1954 Kış Sezonu Değerlendirmesi

[KarAvcisi34]

Geçmiş kış değerlendirmelerine en eski ve belki en ünlü kışla başlıyorum: 1954 Şubatı.

Bu kışı hiçbirimiz yaşamadık ama fotoğrafları herkes gördü: Karadeniz'den gelen buz kütlelerinin İstanbul Boğazı'nı doldurduğu, insanların kıyıdan bu buz parçalarına baktığı kareler. Meteorolojik açıdan bu olay son derece nadir; Boğaz'ın kendisi donmadı, Karadeniz'in kuzeybatı kıyılarında, özellikle sığ ve tatlı su girdisi yüksek alanlarda oluşan deniz buzu akıntılarla güneye taşındı.

Sinoptik tablo (reanalize dayalı, yaklaşık):

• Doğu Avrupa ve Rusya üzerinde çok güçlü ve kalıcı bir yüksek basınç.
  
• Karadeniz'in kuzeyinde haftalar süren aşırı soğuk; kuzey kıyılarda deniz buzu oluşumu.
  
• Marmara üzerinde 850 hPa'da -15 civarı ya da daha soğuk bir çekirdek.
  
• Kuzeydoğulu akışın buzu Boğaz'a doğru sürüklemesi.
  

Kar kalınlığı ve yer sıcaklıkları için kaynaklar farklı değerler veriyor; kesin rakam yazmıyorum, MGM'nin tarihsel kayıtlarına bakılmalı.

Soru şu: Bugünkü iklimde böyle bir olay mümkün mü? Benim görüşüm: Karadeniz'in kuzeyindeki deniz buzu oluşumu son on yıllarda çok azaldı, bu yüzden Boğaz'da buz kütlesi görme ihtimalimiz çok düşük. Ama İstanbul'a sert bir kar hâlâ mümkün.

[SinoptikAyse]

Güzel bir özet. Bir düzeltme önerisi: 'Boğaz dondu' ifadesi sık kullanılır ama doğru değil, sen de bunu doğru belirtmişsin. Tuzlu ve akıntılı bir boğazın donması için çok daha uzun ve şiddetli bir soğuk gerekir. Olayın özü, kuzeyde oluşan buzun taşınmasıydı. Güven derecesi: sinoptik tabloda orta, yer değerlerinde düşük.

[LodosBogazi]

Denizcilik açısından çok ilginç bir olay. Karadeniz'den Boğaz'a yüzey akıntısı genelde kuzeyden güneye doğrudur; kuzeydoğulu rüzgar bu akıntıyı güçlendirir. Buz kütlelerinin taşınması için hem akıntı hem rüzgar aynı yönde olmalı. O kış ikisi de uzun süre aynı yönde kalmış.

[demira]

Dedem o kışı anlatırdı, çocukken Beşiktaş'ta kıyıda buz parçalarına taş attıklarını söylerdi. Tarihlerin doğru olup olmadığını bilmiyorum ama hikaye aynen bu. Bu konuyu ona okudum, çok duygulandı.

[EnsembleEce]

Teleconnection açısından bir yorum: Bu tip kalıcı Doğu Avrupa blokajları genelde negatif NAO ve güçlü Sibirya yüksek basıncının birleştiği kışlarda görülür. 1950'lerin endeks verileri daha az güvenilir ama genel desen tutarlı. Bugün benzer bir blokaj oluşsa bile hava kütleleri geçmişe göre biraz daha ılık.

[KarAvcisi34]

Ece'nin notu önemli: 'Benzer desen, daha ılık hava kütlesi.' Bu yüzden 1954'ü bir kıyas noktası olarak değil, bir tarihsel olay olarak anmak daha doğru. Konu arşivde kalsın, yeni bilgi bulan eklesin.

[demira]

Babamın kar küreği hâlâ bodrumda, kullanmak nasip olmadı. Devamını bekliyorum.

[eskisehirliziya]

Eskiden kışlar daha karlıydı diyorlar ama belki biz çocuktuk diye öyle hatırlıyoruz. 2021 kışını hatırlayan var mı? Bizim tarafta günlerce okul açılmamıştı.

[alp.toprak]

Eskiden kışlar daha kış gibiydi. Görürüz.

[fidan83]

Radyodan hava durumunu dinlediğimiz günleri hatırlayan var mı? 2018 yılında bu konuları takip etmeye başlamıştım, o zamandan beri en keyifli hobim oldu.

[havacibulent]

Bir ekleme: Radyoda okulların tatil olduğu haberini beklediğimiz sabahlar vardı. Heyecanı başka bir şeydi.

[havacisedat]

Eski fotoğraf albümünde karlı bir sokak fotoğrafı buldum, şimdi aynı sokakta kar görmek hayal. 👍