17.10.2022, 20:31
Ensemble, indeksler, stratosfer ve uzun vade üzerine sorularınızı bu konuda cevaplayacağım. Önce sık gelen soruları topluca yanıtlayayım.
1. Ensemble ortalaması neden hep "yumuşak" görünüyor?
Ortalama, farklı senaryoların ortalamasıdır. Bir üye soğuk dalgayı 10. güne, diğeri 12. güne koyarsa ortalama iki günü de "biraz soğuk" gösterir. Uç olayları görmek için ortalamaya değil, eşik aşım yüzdesine bakın: "üyelerin %40'ı 850 hPa -6 altı veriyor" gibi.
2. Yayılım (spread) neden önemli?
Yayılım belirsizliğin ölçüsüdür. Dar yayılım, modelin kendinden emin olduğunu gösterir; ama emin olmak doğru olmak demek değildir. Geniş yayılımda ortalama tek başına anlamsızlaşır.
3. NAO negatif olunca Türkiye'ye soğuk mu gelir?
Her zaman değil. Negatif NAO Batı ve Kuzey Avrupa için daha belirgin bir sinyal. Türkiye'ye etkisi, blokajın nerede kurulduğuna bağlı. İskandinavya blokajı Balkanlar üzerinden Marmara'ya soğuk getirebilir; Grönland blokajı ise soğuğu Batı Avrupa'ya yollayabilir.
4. SSW olursa kış sert mi geçer?
SSW'lerin yaklaşık üçte ikisi yüzeye iner, yani troposferde 2-4 hafta sonra negatif AO ve soğuk sarkmalar görülür. Üçte biri inmez. İnenlerde de soğuğun nereye gideceği ayrı bir sorudur.
5. "Uzun vadeli tahmin tutmuyor" eleştirisine ne dersin?
Uzun vadede sıcaklık tahmininin başarısı iklim ortalamasının biraz üstündedir; küçük ama gerçek bir beceri. "Önümüzdeki 3 hafta normalin altında olma olasılığı %55" demek, hava durumu değil, eğilimdir.
Sorularınızı bekliyorum.
1. Ensemble ortalaması neden hep "yumuşak" görünüyor?
Ortalama, farklı senaryoların ortalamasıdır. Bir üye soğuk dalgayı 10. güne, diğeri 12. güne koyarsa ortalama iki günü de "biraz soğuk" gösterir. Uç olayları görmek için ortalamaya değil, eşik aşım yüzdesine bakın: "üyelerin %40'ı 850 hPa -6 altı veriyor" gibi.
2. Yayılım (spread) neden önemli?
Yayılım belirsizliğin ölçüsüdür. Dar yayılım, modelin kendinden emin olduğunu gösterir; ama emin olmak doğru olmak demek değildir. Geniş yayılımda ortalama tek başına anlamsızlaşır.
3. NAO negatif olunca Türkiye'ye soğuk mu gelir?
Her zaman değil. Negatif NAO Batı ve Kuzey Avrupa için daha belirgin bir sinyal. Türkiye'ye etkisi, blokajın nerede kurulduğuna bağlı. İskandinavya blokajı Balkanlar üzerinden Marmara'ya soğuk getirebilir; Grönland blokajı ise soğuğu Batı Avrupa'ya yollayabilir.
4. SSW olursa kış sert mi geçer?
SSW'lerin yaklaşık üçte ikisi yüzeye iner, yani troposferde 2-4 hafta sonra negatif AO ve soğuk sarkmalar görülür. Üçte biri inmez. İnenlerde de soğuğun nereye gideceği ayrı bir sorudur.
5. "Uzun vadeli tahmin tutmuyor" eleştirisine ne dersin?
Uzun vadede sıcaklık tahmininin başarısı iklim ortalamasının biraz üstündedir; küçük ama gerçek bir beceri. "Önümüzdeki 3 hafta normalin altında olma olasılığı %55" demek, hava durumu değil, eğilimdir.
Sorularınızı bekliyorum.
Bursa / Nilüfer | Deterministik run hikâyedir, ensemble istatistiktir. | Haftalık indeks paneli: Pazartesi
![[-]](https://havaforumu.com/images/collapse.png)