocak'taki 'hayalet soğuklar': GFS Ocak boyunca 10 günlük ufukta dört kez Balkan soğuğu çizdi, hiçbiri gerçekleşmedi. ECMWF'de bu hayaletlerden yalnızca biri vardı.

3) Sezonun modeli: ECMWF. Sezonun fantezicisi: GFS, dört hayalet soğukla.

Gelecek sezon karneye bir de deneysel model ekleyeceğim, haberiniz olsun.]]> <![CDATA[Kış 2024-2025 Sezon Tahmini ve Düşüncelerim (Modeller Ne Diyor?)]]> https://havaforumu.com/thread-3492.html Sun, 20 Oct 2024 21:02:31 +0300 ModelciKemal]]> https://havaforumu.com/thread-3492.html
1) Seasonal modeller ne diyor? (Aralık-Ocak-Şubat ortalaması)
  • ECMWF (SEAS5): Türkiye geneli normalin 0.5-1 °C üzerinde. Yağışta Karadeniz normal, güney yarı normalin hafif altında.
  • Çoklu model ortalaması: Benzer; sıcak sinyal daha belirgin, yağışta sinyal yok.
  • UKMO: Aralık-Ocak'ta Balkanlar üzerinde yüksek basınç eğilimi, yani biraz daha soğuk bir kuzey akış ihtimali.
Not: Seasonal modellerin bizim bölgedeki becerisi düşük. Kuzey Avrupa'da biraz beceri var, Türkiye'de sıcaklıkta zayıf, yağışta neredeyse yok. Bu çıktıları 'hafif eğilim' olarak okuyun.

2) Benim yorumum (olasılıklarla)
  • Kışın genel olarak normalin üzerinde sıcak geçmesi: %65
  • Ocak'ta en az bir kez Balkanlar üzerinden soğuk giriş (Trakya'da kar): %40
  • Şubat'ta Marmara'da çok günlük kar olayı: %35
  • İstanbul kıyıda 5'ten fazla kar günü: %20
  • Ankara'da 20 cm üstü tek seferlik kar: %30

Model iklimi notu
Seasonal çıktılardaki anomaliler, modelin kendi iklimine göre hesaplanır; yani 'normalin 0.5 °C üzeri' ifadesi gerçek gözlem ortalamasına değil, modelin geçmiş yıllardaki kendi tahminlerinin ortalamasına göredir. Bu yüzden küçük anomalileri ciddiye almıyorum. 0.5 °C'nin altındaki sinyalleri 'gürültü', 1 °C üstündekileri 'eğilim' olarak okuyorum.

Bu kural sayesinde her Ekim çıktısında heyecanlanıp her Kasım çıktısında hayal kırıklığı yaşamaktan kurtuluyorum.

3) Ayşe ile farkım
Ayşe Ocak'ı ılık-kurak gördü, ben UKMO'nun Balkan sinyali yüzünden Ocak'ta biraz daha umutluyum. Şubat'ta ise o benden daha iddialı. Sezon sonunda ikimizi yan yana puanlayacağım.

4) Model karnesi planı
Bu sezon her önemli olay için 'hangi model kaç gün önceden yakaladı' tablosu tutacağım. ECMWF, GFS, ICON ve UKMO. Mart'ta karneyle döneceğim.

Heyecan yapmayın; ama rakamları da unutmayın.]]>
1) Seasonal modeller ne diyor? (Aralık-Ocak-Şubat ortalaması)
  • ECMWF (SEAS5): Türkiye geneli normalin 0.5-1 °C üzerinde. Yağışta Karadeniz normal, güney yarı normalin hafif altında.
  • Çoklu model ortalaması: Benzer; sıcak sinyal daha belirgin, yağışta sinyal yok.
  • UKMO: Aralık-Ocak'ta Balkanlar üzerinde yüksek basınç eğilimi, yani biraz daha soğuk bir kuzey akış ihtimali.
Not: Seasonal modellerin bizim bölgedeki becerisi düşük. Kuzey Avrupa'da biraz beceri var, Türkiye'de sıcaklıkta zayıf, yağışta neredeyse yok. Bu çıktıları 'hafif eğilim' olarak okuyun.

