Kasım 2025 Zonguldak-Bartın sel olayı: neler öğrendik, neler eksik kaldı?

[KaradenizYagmur]

Batı Karadeniz'de 19-21 Kasım 2025 arasında yaşanan üç günlük yağış ve ardından gelen taşkınların üzerinden bir hafta geçti. Duygular biraz yatıştı; artık soğukkanlı bir değerlendirme yapabiliriz. Amacım suçlu aramak değil, bir dahaki sefere forum olarak ne yapabileceğimizi konuşmak.

Olayın özeti (MGM ve AFAD açıklamalarından derlenmiştir):

• 19 Kasım sabahı başlayan yağış 21 Kasım öğlene kadar sürdü; Zonguldak merkezde 72 saatlik toplam 214 mm, Bartın'da 196 mm, Ereğli'de 168 mm.
  
• En kritik dönem 20 Kasım 18:00-24:00: Bartın'da 6 saatte 88 mm.
  
• MGM 18 Kasım akşamı sarı, 19 Kasım öğlen turuncu kod yayınladı. Kırmızı kod verilmedi.
  
• Bartın Çayı taştı, şehir merkezinde su seviyesi bazı noktalarda bir metreyi aştı. Can kaybı yaşanmadı, maddi hasar büyük.
  

Forumdaki takip nasıl gitti:

İyi taraf: Zonguldak'tan iki üyemiz saat başı yağış bildirdi; toprak doygunluğu uyarısını 19 Kasım akşamı yazdık. Kötü taraf: Bartın'dan tek bir yer gözlemimiz yoktu, olan biteni haberlerden öğrendik. Ayrıca gözlem mesajları model tartışmasının arasında kayboldu; 20 Kasım gecesi 'son 3 saatte 61 mm' bildirimi sayfanın ortasında kaldı.

Tartışmak istediklerim:

1. Üçüncü günün yağışı ilk günden az olmasına rağmen taşkın neden üçüncü günde geldi? (Toprak doygunluğu cevabını biliyoruz; bunu nasıl sayıya dökeriz?)
   
2. Modeller bu sistemi ne kadar önceden gördü?
   
3. Batı Karadeniz'de gözlemci ağını nasıl genişletiriz?
   

[SinoptikAyse]

Sinoptik açıdan bu olay ders kitabı gibiydi. Karadeniz üzerinde ana akıştan kopmuş bir 'kesik alçak' (cut-off low) üç gün boyunca yerinde döndü; kuzeydoğulu akış Batı Karadeniz kıyısına sürekli nem taşıdı. 850 hPa sıcaklığı 6-8 °C arasında kaldı, yani yağış tamamen yağmur olarak düştü, kar olarak tutulmadı. Toprak doygunluğu sorusu için basit bir yaklaşım var: önceki 72 saatin toplamı 120 mm'yi aştıysa yeni gelen her 10 mm'nin yarıdan fazlası yüzeysel akışa dönüyor. Bu eşiği rehbere yazabiliriz. Güven derecem bu genellemede orta; havza havza değişir.

[ModelciKemal]

Batı Karadeniz'de 19-21 Kasım 2025 arasında yaşanan üç günlük yağış ve ardından gelen taşkınların üzerinden bir hafta geçti. Duygular biraz yatıştı; artık soğukkanlı bir değerlendirme yapabiliriz. Amacım suçlu aramak...

İkinci soruya cevap: ECMWF 16 Kasım 12z'de, yani 72 saat önce, Zonguldak-Bartın hattına 72 saatte 150 mm üstü vermeye başladı ve sonraki her run'da tuttu. GFS ancak 18 Kasım 00z'de, 36 saat kala aynı miktarı gösterdi; öncesinde sistemi Kırım'a kaydırıyordu. ICON 17 Kasım'dan itibaren iyiydi. Not defterime yazdığım cümle: 'Kesik alçaklarda ECMWF'ye güven, GFS'i üç gün bekle.' Ensemble ortalaması 17 Kasım'da 130 mm'ydi, yani sinyal vardı; biz forumda 17 Kasım'da yeterince bağırmadık. O kısım bizim eksiğimiz.

[IstasyonHalil]

Üçüncü soruya teknik katkı: Bartın ve Kastamonu kıyısında Weather Underground'a veri gönderen amatör istasyon sayısı bir elin parmağını geçmiyor; Zonguldak'ta biraz daha iyi. Bu bölge için giriş seviyesi bir Ecowitt yağış ölçer ve ağ geçidi bütçesi makul. Forumdan Batı Karadeniz'de yaşayan üyelere kurulum desteği verebilirim; adım adım rehber zaten İstasyon forumunda var. Yer gözlemi olmadan radar tahminleri havada kalıyor, Ayşe'nin dediği gibi.

[ramazantan]

Sinoptik açıdan bu olay ders kitabı gibiydi. Karadeniz üzerinde ana akıştan kopmuş bir 'kesik alçak' (cut-off low) üç gün boyunca yerinde döndü; kuzeydoğulu akış Batı Karadeniz kıyısına sürekli nem taşıdı. 850 hPa...

