Soru-Cevap Köşesi (Genel)

[EnsembleEce]

Ensemble, indeksler, stratosfer ve uzun vade üzerine sorularınızı bu konuda cevaplayacağım. Önce sık gelen soruları topluca yanıtlayayım.

1. Ensemble ortalaması neden hep "yumuşak" görünüyor?
Ortalama, farklı senaryoların ortalamasıdır. Bir üye soğuk dalgayı 10. güne, diğeri 12. güne koyarsa ortalama iki günü de "biraz soğuk" gösterir. Uç olayları görmek için ortalamaya değil, eşik aşım yüzdesine bakın: "üyelerin %40'ı 850 hPa -6 altı veriyor" gibi.

2. Yayılım (spread) neden önemli?
Yayılım belirsizliğin ölçüsüdür. Dar yayılım, modelin kendinden emin olduğunu gösterir; ama emin olmak doğru olmak demek değildir. Geniş yayılımda ortalama tek başına anlamsızlaşır.

3. NAO negatif olunca Türkiye'ye soğuk mu gelir?
Her zaman değil. Negatif NAO Batı ve Kuzey Avrupa için daha belirgin bir sinyal. Türkiye'ye etkisi, blokajın nerede kurulduğuna bağlı. İskandinavya blokajı Balkanlar üzerinden Marmara'ya soğuk getirebilir; Grönland blokajı ise soğuğu Batı Avrupa'ya yollayabilir.

4. SSW olursa kış sert mi geçer?
SSW'lerin yaklaşık üçte ikisi yüzeye iner, yani troposferde 2-4 hafta sonra negatif AO ve soğuk sarkmalar görülür. Üçte biri inmez. İnenlerde de soğuğun nereye gideceği ayrı bir sorudur.

5. "Uzun vadeli tahmin tutmuyor" eleştirisine ne dersin?
Uzun vadede sıcaklık tahmininin başarısı iklim ortalamasının biraz üstündedir; küçük ama gerçek bir beceri. "Önümüzdeki 3 hafta normalin altında olma olasılığı %55" demek, hava durumu değil, eğilimdir.

Sorularınızı bekliyorum.

[veyselmeteo]

MJO fazlarını takip etmek için hangi grafiğe bakmak gerekiyor? Faz 7-8 kışın soğuk getirir diye bir yerde okudum, doğru mu? Kafam çok karıştı açıkçası.

[EnsembleEce]

MJO fazlarını takip etmek için hangi grafiğe bakmak gerekiyor? Faz 7-8 kışın soğuk getirir diye bir yerde okudum, doğru mu? Kafam çok karıştı açıkçası.

MJO faz diyagramı (RMM diyagramı) kullanılır; sekiz faz bir çember üzerinde, merkezden uzaklık genliktir. Genlik 1'in altındaysa sinyal zayıftır, fazın bir anlamı kalmaz. Faz 7-8'in Avrupa'da birkaç hafta sonra negatif NAO olasılığını artırdığı istatistiksel olarak gösterilmiş ama Türkiye'de soğuk garantisi değil. "Olasılığı biraz artırır" demek doğru olur.

[GizemGozlem]

Bu durgunluk ne zaman biter, modellerde ufukta bir şey var mı? Karabük'ten selamlar.

[cetind58]

Güzel bir özet olmuş, teşekkürler.

[KarAvcisi34]

Ece, bir sorum var: İstanbul kar olayları için ensemble'da hangi eşiği takip etmemi önerirsin? Ben hep 850 hPa -6'ya bakarım ama bazı üyeler -6 verirken yağış vermiyor.

[EnsembleEce]

Ece, bir sorum var: İstanbul kar olayları için ensemble'da hangi eşiği takip etmemi önerirsin? Ben hep 850 hPa -6'ya bakarım ama bazı üyeler -6 verirken yağış vermiyor.

İki eşiği birlikte takip etmeni öneririm KarAvcisi34: 850 hPa -6 altı ve 6 saatlik yağış 2 mm üstü. İkisini aynı anda sağlayan üye yüzdesi, sadece sıcaklık eşiğinden çok daha düşük çıkar ama çok daha anlamlıdır. Geçen kışın üç kar olayında bu birleşik yüzde olaydan 3 gün önce %35-50 arasındaydı.

[manisafirtina]

Model haritalarındaki renkler ne anlama geliyor, özellikle mor olanlar? Herkese iyi akşamlar.

[koray.demirci]

ECMWF 00z çıktı, genel tabloda büyük bir değişiklik yok. Devamını bekliyorum.

[NazlicanAkbas01]

ECMWF 00z çıktı, genel tabloda büyük bir değişiklik yok. Devamını bekliyorum.

koray.demirci haklısın, birkaç run daha izleyip öyle konuşmak en doğrusu.

[yagmur_Leyla]

Osmaniye meteogramında ensemble üyeleri 26 Temmuz sonrasında yelpaze gibi açılıyor. 00z run'ı bir önceki çıktıyla neredeyse aynı, tutarlılık iyiye işaret.

[cahit730]

Bugünkü run'lar dünkü heyecanı biraz söndürdü açıkçası.
Merhaba arkadaşlar, forumda yeniyim. Model haritalarını okumayı öğrenmek istiyorum, nereden başlamamı önerirsiniz?

[gokyuzuEbru]

ECMWF 12z yayınlandı, bir bakayım dedim; ilk 72 saat sakin, sonrası hareketli görünüyor. ICON ve ALADIN gibi bölgesel modeller ne kadar güvenilir?

[sezgin_79]

El Niño bu kış Türkiye'yi nasıl etkiler? Haberlerde çok güçlü bir El Niño dendi, kar yağmayacak mı yani? Çocuklar kar yağmayacak diye üzülüyor.

[EnsembleEce]

El Niño bu kış Türkiye'yi nasıl etkiler? Haberlerde çok güçlü bir El Niño dendi, kar yağmayacak mı yani? Çocuklar kar yağmayacak diye üzülüyor.

El Niño'nun Türkiye kışlarına etkisi zayıf ve tutarsız. Bazı El Niño kışları ılık, bazıları normal geçmiş. Bu bağlantı Pasifik'ten Atlantik'e, oradan Akdeniz'e uzanan uzun bir zincir; her halkada sinyal zayıflıyor. Bu kışın kar durumunu El Niño'dan çıkarmak mümkün değil. UzunVadeciMert'in kış tahmininde bu konuyu daha ayrıntılı bulabilirsin.