Kapadokya 20 Eylül gün batımı: Ürgüp üzerinde mercek bulutları (lenticularis)

[BulutKovalayan]

Merhaba,

Dün akşam (20 Eylül) 18:35-19:10 arasında Ürgüp'ün güneybatısında, Erciyes yönünde üst üste dizilmiş üç katlı mercek bulutu (altocumulus lenticularis) izledik. Bulutlar yaklaşık kırk dakika boyunca yerinde durdu, gün batımıyla alt yüzeyleri önce turuncu sonra mora döndü. Kapadokya'da lentikuler nadir değil ama üç kat halinde ve bu kadar uzun süre sabit kalanını ilk kez gördüm.

Gözlem

Kod:

Ürgüp / Nevşehir - 1.060 m - 20.09.2026 18:40 Sıcaklık: 21,4 °C | Nem: %38 | Rüzgar: güneybatı 18 km/s (yerde) | Basınç: 1016 hPa Gökyüzü: batıda mercek bulutları (3 kat), üstte ince cirrus, doğu açık

Çekim
Çektiğim karede bulutlar peribacalarının hemen üstünde, sanki asılı üç tabak gibi duruyor; 35 mm, f/8, 1/125, ISO 100, hafif alt pozlama ile renkleri korudum. Timelapse için 4 saniyede bir kare aldım, 40 dakikalık dizi 20 saniyelik video oldu; bulutların yerinde durup içlerinden havanın aktığı çok net görülüyor.

Sorum
Bu bulutlar Erciyes'in rüzgar altında oluşan dağ dalgasından mı kaynaklanıyor? Erciyes ile Ürgüp arası yaklaşık 60 km; bu mesafede dalga etkisi sürer mi, yoksa Hasan Dağı veya daha yakın bir yükselti mi sebep? Yerde rüzgar güneybatıdan 18 km/s idi, yükseklerde muhtemelen çok daha kuvvetli. Model çıktısı okuyan arkadaşlar o akşam 700 hPa rüzgarını yazarsa fotoğrafın açıklamasına eklemek isterim. Teşekkürler.

[aksaray24]

Aksine, kuraklığın asıl nedeni yağışsızlık değil, dağılımın bozulması. Yani farklı bir tartışma bu.

[SinoptikAyse]

Güzel bir gözlem Deniz. O akşam ECMWF analizine göre 700 hPa'da (yaklaşık 3.000 m) İç Anadolu üzerinde güneybatılı 60-70 km/s rüzgar vardı ve 850 ile 500 hPa arasında kararlı bir tabaka (sıcaklık inversiyonu) bulunuyordu. Bu, dağ dalgası için ders kitabı koşulu: kuvvetli ve yükseklikle yön değiştirmeyen rüzgar + kararlı hava. Güneybatı akışında Ürgüp'ün rüzgar üstünde Hasan Dağı ve Melendiz kütlesi var; dalga oradan başlayıp 60-80 km boyunca birkaç tepe yapabilir. Üç kat, dikey olarak üst üste binmiş nem tabakalarını gösterir; her kat dalganın aynı tepesinde farklı yükseklikte yoğunlaşıyor. Erciyes değil, Hasan Dağı diyorum; güven derecesi orta-yüksek.

[BulutKovalayan]

Güzel bir gözlem Deniz. O akşam ECMWF analizine göre 700 hPa'da (yaklaşık 3.000 m) İç Anadolu üzerinde güneybatılı 60-70 km/s rüzgar vardı ve 850 ile 500 hPa arasında kararlı bir tabaka (sıcaklık inversiyonu)...

Çok teşekkürler Ayşe, Hasan Dağı hiç aklıma gelmemişti; haritada rüzgar yönüne bakınca gerçekten tam güneybatıda kalıyor. Açıklamayı fotoğrafa ekledim. Bu koşulları önceden görmek mümkün mü? Yani '700 hPa'da 60 km/s güneybatı ve kararlı tabaka' için hangi ürüne bakayım, bir daha çıkmadan önce bileyim.

[ModelciKemal]

Deniz, fotoğrafçıya özel model rehberi: ICON veya ECMWF'de 700 hPa rüzgar haritasına bak, güneybatı-batı yönlü ve 50 km/s üstü görürsen ilk şart tamam. İkinci şart için modelin dikey profiline (skew-T) bak, 850 ile 600 hPa arasında sıcaklığın yükseklikle düşmediği veya arttığı bir katman varsa dalga oluşur. Windy'de basınç seviyesini 700 hPa yapıp rüzgar katmanına bakmak amatör için yeter. Bu akşam 12z'ye göre yarın da benzer akış var, %50 ihtimalle tekrar çıkarsın.

[havacibulent]

Asfalt yumuşadı, tekerlek izi kalıyor yolda.

[kardursun]

Bence bu kez kıyıyı değil iç kesimleri konuşmalıyız, tahminin yönü yanlış.

Bence GFS bu senaryoda haklı çıkacak, diğerleri değil.

[emine.ozkan]

Eskişehir 22°C, yağmur geceden beri sürüyor, dereler kabardı.

[PalandokenKar]

Erzurum'da Palandöken'in kuzeyinde kışın hemen her gün lentikuler görürüz, ama üç katlısını biz de nadir görürüz. Dağ dalgasıyla ilgili pratik uyarı: aynı koşullar yerde ani ve kuvvetli rüzgar çıkarabilir (dağ arkası rüzgar), fotoğraf çekerken tripodu iyi bağla. Timelapse'i Fotoğraf forumuna da koy, oraya bakanlar burayı görmüyor.

[Songul_89]

Evet, bu analiz gayet yerinde, eline sağlık.

[BulutKovalayan]

Deniz, fotoğrafçıya özel model rehberi: ICON veya ECMWF'de 700 hPa rüzgar haritasına bak, güneybatı-batı yönlü ve 50 km/s üstü görürsen ilk şart tamam. İkinci şart için modelin dikey profiline (skew-T) bak, 850 ile 600...

Kemal, rehber için teşekkürler, Windy'de 700 hPa katmanını buldum ve yarın için gerçekten 55 km/s güneybatı görünüyor; 18:00'de aynı noktada olacağım. Erdem, timelapse'i Fotoğraf forumuna koydum, tripod uyarını da dikkate aldım; dün akşam gerçekten 19:00 civarı yerde rüzgar aniden 30 km/s'ye çıkmıştı, şimdi anlıyorum nedenini. Herkese teşekkürler, bu forumda soru sormak öğretici.

[aktas_nevsehir]

Erzurum'da Palandöken'in kuzeyinde kışın hemen her gün lentikuler görürüz, ama üç katlısını biz de nadir görürüz. Dağ dalgasıyla ilgili pratik uyarı: aynı koşullar yerde ani ve kuvvetli rüzgar çıkarabilir (dağ arkası...

Çok teşekkürler PalandokenKar, sorumu bu kadar sabırla cevapladığın için.

[sinoptikemin]

Ankara şu an 24°C, gök gürültüsü duyuluyor ama henüz yağış yok.

Sağanak sırasında dolu da vardı ama küçük taneler, hasar yok.

[yagmur83]

Katılmıyorum, Eskişehir kıyı kesimi hep bu tür sistemlerde aldatıcı görünür.

[arzufirtina]

Gölgede 30 derece ölçtüm, güneşte termometre delirdi.