2) Benim yorumum (olasılıklarla)
  • Kışın genel olarak normalin üzerinde sıcak geçmesi: %65
  • Ocak'ta en az bir kez Balkanlar üzerinden soğuk giriş (Trakya'da kar): %40
  • Şubat'ta Marmara'da çok günlük kar olayı: %35
  • İstanbul kıyıda 5'ten fazla kar günü: %20
  • Ankara'da 20 cm üstü tek seferlik kar: %30

Model iklimi notu
Seasonal çıktılardaki anomaliler, modelin kendi iklimine göre hesaplanır; yani 'normalin 0.5 °C üzeri' ifadesi gerçek gözlem ortalamasına değil, modelin geçmiş yıllardaki kendi tahminlerinin ortalamasına göredir. Bu yüzden küçük anomalileri ciddiye almıyorum. 0.5 °C'nin altındaki sinyalleri 'gürültü', 1 °C üstündekileri 'eğilim' olarak okuyorum.

Bu kural sayesinde her Ekim çıktısında heyecanlanıp her Kasım çıktısında hayal kırıklığı yaşamaktan kurtuluyorum.

3) Ayşe ile farkım
Ayşe Ocak'ı ılık-kurak gördü, ben UKMO'nun Balkan sinyali yüzünden Ocak'ta biraz daha umutluyum. Şubat'ta ise o benden daha iddialı. Sezon sonunda ikimizi yan yana puanlayacağım.

4) Model karnesi planı
Bu sezon her önemli olay için 'hangi model kaç gün önceden yakaladı' tablosu tutacağım. ECMWF, GFS, ICON ve UKMO. Mart'ta karneyle döneceğim.

Heyecan yapmayın; ama rakamları da unutmayın.]]> <![CDATA[Kırağı Soğukları Model Değerlendirmesi (5-12 Şubat 2023)]]> https://havaforumu.com/thread-3495.html Wed, 15 Feb 2023 21:17:48 +0300 ModelciKemal]]> https://havaforumu.com/thread-3495.html
1) Kısa sinoptik özet
Sibirya yükseği 3 Şubat'tan itibaren batıya uzandı, merkez basıncı 1.045-1.050 hPa civarına çıktı. Doğu ve İç Anadolu'da önceki haftadan kalan taze kar örtüsü vardı. 850 hPa sıcaklıkları Doğu Anadolu'da -18/-20 °C, İç Anadolu'da -12/-14 °C. Gökyüzü açık, rüzgar zayıf. Radyasyon soğuması için mükemmel tarif.

2) Modeller ne dedi, ne oldu? (en düşük sıcaklıklar)
Kod:
Yer ECMWF (48 s önce) GFS (48 s önce) Gözlenen Erzurum -24 -22 -31 Kars -26 -25 -33 Sivas -17 -15 -23 Ankara (Esb.) -13 -12 -17 Kayseri -16 -14 -22
Rakamlar forum raporlarından ve kurumların yayımladığı özetlerden derlendi; istasyon farkları nedeniyle ±1 °C oynayabilir.

3) Ne öğrendik?
  • 850 hPa sıcaklıklarında iki model de çok iyiydi; hata 1-2 °C içinde. Yani soğuk hava kütlesinin kendisini doğru bildiler.
  • Hata tamamen yüzey katmanında: modeller kar üstündeki inversiyonu yeterince derin kuramıyor, 2 m sıcaklığı 5-7 °C sıcak veriyor.
  • Çukur ve ova tabanlarında hata daha da büyüyor; model topografyası o çukuru 'görmüyor'.

4) Pratik kural
Taze kar örtüsü + açık gökyüzü + rüzgar 2 m/s altı = modelin 2 m minimumundan 4-7 °C daha soğuk bekleyin. Bu kural fantezi değil; son üç kışın Doğu Anadolu gözlemleri aynı şeyi söylüyor.

