[Çözüldü] Uygulama %70 yağmur dedi, Bağcılar'a damla düşmedi: tahmin mi yanlış, biz mi?

[Suna742]

Merhaba arkadaşlar. Bugün sabah telefondaki hava uygulaması akşam için %70 yağmur gösteriyordu. Balkondaki çamaşırları içeri aldım, işe şemsiyeyle gittim, akşam oğlanın maçını da iptal ettik.

Sonuç: Bağcılar'a bir damla bile düşmedi. Akşam boyunca bulutlar geldi gitti, uzaktan gök gürledi, o kadar.

Şimdi merak ediyorum, bu tahmin yanlış değil mi? %70 dedikleri şey ne? Yağacak mı yağmayacak mı, net söylesinler. Yoksa biz mi bu yüzdeleri yanlış okuyoruz? Uygulamayı silmeyi düşünüyorum açıkçası, hangisine güveneceğimi bilemiyorum. Geçen hafta da benzer bir şey olmuştu, o gün %40 demişti ve sağanak yakalamıştı. Yani bir az diyor yağıyor, bir çok diyor yağmıyor. Bu işin mantığını bilen biri anlatırsa sevinirim.

[gul83]

Fatih'ten yazıyorum. Bizde 19:30 ile 20:15 arası bayağı sağanak oldu, gök de gürledi. Balkondaki basit yağış ölçerde 4 mm birikmiş. Yani yağmur geldi, sadece size uğramamış galiba.

[AynurSimsek59]

Merhaba arkadaşlar. Bugün sabah telefondaki hava uygulaması akşam için %70 yağmur gösteriyordu. Balkondaki çamaşırları içeri aldım, işe şemsiyeyle gittim, akşam oğlanın maçını da iptal ettik. Sonuç: Bağcılar'a...

Ben de Bağcılar'dayım, bizde de hiçbir şey yok. Meteorolojiye güven kalmadı artık, her gün başka bir şey söylüyorlar. Ben uygulamaya zaten hiç güvenmiyorum.

[ModelciKemal]

Ben de Bağcılar'dayım, bizde de hiçbir şey yok. Meteorolojiye güven kalmadı artık, her gün başka bir şey söylüyorlar. Ben uygulamaya zaten hiç güvenmiyorum.

Zarda "1 ile 4 arası gelir" deyip 5 gelince zarı mı suçluyoruz? %70 dedi, %100 demedi. Uygulamayı silmeden önce olasılık ne demek, ona bir bakmak lazım.

[Suna742]

Zarda "1 ile 4 arası gelir" deyip 5 gelince zarı mı suçluyoruz? %70 dedi, %100 demedi. Uygulamayı silmeden önce olasılık ne demek, ona bir bakmak lazım.

Kemal Bey biz burada soru soruyoruz. Zarla kıyaslamanız açıkçası biraz küçümseyici geldi. Herkes olasılık dersi almadı, öğrenmek için yazdık.

[HavaAdmin]

Günaydın. Önce küçük bir moderasyon notu: Kemal, soru soran üyelere tek satırlık iğneleyici cevap bu başlığın amacına uymuyor, lütfen açıklayıcı devam edelim.

Soruya gelince, yağış olasılığı (PoP: probability of precipitation) şunu anlatır:

• Belirli bir noktada, belirtilen süre içinde (örn. 18:00-24:00) ölçülebilir yağış (genellikle ≥ 0,1-0,2 mm) görülme ihtimali.
  
• %70 = bu hava koşullarının yaşandığı benzer 10 durumun yaklaşık 7'sinde o noktaya yağış düşer, 3'ünde düşmez.
  
• Bazı servisler bunu "tahmincinin güveni × bölgenin yağış alacak kısmı" olarak da hesaplar.
  

Yani %70 deyip yağmaması, tek başına tahminin yanlış olduğunu göstermez. Tahminin iyi olup olmadığı ancak çok sayıda günün toplamına bakılarak anlaşılır.

[ModelciKemal]

Kemal Bey biz burada soru soruyoruz. Zarla kıyaslamanız açıkçası biraz küçümseyici geldi. Herkes olasılık dersi almadı, öğrenmek için yazdık.

Suna Hanım haklısınız, zar esprisi sorunuzu küçümser gibi oldu, özür dilerim. Sadeleştireyim:

Uygulama 10 farklı akşam "%70" derse, iyi çalışıyorsa bu akşamların 7'sinde yağmur yağar, 3'ünde yağmaz. Dün akşam o 3'ten biriydi. Dünkü (12 Eylül) 00z ECMWF de İstanbul geneli için akşam saatlerine %60-80 arası yağış veriyordu, uygulama muhtemelen buna yakın bir kaynaktan besleniyor.