ECMWF çıktısında Karadeniz için kar kalınlığı 20 cm görünüyor.

Kar örtüsü kalınlığı ölçtüm: 22 santim, çok güzel.

[bayburthavasi]

Bayburt akşam -5°C, bulutlar dağıldı, gece don olabilir.

Şehir merkezinde hiçbir şey yok ama havalimanı tarafı bembeyaz.

[KarAvcisi34]

İstanbul'dan not düşeyim: aynı sistemden Çekmeköy'de 20-21 Kasım'da 44 mm ölçtük, Şile tarafında 90 mm'yi geçti. Yani sistemin batı kanadı bize de değdi ama Bartın'ın yaşadığının yanında hiçbir şey. O gece forumda Bartın'dan tek bir 'şu an sokak böyle' mesajı olsaydı çok şey değişirdi. Yağmur'un 'gözlem başlığı ayrı olsun' fikrini şimdiden destekliyorum; kışın kar takibinde de aynı dert var.

[gulbahar558]

Batı Karadeniz'de 19-21 Kasım 2025 arasında yaşanan üç günlük yağış ve ardından gelen taşkınların üzerinden bir hafta geçti. Duygular biraz yatıştı; artık soğukkanlı bir değerlendirme yapabiliriz. Amacım suçlu aramak...

Yarın sabah yollar buzlanır mı, işe arabayla gitmeli miyim?

[KaradenizYagmur]

Sinoptik açıdan bu olay ders kitabı gibiydi. Karadeniz üzerinde ana akıştan kopmuş bir 'kesik alçak' (cut-off low) üç gün boyunca yerinde döndü; kuzeydoğulu akış Batı Karadeniz kıyısına sürekli nem taşıdı. 850 hPa...

Toparlıyorum, şimdiye kadar çıkan dersler:

1. 72 saatlik birikim eşiği: Ayşe'nin önerdiği 120 mm eşiği rehbere giriyor; aşıldığında başlıkta 'doygunluk uyarısı' etiketi.
   
2. Model sinyali: ECMWF ve ensemble 72 saat önce 130 mm üstü gösteriyorsa Karadeniz forumunda takip başlığı hemen açılacak, GFS beklenmeyecek.
   
3. Gözlem ağı: Halil'in kurulum desteği teklifini ayrı başlıkla duyuracağız.
   
4. Gözlem-model ayrımı: Yönetime öneri olarak götürüyoruz.
   

Eklemek isteyen var mı?

[cetind58]

İkinci soruya cevap: ECMWF 16 Kasım 12z'de, yani 72 saat önce, Zonguldak-Bartın hattına 72 saatte 150 mm üstü vermeye başladı ve sonraki her run'da tuttu. GFS ancak 18 Kasım 00z'de, 36 saat kala aynı miktarı gösterdi...

Son çıktı yağışı Karadeniz üzerine çekti, umut var.

[bayburthavasi]

Bizden de haber: Tipi başladı, görüş sıfır; köy yolları kapalı.

[cetind58]

Batı Karadeniz'de 19-21 Kasım 2025 arasında yaşanan üç günlük yağış ve ardından gelen taşkınların üzerinden bir hafta geçti. Duygular biraz yatıştı; artık soğukkanlı bir değerlendirme yapabiliriz. Amacım suçlu aramak...

Kar için Karadeniz üzerindeki soğuk hava gölü çok önemli.

Karadeniz için tipi uyarısı ne zaman bitiyor?

[PalandokenKar]

Doğu'dan kısa not: aynı günlerde bizde bu sistemin kuyruğu kar olarak geldi; Erzurum'da 20 Kasım gecesi 14 cm, sıcaklık -6. Sizin 214 mm'nin bizim tarafta karşılığı olsa iki metre kar ederdi. Dersler listesi güzel; 'gözlemci yoksa olay yoktur' cümlesini Doğu için de sabit konuya yazacağım. Kars'tan da gözlemcimiz az.

[HavaAdmin]

Değerli bir başlık oldu; bunu forumun 'olay sonrası değerlendirme' geleneğinin ilki sayalım. Yağmur'un dört maddesini yönetim notlarına aldım. Eklemem: bu tür değerlendirmelerde kurum eleştirisi yapılabilir ama kişi adı geçmez, geçmedi de, teşekkürler. Bir de kırmızı kod verilmemesi tartışması başka başlığa; burada gözlem ve dersler kalsın.

[BulutKovalayan]

Hava fotoğrafçısı olarak bir şey ekleyeyim: o üç günde Bartın'dan paylaşılan videoların çoğu tarihsiz ve konumsuzdu; hangisi 20 Kasım gecesi, hangisi ertesi sabah, anlaşılmıyordu. Fotoğraf forumundaki 'her karede konum ve tarih' kuralı burada da can kurtarır. Teşekkürler Yağmur, başlık için.