Karnede bu olaydan iki model de aynı notu alıyor: desen 10, yüzey 4.]]>
1) Kısa sinoptik özet
Sibirya yükseği 3 Şubat'tan itibaren batıya uzandı, merkez basıncı 1.045-1.050 hPa civarına çıktı. Doğu ve İç Anadolu'da önceki haftadan kalan taze kar örtüsü vardı. 850 hPa sıcaklıkları Doğu Anadolu'da -18/-20 °C, İç Anadolu'da -12/-14 °C. Gökyüzü açık, rüzgar zayıf. Radyasyon soğuması için mükemmel tarif.

2) Modeller ne dedi, ne oldu? (en düşük sıcaklıklar)
Kod:
Yer ECMWF (48 s önce) GFS (48 s önce) Gözlenen Erzurum -24 -22 -31 Kars -26 -25 -33 Sivas -17 -15 -23 Ankara (Esb.) -13 -12 -17 Kayseri -16 -14 -22
Rakamlar forum raporlarından ve kurumların yayımladığı özetlerden derlendi; istasyon farkları nedeniyle ±1 °C oynayabilir.

3) Ne öğrendik?
  • 850 hPa sıcaklıklarında iki model de çok iyiydi; hata 1-2 °C içinde. Yani soğuk hava kütlesinin kendisini doğru bildiler.
  • Hata tamamen yüzey katmanında: modeller kar üstündeki inversiyonu yeterince derin kuramıyor, 2 m sıcaklığı 5-7 °C sıcak veriyor.
  • Çukur ve ova tabanlarında hata daha da büyüyor; model topografyası o çukuru 'görmüyor'.

4) Pratik kural
Taze kar örtüsü + açık gökyüzü + rüzgar 2 m/s altı = modelin 2 m minimumundan 4-7 °C daha soğuk bekleyin. Bu kural fantezi değil; son üç kışın Doğu Anadolu gözlemleri aynı şeyi söylüyor.

Karnede bu olaydan iki model de aynı notu alıyor: desen 10, yüzey 4.]]> <![CDATA[Soru-Cevap Köşesi (Genel)]]> https://havaforumu.com/thread-3491.html Sun, 06 Feb 2022 20:15:00 +0300 ModelciKemal]]> https://havaforumu.com/thread-3491.html
Bu konuda neler sorulur?
  • Modellerin çözünürlüğü, güncelleme saatleri, hangi ürün ne işe yarar.
  • Ensemble, deterministik, kontrol run gibi kavramlar.
  • Hangi sitede hangi harita, nasıl okunur.
  • Neden iki model birbirinden bu kadar farklı?

Neler sorulmaz?
'Yarın bizim ilçeye kar yağacak mı?' Onun cevabı bölge forumlarında. Burada yöntemi konuşalım, balığı değil oltayı verelim.

Hızlı başlangıç: güncelleme saatleri (TSİ)
GFS dört kez çalışır: 00z, 06z, 12z, 18z. Çıktılar Türkiye saatiyle kabaca 06:30-08:15, 12:30-14:15, 18:30-20:15 ve 00:30-02:15 arasında düşer. ECMWF iki ana run: 00z ve 12z; çıktılar yaklaşık 09:00-10:00 ve 21:00-22:00 arası. Ana sayfadaki 'Meteorolojik Model Güncelleme Saatleri' kutusu da aynı bilgiyi veriyor.

Buyurun sorun, cevaplar benden. Bilmediğimi 'bilmiyorum' diye yazarım, söz.]]>
Bu konuda neler sorulur?
  • Modellerin çözünürlüğü, güncelleme saatleri, hangi ürün ne işe yarar.
  • Ensemble, deterministik, kontrol run gibi kavramlar.
  • Hangi sitede hangi harita, nasıl okunur.
  • Neden iki model birbirinden bu kadar farklı?

Neler sorulmaz?
'Yarın bizim ilçeye kar yağacak mı?' Onun cevabı bölge forumlarında. Burada yöntemi konuşalım, balığı değil oltayı verelim.