[Suna742]

Özrünüz kabul, teşekkür ederim. Peki bir şey soracağım: Fatih'e yağıp bize yağmaması neden? Arası çok uzak değil.

[SinoptikAyse]

12 Eylül akşamının sinoptik durumu:

• 500 hPa'da Balkanlar üzerinden inen bir oluk (trough), çekirdekte yaklaşık -17 °C
  
• Marmara'nın deniz suyu hâlâ 24 °C civarında; aşağıda ılık-nemli, yukarıda soğuk hava = kararsızlık
  
• CAPE (konvektif kullanılabilir enerji) 600-1000 J/kg, 0-6 km rüzgar kesmesi zayıf (< 10 m/s)
  

Bu kombinasyon düzenli bir yağmur bandı değil, dağınık, kısa ömürlü sağanak hücreleri üretir. Radar 19:00-22:00 arası hücrelerin kuzeybatıdan Esenler-Bayrampaşa üzerinden Fatih-Eminönü-Beyoğlu hattına ilerlediğini, Bağcılar'ı ise 3-4 km kuzeyinden sıyırıp geçtiğini gösteriyor.

Güven derecesi: "İstanbul'da akşam sağanak olacak" için yüksek; "hangi mahalleye düşecek" için düşük. %70 tam da bu belirsizliği anlatıyor.

[gul83]

Ben de radar görüntülerini kaydetmiştim. 20:00 civarı hücre tam Fatih'in üstündeydi, sonra Haliç'i geçip Beyoğlu'na kaydı. Bağcılar tarafı hep kenarda kaldı.

[AynurSimsek59]

Yani 3-4 km ile kaçırdık öyle mi? Uygulama bunu önceden bilemez mi, hangi mahalleye yağacağını söyleyemez mi?

[ModelciKemal]

Yani 3-4 km ile kaçırdık öyle mi? Uygulama bunu önceden bilemez mi, hangi mahalleye yağacağını söyleyemez mi?

Maalesef bilemez. Uygulamaların arkasındaki modellerin çözünürlüğü 9-13 km civarında, bu tür sağanak hücreleri ise 3-5 km çapında ve bir saat yaşıyor. Hücrenin tam yerini sabahtan söylemek bugünkü bilimle mümkün değil.

Yapılabilecek en iyi şey: sabah olasılığa bakıp hazırlıklı olmak, akşam yaklaşırken radara bakmak. Radarla 30-60 dakikalık "şimdi tahmin" (nowcasting) çok daha isabetli.

[Suna742]

Tamam anladım. Ama genel olarak bu uygulama tutuyor mu tutmuyor mu, onu nasıl bileceğiz? Bir akşam yağmadı diye silmek belki yanlış olur.

[ModelciKemal]

Tam da bunu merak edip 30 gündür bu uygulamanın ertesi gün tahminini 12 İstanbul ilçesi için not ediyorum (14 Ağustos - 12 Eylül). Gözlem olarak ilçelerdeki otomatik istasyonların ≥ 0,2 mm yağışını aldım. Toplam 360 ilçe-gün, resmi olmayan kendi derlemem:

Kod:

Verilen olasılık İlçe-gün Yağışlı Gerçekleşen %0-20 231 9 %4 %20-40 58 13 %22 %40-60 31 15 %48 %60-80 25 17 %68 %80-100 15 13 %87

%60-80 verilen günlerin %68'inde yağmış. Buna iyi kalibre denir: uygulama ne diyorsa kabaca o oluyor. Örnek küçük, belirsizlik var ama tablo gayet düzgün.

[HavaAdmin]

Tam da bunu merak edip 30 gündür bu uygulamanın ertesi gün tahminini 12 İstanbul ilçesi için not ediyorum (14 Ağustos - 12 Eylül). Gözlem olarak ilçelerdeki otomatik istasyonların ≥ 0,2 mm yağışını aldım. Toplam 360...

Bu tabloya güvenilirlik tablosu deniyor; gerçekleşen yüzdeler verilen yüzdelere ne kadar yakınsa tahmin o kadar güvenilirdir. Kemal'in derlemesi bu uygulamanın İstanbul'da olasılıkları yerinde verdiğini gösteriyor.

Yani %70 deyip 10 akşamdan 3'ünde yağmıyorsa, uygulama tam da söylediğini yapıyor demektir. Asıl sorun, %70 dediği her akşam yağmur yağsaydı olurdu: o zaman uygulama olasılıkları olması gerekenden düşük veriyor demekti.