Kent ısı adası mı, gerçek ısınma mı? İstasyon konumu tartışması

[IstasyonHalil]

Kurallar başlığında HavaAdmin "ayrı başlık açın" demişti, SicakDalga07 yıllardır soruyor; ben de elimde küçük bir deneyle açıyorum.

Kent ısı adası (UHI) nedir?
Yerleşim alanlarının çevresindeki kırsal alana göre daha sıcak olması: beton ve asfalt gündüz ısıyı depolar, gece yavaş bırakır; yeşil alan azlığı buharlaşma soğutmasını azaltır; binalar rüzgarı keser. Etki en çok açık ve sakin gecelerde, minimum sıcaklıkta görülür.

Deneyim (Ekim 2025, 21 gece)
İki özdeş sensör (aynı model, yan yana 48 saat test edildi, fark 0,1 °C içinde): biri Nilüfer merkezde apartman bahçesi (155 m), diğeri 6 km batıda tarla kenarı (160 m). Her ikisi 2 m yükseklikte, pasif gölgelikli.

Kod:

Gece tipi (n) Ort. min merkez Ort. min kır Fark Açık, rüzgarsız (9) 11,8 °C 8,1 °C 3,7 Parçalı bulutlu (7) 12,4 °C 10,6 °C 1,8 Kapalı/rüzgarlı (5) 13,1 °C 12,6 °C 0,5 Gündüz maks (21) 24,3 °C 24,0 °C 0,3

Açık gecelerde neredeyse 4 °C fark; gündüz neredeyse sıfır. Ders kitabı UHI.

Peki bu, küresel ısınma serilerini ne kadar etkiliyor?
Okuduğum kadarıyla (IPCC AR6 ve NOAA/NASA metodoloji açıklamaları): iklim serileri hazırlanırken kentsel istasyonlar kırsal komşularıyla karşılaştırılarak homojenleştiriliyor; küresel karada UHI katkısı toplam eğilimin küçük bir kısmı olarak hesaplanıyor; okyanuslar (yüzeyin %70'i) ve uydu troposfer ölçümleri kentle ilgisiz olduğu halde aynı eğilimi gösteriyor. Yani UHI gerçek ama küresel eğilimi açıklamıyor.

Sorularım

1. MGM'nin istasyon taşınma ve çevre değişimi kayıtları (metadata) kamuya açık mı?
   
2. Türkiye'nin iklim serisinde kırsal istasyon oranı ne?
   
3. Benim gibi amatörler UHI'yi ölçüp veriye katkı sağlayabilir mi, yoksa sadece merak mı?
   

Kaynak: kendi ölçümüm (yöntem yukarıda), IPCC AR6 WG1 Bölüm 2, NOAA/NASA sıcaklık serisi metodoloji sayfaları.