Hızlı başlangıç: güncelleme saatleri (TSİ)
GFS dört kez çalışır: 00z, 06z, 12z, 18z. Çıktılar Türkiye saatiyle kabaca 06:30-08:15, 12:30-14:15, 18:30-20:15 ve 00:30-02:15 arasında düşer. ECMWF iki ana run: 00z ve 12z; çıktılar yaklaşık 09:00-10:00 ve 21:00-22:00 arası. Ana sayfadaki 'Meteorolojik Model Güncelleme Saatleri' kutusu da aynı bilgiyi veriyor.

Buyurun sorun, cevaplar benden. Bilmediğimi 'bilmiyorum' diye yazarım, söz.]]> <![CDATA[Fantezi Run Arşivi (GFS'in En Güzel Yalanları)]]> https://havaforumu.com/thread-3490.html Sun, 14 Nov 2021 22:33:32 +0300 ModelciKemal]]> https://havaforumu.com/thread-3490.html
Bu konu ne için?
GFS 16 günlük çıktı veriyor ve son 5-6 günü, deyim yerindeyse, özgür sanat. Her kış birkaç kez İstanbul'a 50 cm, İzmir'e kar fırtınası, Antalya'ya -5 °C çizer; sonra bir sonraki run'da hepsini siler. Bu konu o haritaların müzesi.

Paylaşım formatı
  • Model ve run: '18z GFS, 3 Aralık'
  • Tahmin saati: '+336 saat'
  • Ne çizdi: 'İstanbul 850 hPa -14 °C, kıyıda 45 cm kar'
  • Ne oldu: 'O gün İstanbul'da 14 °C ve güneş'

Neden önemli?
Gülmek için, evet. Ama bir de ders için: 240 saat sonrası deterministik çıktının neden 'hikâye' olduğunu en iyi bu arşiv anlatıyor. Aynı haritayı gerçekleşme tarihiyle yan yana koyunca kimseye ayrıca anlatmaya gerek kalmıyor.

Kurallar
Fantezi haritayı buraya paylaşın, bölge konularına değil. Bölge konularında '384. saatte kar var' mesajı görürsem buraya taşırım. Gerçekleşen fantezi olursa, ki yılda bir olur, altın çerçeveye alırız.

İlk eser benden: 18z GFS, 10 Kasım, +372 saat. Ankara 850 hPa -18 °C, Eskişehir'e 60 cm. 26 Kasım'da Eskişehir 16 °C, güneşli, ben kısa kollu.]]>
Bu konu ne için?
GFS 16 günlük çıktı veriyor ve son 5-6 günü, deyim yerindeyse, özgür sanat. Her kış birkaç kez İstanbul'a 50 cm, İzmir'e kar fırtınası, Antalya'ya -5 °C çizer; sonra bir sonraki run'da hepsini siler. Bu konu o haritaların müzesi.

Paylaşım formatı
  • Model ve run: '18z GFS, 3 Aralık'
  • Tahmin saati: '+336 saat'
  • Ne çizdi: 'İstanbul 850 hPa -14 °C, kıyıda 45 cm kar'
  • Ne oldu: 'O gün İstanbul'da 14 °C ve güneş'

Neden önemli?
Gülmek için, evet. Ama bir de ders için: 240 saat sonrası deterministik çıktının neden 'hikâye' olduğunu en iyi bu arşiv anlatıyor. Aynı haritayı gerçekleşme tarihiyle yan yana koyunca kimseye ayrıca anlatmaya gerek kalmıyor.

Kurallar
Fantezi haritayı buraya paylaşın, bölge konularına değil. Bölge konularında '384. saatte kar var' mesajı görürsem buraya taşırım. Gerçekleşen fantezi olursa, ki yılda bir olur, altın çerçeveye alırız.

