Eskişehir'de Eylül sonu sabah 4 °C: Karasal geçiş erken mi başladı?

[ModelciKemal]

Sabah kahvesi 00z run'la içilir ama bugün önce termometreye baktım: Eskişehir merkez, 790 m, 20 Eylül 06:30'da 4,3 °C. Nem %90, rüzgar sakin, basınç 1021 hPa, gökyüzü açık. Porsuk kenarında sis yoktu ama nefes buharı vardı.

Soru şu: bu erken mi? Kendi kayıtlarımdan (2019'dan beri aynı sensör, 2 m, fanlı kalkan) Eylül'ün ilk 4 derece altı sabahı:

Kod:

2019: 28 Eylül 4,8 2020: 3 Ekim 3,9 2021: 24 Eylül 3,6 2022: 30 Eylül 4,1 2023: 6 Ekim 4,4 2024: 22 Eylül 3,2 2025: 1 Ekim 4,0 2026: 20 Eylül 4,3

Yani erken ama rekor değil; 2024'te iki gün daha erken olmuş. Sekiz yıllık seri istatistik değil sohbettir, biliyorum.

Model tarafı: ECMWF 00z önümüzdeki 10 gün için İç Anadolu'da 850 hPa'da +5 ile +12 arasında salınım gösteriyor; belirgin bir soğuk sokulma yok ama gece minimumları açık havayla 2-5 °C bandında kalacak. GEFS üyelerinin %20'si Ekim ilk haftası için Balkan kaynaklı daha ciddi bir soğuk çiziyor; %20 heyecan yapılacak oran değil.

Sizin illerinizde ilk 4 derece altı sabah ne zaman görüldü? Konya, Kayseri, Sivas'tan tarih ve değer isterim; ortak bir tablo yaparız.

[SivasMeteo868]

Sabah kahvesi 00z run'la içilir ama bugün önce termometreye baktım: Eskişehir merkez, 790 m, 20 Eylül 06:30'da 4,3 °C. Nem %90, rüzgar sakin, basınç 1021 hPa, gökyüzü açık. Porsuk kenarında sis yoktu ama nefes buharı...

Haklısın, geçmiş yıllarda da böyle sistemler hep geç geldi.

[HavaAdmin]

Ankara Çankaya için aynı sabah 7,1 °C; sizin 4,3 ile aramızdaki fark yine Porsuk vadisi etkisi. Uzun serilerde İç Anadolu'da Eylül son haftası ilk 5 derece altı sabahın normal dönemi; ısınan iklimde bu tarih ortalama olarak Ekim'e doğru kaydı ama tek tek yıllar arasındaki oynama (2024 ile 2023 arasında iki hafta) iklim sinyalini gölgeliyor. Yani 'erken mi' sorusunun cevabı: normalin biraz önünde, anormal değil.

[omerKar]

Sabah kahvesi 00z run'la içilir ama bugün önce termometreye baktım: Eskişehir merkez, 790 m, 20 Eylül 06:30'da 4,3 °C. Nem %90, rüzgar sakin, basınç 1021 hPa, gökyüzü açık. Porsuk kenarında sis yoktu ama nefes buharı...

Bu yağmur İç Anadolu çiftçisine bayram ettirdi.

[BulutKovalayan]

Ürgüp 1.060 m, 20 Eylül 06:15: 5,0 °C. Benim ilk 4 altı sabahım henüz gelmedi ama yakın. Kayıtlarım 2024'ten beri var, 2024'te 25 Eylül 3,7, 2025'te 2 Ekim 3,4. Tabloya ekleyebilirsin Kemal. Sabahki gökyüzü inanılmaz temizdi, doğuda cirrus (tüy bulut) bile yoktu.

[Hamiyet.Yozgat]

Bu yağmur İç Anadolu çiftçisine bayram ettirdi.

Bu sistemin etkisi kaç gün sürer?

[cengiz_604]

Klimalar yetişmiyor, İç Anadolu elektrik tüketimi rekor kırdı.

[PalandokenKar]

Tabloya bozkır dışından katkı: Erzurum'da 4 derecenin altı sabahı Ağustos'un son haftası görürüz, bu yıl 27 Ağustos 3,8 °C. Sizinle 3-4 hafta fark var. Asıl merak ettiğim, Kemal senin serinde 2024 ile 2026'nın erken oluşu; ikisinde de Eylül ortasında Balkan üzerinden zayıf bir oluk geçmişti. Sinoptik kalıp benzer mi?

[gokyuzuMerve]

Sağanak sonrası sıcaklık 6 derece birden düştü, cephe geçti.

[SinoptikAyse]

Tabloya bozkır dışından katkı: Erzurum'da 4 derecenin altı sabahı Ağustos'un son haftası görürüz, bu yıl 27 Ağustos 3,8 °C. Sizinle 3-4 hafta fark var. Asıl merak ettiğim, Kemal senin serinde 2024 ile 2026'nın erken...

Erdem'in sorusuna cevap: evet, benzer. 2024 Eylül ortasında ve bu yıl 16-19 Eylül arasında Doğu Avrupa üzerinde 500 hPa'da kapalı bir soğuk çekirdek (cut-off low) oturdu, arkasından İç Anadolu'ya yüksek basınç ve açık gökyüzü geldi. Soğuğu getiren advektif (taşınımlı) soğuma değil, açık gecelerde radyasyon soğuması. O yüzden 850 hPa'da dramatik bir düşüş yok, ama yüzeyde erken düşük değerler var. Sinoptik açıdan bu 'kış erken geliyor' demek değil; 'sonbahar gecesi klasiği' demek. Güven derecesi yüksek.

[cemil77]

Bu değer istasyondan mı yoksa model tahmini mi? Zamanla göreceğiz.

[IstasyonHalil]

Serideki sensör tutarlılığına dikkat çektiğin için teşekkür Kemal; sekiz yıl aynı sensörle ölçüm yapan az kişi var. Bir soru: fanlı kalkanın sabah 06:30'da fanı çalışıyor mu? Bazı modellerde fan güneş paneliyle besleniyor ve gece durur; o zaman minimum sıcaklıklar 0,3-0,5 derece daha düşük çıkabiliyor (durgun havada sensör yüzeye doğru soğuyor). Seri kendi içinde tutarlı olduğu için karşılaştırmayı bozmaz, ama mutlak değeri etkiler.

[ModelciKemal]

Serideki sensör tutarlılığına dikkat çektiğin için teşekkür Kemal; sekiz yıl aynı sensörle ölçüm yapan az kişi var. Bir soru: fanlı kalkanın sabah 06:30'da fanı çalışıyor mu? Bazı modellerde fan güneş paneliyle...

Halil, fan 24 saat aküyle çalışıyor, o hatayı 2019'da yaptım ve 2020'de aküye geçtim; 2019 değerini o yüzden hafif şüpheli sayıyorum ama tabloda bırakıyorum. Ayşe'nin açıklaması tam olarak aradığım cevap: radyasyon soğuması, adveksiyon değil. Yani 'kış erken geldi' başlığı açmak isteyenlere: hayır, gece açıktı, o kadar. GEFS'teki %20'lik Ekim başı sinyali de bu sabahki 00z'de %15'e düştü. Kış hâlâ takvimde.

[efeates]

Spagetti grafiği bu sefer çok düzenli, senaryo netleşiyor. Herkese iyi akşamlar.

[NeslihanGozlem]

Aksaray 11°C, sabah çok soğuktu ama öğlen güneş açınca hava yumuşadı.

Kum fırtınası gibi bir toz taşınımı var, görüş çok düşük.