Ekim ilk haftası: Trakya ve İç Anadolu'da ilk kırağı riski var mı? (ECMWF / GFS)

[ModelciKemal]

Marmara forumunda Ekim başı soğuk sinyalini konuştuk; burada aynı sistemin don tarafına bakalım, çünkü üreticiler için 850 hPa değil 2 m minimum önemli.

ECMWF 00z (26 Eylül) - 4-5 Ekim geceleri 2 m minimum

• Eskişehir: 2 °C (5 Ekim 03 UTC)
  
• Ankara Esenboğa: 1 °C
  
• Kayseri: 0 °C
  
• Konya: 3 °C
  
• Edirne: 5 °C, Kırklareli: 4 °C
  
• Bursa ovası: 7 °C
  

GFS 06z

Aynı tarihlerde 2-3 derece daha ılık; Esenboğa 4 °C, Kayseri 3 °C. Eksen doğuda, soğuk hava Karadeniz'in doğusuna akıyor senaryosu.

Ensemble

ECMWF ENS: Esenboğa'da 5 Ekim gecesi 0 °C altı olasılığı %30, Kayseri %40, Eskişehir %25, Edirne %10. GEFS bunların yarısı kadar.

Kırağı için ne gerekir?

2 m'de 0 değil, 2 m'de +3 ve altı, açık gökyüzü, sakin rüzgar yeter; zeminde kırağı oluşur. Bu ölçütle ECMWF senaryosunda İç Anadolu'nun ova tabanlarında (Kayseri Develi, Ankara Beypazarı, Eskişehir Alpu) 5 Ekim sabahı kırağı olasılığını %35 görüyorum, Trakya için %15. Gündüz 15-17 derece olacağı için bu adveksiyon değil, cephe sonrası radyasyon soğuması.

Kimi ilgilendirir?

Geç hasat domates, biber, kabak; İç Anadolu'da bağ bozumu bitmemiş bağlar; fide üreticileri. Meyve ağaçları için Ekim donu sorun değil.

Güven derecesi: düşük. 8 günlük menzil, iki ana model arasında 3 derece fark. 12z ile güncellerim. Şimdilik yapılacak tek şey: min-maks termometreyi bahçeye koyun, sonra bakarız.

[HavaAdmin]

Kemal, teşekkürler. İç Anadolu için bağlam: Ankara'da uzun yıllar ilk kırağı ortalaması 8-12 Ekim, ilk don (2 m'de 0 altı) ortalaması 20 Ekim civarı; Kayseri ve Sivas'ta 7-10 gün daha erken. Yani 5 Ekim'de kırağı erken sayılır ama olağandışı değil, 2021'de 4 Ekim'de Esenboğa -0,6 gördü. Üreticiler için mesajım: bu tarihte Ankara ovasında domatesi tarlada bırakan zaten şansını zorluyordur, Ekim ilk haftası hasat bitmiş olmalı.

[PalandokenKar]

Bizde bu tartışma geçen hafta bitti, -3,4'ü gördük, Kars'ta -5. Aynı sistem 4-5 Ekim'de Erzurum için ECMWF'de -6, Kars için -8 veriyor; yüksek kesimlere (Palandöken 2.500 m üstü) ilk kar tanesi %50 derim. Doğu Anadolu forumunda takip başlığı açıyorum, buraya İç Anadolu ve Trakya'yı bırakıyorum.

[SinoptikAyse]

Sinoptik belirsizlik ekseninde: ECMWF oluk eksenini Bulgaristan üzerinden Ege'ye uzatıyor, bu durumda soğuk hava Trakya ve İç Batı Anadolu'ya ulaşır; GFS ekseni Kırım'a koyuyor, o zaman soğuk Karadeniz'in doğusuna akar, İç Anadolu'ya yalnızca kuru ve serin hava iner, gece açık olduğu için kırağı yine olabilir ama gündüz ılık kalır. İki senaryoda da radyasyon soğuması var; fark 2 m minimumunda 2-3 derece. Güven düşük, Kemal'e katılıyorum; Perşembe'ye kadar netleşmez.

[SenayA_Yalova]

ECMWF son çıktısında Marmara için ne gösteriyor?

[elazigliemre]

Edirne şu an 17°C, sabah yağmur vardı, şimdi güneşli.

[samsunHavasi]

Bizde bu tartışma geçen hafta bitti, -3,4'ü gördük, Kars'ta -5. Aynı sistem 4-5 Ekim'de Erzurum için ECMWF'de -6, Kars için -8 veriyor; yüksek kesimlere (Palandöken 2.500 m üstü) ilk kar tanesi %50 derim. Doğu Anadolu...

Yağış haritasında Tekirdağ tam kırmızı bölgede.

[IstasyonHalil]

Bursa ovası 7 °C görünüyor, kırağı riski yok anladığım kadarıyla. Ama zeytin için soru: Gemlik'te genç fidanlar için Ekim başı 4-5 derece bile sorun mu, yoksa zeytin Aralık'a kadar rahat mı? Kendi istasyonuma göre Nilüfer'de Ekim ilk haftası min ortalaması 9 derece, bu yıl 5-6 görürsek sezonun en erken 'tek hanesi' olur.

[kar_hande]

Aynen öyle, İç Anadolu için bu hafta gerçekten kritik.

[ModelciKemal]

Bursa ovası 7 °C görünüyor, kırağı riski yok anladığım kadarıyla. Ama zeytin için soru: Gemlik'te genç fidanlar için Ekim başı 4-5 derece bile sorun mu, yoksa zeytin Aralık'a kadar rahat mı? Kendi istasyonuma göre...

Halil, Bursa ovasına kırağı olasılığı %5, zeytin için sıfır; zeytin -7'ye kadar dayanır, Gemlik'te Ekim'de 4 derece görmek yalnızca fidanlara değil kimseye bir şey yapmaz. Tek hane ihtimali için %40 derim. Fazla iyimser olma, GFS'e göre 9 derece ile olağan bir gece.

[YildizFirtina]

Balkon termometresi 23°C gösteriyor, Kocaeli için bu saatte normal sayılır.

[ferdafirtina]

Yağmur hafifledi, gökyüzü aydınlanıyor, birazdan biter.

[SicakDalga07]

Bir şeyi anlamadım, sorayım: kırağı için 2 m'de +3 yeterli diyorsunuz. Peki üretici hangi değere bakmalı, MGM'nin il merkezi istasyonu +4 gösterirken kendi tarlasında kırağı görebilir mi? Antalya'da bunu her kış yaşıyoruz, kıyı istasyonu 6 derece, Aksu ovası -1. İç Anadolu'da da fark bu kadar büyük mü?

[HavaAdmin]

Bir şeyi anlamadım, sorayım: kırağı için 2 m'de +3 yeterli diyorsunuz. Peki üretici hangi değere bakmalı, MGM'nin il merkezi istasyonu +4 gösterirken kendi tarlasında kırağı görebilir mi? Antalya'da bunu her kış...

Sicak Dalga, iyi soru; cevap: evet, görebilir. Radyasyon gecesinde soğuk hava yoğun olduğu için aşağı akar ve çukurlarda göllenir; il merkezi istasyonu (genelde biraz yüksekte, açık alanda) +4 gösterirken 10 km ötede dere kenarındaki tarla -1 olur. İç Anadolu'da bu fark 3-5 derece, sizin Aksu örneğinizde 7 derece; kıyı-ova farkı bir de deniz etkisiyle büyüyor. Kural basit: üretici MGM'ye eğilim için, kendi termometresine karar için bakar.

[elvank105]

Sağ olun, forumda böyle insanlar oldukça buraya gelmeye değer.