İlk eser benden: 18z GFS, 10 Kasım, +372 saat. Ankara 850 hPa -18 °C, Eskişehir'e 60 cm. 26 Kasım'da Eskişehir 16 °C, güneşli, ben kısa kollu.]]> <![CDATA[ModelciKemal Model Köşesi Hakkında Bilgilendirme]]> https://havaforumu.com/thread-3489.html Mon, 10 May 2021 21:05:00 +0300 ModelciKemal]]> https://havaforumu.com/thread-3489.html
Ayşe açtı, ben de açtım. Burası model köşesi: GFS, ECMWF, ICON ve arada misafir olarak UKMO, GEM. Kısaca kurallar ve ne yapacağımız.

Bu forumda ne olacak?
  • Run yorumları: Önemli sistemlerden önce 00z ve 12z run'larının karşılaştırması. 06z ve 18z'ye yalnızca kriz anlarında bakarım, onların güvenilirliği konusunda ayrı bir sohbetimiz olur.
  • Model karnesi: Sezon sonunda hangi model hangi olayı kaç gün önceden yakaladı, nerede sapıttı; tablo halinde.
  • Fantezi run arşivi: GFS'in 300. saatten sonra çizdiği o güzel, o hayali kar haritalarını müzeye kaldırdığımız sabit konu. Gülmek serbest, inanmak yasak.
  • Sezon yazıları: Seasonal modeller ne diyor, ben ne diyorum; ikisi her zaman aynı değil.

Kurallar
  • Konu açma yetkisi bende ve yönetimde. Cevap, itiraz, soru serbest.
  • Harita paylaşırken model adı + run saati + tahmin saati üçlüsü zorunlu. '12z GFS, +120 saat' gibi. Tarihsiz, saatsiz harita görürsem silerim, kızmayın.
  • 240 saat sonrası tek run haritasıyla 'kar geliyor' başlığı atmak bu forumda yasak. Onun yeri fantezi arşivi.
  • Tahminler kişisel görüştür, resmi uyarı yerine geçmez. Kritik durumda MGM uyarısına bakılır, benim %30'uma değil.

Olasılık dili
Ben rakamla konuşurum. '%30 ihtimal' dediğimde 'olmayacak' demiyorum; on benzer durumdan üçünde olur diyorum. Heyecan yapmayın ama tamamen de unutmayın.

Hayırlı olsun, kahveler benden. 00z run = sabah kahvesi.]]>
Ayşe açtı, ben de açtım. Burası model köşesi: GFS, ECMWF, ICON ve arada misafir olarak UKMO, GEM. Kısaca kurallar ve ne yapacağımız.

Bu forumda ne olacak?
  • Run yorumları: Önemli sistemlerden önce 00z ve 12z run'larının karşılaştırması. 06z ve 18z'ye yalnızca kriz anlarında bakarım, onların güvenilirliği konusunda ayrı bir sohbetimiz olur.
  • Model karnesi: Sezon sonunda hangi model hangi olayı kaç gün önceden yakaladı, nerede sapıttı; tablo halinde.
  • Fantezi run arşivi: GFS'in 300. saatten sonra çizdiği o güzel, o hayali kar haritalarını müzeye kaldırdığımız sabit konu. Gülmek serbest, inanmak yasak.
  • Sezon yazıları: Seasonal modeller ne diyor, ben ne diyorum; ikisi her zaman aynı değil.

Kurallar
  • Konu açma yetkisi bende ve yönetimde. Cevap, itiraz, soru serbest.
  • Harita paylaşırken model adı + run saati + tahmin saati üçlüsü zorunlu. '12z GFS, +120 saat' gibi. Tarihsiz, saatsiz harita görürsem silerim, kızmayın.
  • 240 saat sonrası tek run haritasıyla 'kar geliyor' başlığı atmak bu forumda yasak. Onun yeri fantezi arşivi.
  • Tahminler kişisel görüştür, resmi uyarı yerine geçmez. Kritik durumda MGM uyarısına bakılır, benim %30'uma değil.

Olasılık dili
Ben rakamla konuşurum. '%30 ihtimal' dediğimde 'olmayacak' demiyorum; on benzer durumdan üçünde olur diyorum. Heyecan yapmayın ama tamamen de unutmayın.

Hayırlı olsun, kahveler benden. 00z run = sabah kahvesi.]]>