SSW (Ani Stratosferik Isınma) Nedir?

[SinoptikAyse]

Her kış ortasında uzun vade konularında "SSW geliyor" başlıklı heyecanlı mesajlar görüyoruz. Bu kavramın ne olduğunu ve ne olmadığını netleştirelim.

Tanım
Ani stratosferik ısınma (Sudden Stratospheric Warming), kış aylarında kutup üzerindeki stratosferde (yaklaşık 30 km, 10 hPa seviyesi) sıcaklığın birkaç gün içinde 30-50 °C artmasıdır. Genellikle troposferden yukarı taşınan güçlü dalga enerjisi, kutup girdabını bozar.

Türleri

• Majör SSW: 60°K enleminde 10 hPa'daki batılı rüzgarların doğuluya dönmesi. Kutup girdabı ya yerinden kayar (displacement) ya da ikiye bölünür (split).
  
• Minör SSW: Isınma var ama rüzgar yön değiştirmiyor.
  

Yeryüzüne etkisi
Majör SSW'lerin önemli bir kısmında, 1-4 hafta sonra troposferde negatif AO ve blokaj eğilimi görülür; soğuk hava orta enlemlere taşabilir. Ama:

• Her SSW troposfere inmez.
  
• İnse bile soğuğun nereye ineceğini söylemez; Kuzey Amerika'ya da, Sibirya'ya da, Avrupa'ya da gidebilir.
  

Güven derecesi
SSW bir "kar garantisi" değil, orta vadeli belirsizliği artıran bir faktördür. SSW sonrası haftalarda deterministik run'ların uç senaryolar üretmesi normaldir; ensemble'a bakalım.