Batı Akdeniz'de medicane ihtimali: 29 Eylül - 2 Ekim ECMWF senaryoları

Merhaba,

Son 48 saattir ECMWF ve GFS, 29 Eylül - 2 Ekim arasında Batı Akdeniz'de (Balear Adaları ile Sardunya arası) tropikal özellikler kazanabilecek bir alçak basınç sinyali veriyor. 'Medicane' (Akdeniz kasırgası; tropikal siklona benzer yapı ve sıcak çekirdek geliştiren Akdeniz alçağı) ihtimali tartışılıyor. Başlığı sansasyon için değil, izlemek için açıyorum; İtalyan ve İspanyol servislerinin bültenleriyle güncellenecek.

Sinoptik kurulum

• Orta Avrupa'daki soğuk oluk 27-28 Eylül'de İber Yarımadası üzerine iniyor ve kopuyor (cut-off). 500 hPa'da -20 °C çekirdek.
  
• Deniz yüzeyi sıcaklığı Balear çevresinde 26-27 °C; Eylül sonu için normalin üstünde ve medicane için kritik eşiğin (yaklaşık 25-26) üstünde.
  
• Soğuk üst seviye + sıcak deniz = yüksek kararsızlık; alçak, konveksiyonla kendini besleyebilir ve sıcak çekirdek geliştirebilir.
  

Model durumu (26 Eylül 00z)

• ECMWF operasyonel: 30 Eylül gecesi Balear'ın doğusunda 992 hPa merkez, 10 m rüzgar 100-110 km/s, simetrik yapı. Medicane kriterlerine yakın.
  
• ECMWF ensemble: üyelerin %40'ı 995 hPa altı merkez, %20'si belirgin sıcak çekirdek. Yolu belirsiz: Sardunya, Korsika ve Cezayir kıyısı hepsi ihtimal.
  
• GFS: daha zayıf (1000 hPa), daha batıda; sıcak çekirdek yok.
  
• ICON: ECMWF ile GFS arasında.
  

Bize etkisi
Doğrudan yok; sistem Batı Akdeniz'de kalıyor ve 2-3 Ekim'de İtalya üzerinde dağılıyor. Dolaylı etki: bu cut-off'un doğu kenarındaki güneyli akış 1-3 Ekim'de Ege ve Batı Akdeniz kıyılarımıza nem ve sıcak hava taşır; 4-5 Ekim'de sistemin kalıntısı Balkanlar'dan geçerken Marmara ve Ege'de sağanak ihtimali var. Uzak vade, düşük güven.

Belirsizlik ve güven derecesi
Medicane oluşumu: düşük-orta (%30-40). Batı Akdeniz'de kuvvetli bir alçak basınç ve şiddetli yağış: yüksek. Yol: düşük. Bu tür sistemlerde 3 gün önceden konumu 200 km hatayla bilmek normaldir.

Başlık, doğrulanmış kaynaklarla güncellenecek. Sosyal medyadaki 'Akdeniz'de kasırga Türkiye'ye geliyor' paylaşımlarına itibar etmeyin; gelmiyor.

Ayşe'nin verdiği %40 ve %20'yi imzalıyorum; 26 Eylül 12z'de ECMWF operasyonel biraz zayıfladı (995 hPa) ama ensemble değişmedi. GFS 12z bu sefer ECMWF'ye yaklaştı ve ilk kez 997 hPa çizdi. Medicane tahmininde temel sorun: küçük ölçekli sistem, 9 km çözünürlükte bile çekirdeği yarım görüyor; ensemble üyelerinin dağılması bu yüzden. Üç gün önceden 'olacak' diyen yanılır, 'olmayacak' diyen de.

(26.09.2026, 02:30)SicakDalga07 Yazdı: Akdenizli olarak takipteyim. Soru: Antalya için medicane ihtimali hep konuşulur ama gerçekleşen yok; Doğu Akdeniz'de deniz Batı'dan daha sıcak (şu an 27-28), neden sistemler hep Batı ve Orta Akdeniz'de oluşuyor? Üst...

Mehmet, iyi soru. Üç sebep: 1) Cut-off alçakların Akdeniz'e indiği ana koridor İber-Batı Akdeniz; Doğu Akdeniz'e ulaşanlar genellikle zayıflamış olur. 2) Doğu Akdeniz'de deniz sıcak ama havza dar; sistemin büyümesi için 24-48 saat deniz üstünde kalması gerekir, İyonya Denizi bunu sağlar, Antalya Körfezi sağlamaz. 3) Sonbaharda Doğu Akdeniz'de üst seviye sırt (ridge) daha kalıcı. 2020 Ianos ve 2023 Daniel İyonya'da oluştu, ikisi de Yunanistan ve Libya'yı vurdu; Türkiye kıyısına ulaşan yok, çünkü doğuya ilerlerken kara ve sırt onları bitiriyor. Güven derecesi yüksek; bu istatistik 40 yıllık.