Rüzgar Kesmesi (Wind Shear) Nedir?

[AnkaraSinoptik]

CAPE konusunda "yüksek CAPE tek başına yetmez, shear lazım" dendi. Şimdi o ikinci ayağı anlatalım.

Tanım
Rüzgar kesmesi (wind shear), rüzgarın hızının ve/veya yönünün yükseklikle değişmesidir. Konvektif analizde en çok kullanılan ölçü, yer ile 6 km arasındaki rüzgar vektörü farkıdır (0-6 km bulk shear).

Neden önemli?
Kesme yokken fırtına bulutunun yükselen ve alçalan hava akımları üst üste biner; alçalan soğuk hava (yağışla birlikte) kısa sürede yükselen akımı keser ve hücre 30-45 dakikada söner. Kesme varken hücre eğilir, yükselen ve alçalan akımlar birbirinden ayrılır; hücre saatlerce yaşayabilir.

Kabaca eşikler

Kod:

0-6 km shear < 20 knot tekil, kısa ömürlü hücreler 20-35 knot çoklu hücreler, organize hatlar 35-50+ knot süperhücre potansiyeli (CAPE de yeterliyse)

Alçak seviye kesme
0-1 km arasındaki kesme ve rüzgarın yükseklikle saat yönünde dönmesi (veering), hortum potansiyeli için önemlidir. Bu değerleri hodograf adı verilen diyagramda görebilirsiniz.

İç Anadolu'dan not
Ankara'da Mayıs-Haziran'daki en sert dolu günlerinin çoğu, orta düzey CAPE (800-1500 J/kg) ile 30 knot üzeri shear'ın buluştuğu günlerdir. Tek başına 2.000 J/kg CAPE ama 10 knot shear'lı günler genelde "patlayıp sönen" hücrelerle geçer.

[KonvektifCan]

Hodografı ayrıca anlatmak lazım, belki ayrı bir başlık açarız. Pratik kural: hodograf eğrisi uzun ve kıvrımlıysa (özellikle alt 3 km'de), dönen yükselen akım ihtimali artar. Düz ve kısaysa hücreler daha basit kalır.

[Serife10]

Havacılıkta da wind shear uyarısı veriliyor, o da aynı şey mi? Geçen ay inişte uçak çok sarsılmıştı, pilot rüzgar kesmesi anonsu yapmıştı.

[AnkaraSinoptik]

Havacılıkta da wind shear uyarısı veriliyor, o da aynı şey mi? Geçen ay inişte uçak çok sarsılmıştı, pilot rüzgar kesmesi anonsu yapmıştı.

Aynı fiziksel kavram ama farklı ölçekte. Havacılıktaki uyarı, iniş-kalkış sırasında alçak seviyede ani rüzgar değişimlerini (örneğin bir downburst çıkışını) kapsar. Bizim konvektif analizde kullandığımız ise birkaç kilometrelik katmandaki ortalama değişimdir.

[harunKar]

Aynı fiziksel kavram ama farklı ölçekte. Havacılıktaki uyarı, iniş-kalkış sırasında alçak seviyede ani rüzgar değişimlerini (örneğin bir downburst çıkışını) kapsar. Bizim konvektif analizde kullandığımız ise birkaç...

AnkaraSinoptik hocam ağzına sağlık, ben de tam bunu yazacaktım.

[BulutKovalayan]

CAPE konusunda "yüksek CAPE tek başına yetmez, shear lazım" dendi. Şimdi o ikinci ayağı anlatalım. Tanım Rüzgar kesmesi (wind shear), rüzgarın hızının ve/veya yönünün yükseklikle değişmesidir. Konvektif analizde en çok...

Fotoğrafçı gözüyle kesmeyi görmenin bir yolu: güçlü kesmeli günlerde bulut kuleleri dik değil eğik yükselir ve örs tek bir yöne uzun bir bayrak gibi uzanır. Kesmesiz günlerde ise kule dimdik çıkar, örs her yöne yayılıp mantar gibi olur ve kısa sürede çöker. Ürgüp'ten Erciyes yönüne bakarken bu farkı birkaç kez aynı hafta içinde gördüm.

[karmustafa]

Aynen, ben de öyle düşünüyorum.