[Çözüldü] 16 Eylül Ürgüp çekimim: bu alçak bulut duvar bulutu mu, raf bulutu mu?

[BulutKovalayan]

Dün akşam (16 Eylül) 18:50 sularında Ürgüp'ün batı sırtlarından Ortahisar yönüne bakarken çektiğim kare. Batıdan gelen fırtınanın önünde, neredeyse yere değecek kadar alçak, koyu gri, geniş bir bulut kütlesi vardı. Altındaki ışık çok tuhaftı: peribacalarının tepeleri turuncu, bulutun altı kapkara.

Çekim ayarları: 24 mm, f/8, ISO 200, 1/250 sn, tripod. Aynı yerden 2 sn aralıklı, 20 dakikalık bir timelapse da çektim, henüz inceleyemedim.

Bence bu bir duvar bulutu (wall cloud): tabandan aşağı sarkan, alçak, ağır bir yapı. Kapadokya'da ilk kez bu kadar belirgin gördüm. Yine de raf bulutuyla karıştırıyor olabilirim, bilenlerin yorumlarını çok isterim. Fotoğraf ekte, timelapse'i de yüklemeye çalışacağım.

[KonyaliMeryem]

Muhteşem bir kare! Peribacalarının üstündeki o turuncu ışık inanılmaz. Duvar bulutu ile raf bulutu arasındaki fark nedir, hiç bilmiyorum, öğrenmek isterim.

[aktas_nevsehir]

Dün akşam (16 Eylül) 18:50 sularında Ürgüp'ün batı sırtlarından Ortahisar yönüne bakarken çektiğim kare. Batıdan gelen fırtınanın önünde, neredeyse yere değecek kadar alçak, koyu gri, geniş bir bulut kütlesi vardı...

Aynı bulutu ben de Hacıbektaş tarafından, kuzeyden bakarak gördüm. Kesin duvar bulutu, çünkü dönüyordu. Bir süre izledim, alt kısmı kendi etrafında kıvrılıyordu.

[KonvektifCan]

Dün akşam (16 Eylül) 18:50 sularında Ürgüp'ün batı sırtlarından Ortahisar yönüne bakarken çektiğim kare. Batıdan gelen fırtınanın önünde, neredeyse yere değecek kadar alçak, koyu gri, geniş bir bulut kütlesi vardı...

Çok güzel kare BulutKovalayan. Ama bence bu bir raf bulutu (shelf cloud). Nedenleri:

• Yatay uzanan, kama şeklinde, ön kenarı keskin bir yapı; yağış çekirdeğinin önünde duruyor.
  
• Altında toz kalkıyor, yani soğuk çıkış akımının (outflow) ön kenarındasın.
  
• Duvar bulutu ise yağışsız yukarı akım tabanından sarkan, dönen, genellikle yağışın arka/yan tarafında görülen, daha küçük ve yuvarlak bir yapıdır.
  

Timelapse bu işi netleştirir.

[aktas_nevsehir]

Çok güzel kare BulutKovalayan. Ama bence bu bir raf bulutu (shelf cloud). Nedenleri:

• Yatay uzanan, kama şeklinde, ön kenarı keskin bir yapı; yağış çekirdeğinin önünde duruyor.
• Altında toz...

Sen yerinde görmedin ki. Fotoğraftan bulutun dönüp dönmediğini nasıl anlarsın? Ben orada 10 dakika izledim.

[KonvektifCan]

Sen yerinde görmedin ki. Fotoğraftan bulutun dönüp dönmediğini nasıl anlarsın? Ben orada 10 dakika izledim.

Yerinde görmek her zaman doğru okumak demek değil. Dönüyor sandığın şey büyük ihtimalle raf bulutunun altında yükselen türbülanslı hava; kıvrılır, kaynar ama dönmez. Bunu yüzlerce videoda gördüm.

[aktas_nevsehir]

Yerinde görmek her zaman doğru okumak demek değil. Dönüyor sandığın şey büyük ihtimalle raf bulutunun altında yükselen türbülanslı hava; kıvrılır, kaynar ama dönmez. Bunu yüzlerce videoda gördüm.

Göz yanılır diyorsun, peki. Ama Hacıbektaş'tan bakarken hattın kuzey ucunda tabandan aşağı sarkan, koyu bir çıkıntı vardı ve birkaç dakika orada durdu. Duvar bulutu değilse o neydi? Onu da "türbülans" deyip geçmeyin lütfen.

[BulutKovalayan]

İkinize de teşekkürler; ikiniz de işin tutkunu olduğunuz için bu kadar hararetlisiniz, anlıyorum. aktas_nevsehir'in yerinde gözlemi değerli, KonvektifCan'ın ayrımı da öğretici. Timelapse zaten bu soruyu cevaplayacak, bu akşam kare kare bakacağım. Kararı görüntüye bırakalım mı?

[AnkaraSinoptik]

Güzel bir tartışma, küçük bir hatırlatmayla katkı vereyim: "sen görmedin" ya da "yüzlerce video gördüm" gibi cümleler yerine kanıta odaklanalım lütfen.

Sinoptik taraf: 16 Eylül'de İç Anadolu'da 500 hPa'da zayıf bir oluk vardı; CAPE ~1200 J/kg, ama 0-6 km rüzgar kesmesi (shear) yalnızca ~20-25 kt. Bu değerler çok hücreli hatlar için uygun, dönen süper hücre için zayıf. İç Anadolu'da süper hücre görülür ama nadirdir; genelde yüksek kesmeli ilkbahar ve yaz başı günlerinde.

[KonyaliMeryem]

Güzel bir tartışma, küçük bir hatırlatmayla katkı vereyim: "sen görmedin" ya da "yüzlerce video gördüm" gibi cümleler yerine kanıta odaklanalım lütfen. Sinoptik taraf: 16 Eylül'de İç Anadolu'da 500 hPa'da zayıf bir oluk...

Yani bizim buralarda süper hücre hiç olmaz mı? Konya'da birkaç yıl önce ceviz büyüklüğünde dolu yağmıştı, o neydi?

[AnkaraSinoptik]

Olur Meryem Hanım, ama sık değil. Büyük dolu genellikle güçlü yukarı akımlarla ilişkili; bazıları süper hücre, bazıları kuvvetli çok hücreli sistemlerdir. Süper hücre için CAPE'nin yanında 0-6 km'de 35-40 kt üstü rüzgar kesmesi gerekir. Konya'daki olayın radar verisine bakmadan tür söylemem doğru olmaz.

[KonvektifCan]

Göz yanılır diyorsun, peki. Ama Hacıbektaş'tan bakarken hattın kuzey ucunda tabandan aşağı sarkan, koyu bir çıkıntı vardı ve birkaç dakika orada durdu. Duvar bulutu değilse o neydi? Onu da "türbülans" deyip geçmeyin...

Radar arşivine baktım: 16 Eylül 18:00-19:30 arası Nevşehir üzerinde güneybatı-kuzeydoğu uzanımlı çok hücreli bir hat var; hattın önünde hamle cephesinin ince çizgi yankısı belirgin. Doppler hızda mezosiklon imzası yok. Bu, raf bulutu senaryosuyla birebir örtüşüyor.

aktas_nevsehir, kuzey uçta gördüğün sarkan çıkıntı da büyük ihtimalle raf bulutunun altındaki yırtık, alçak bulut parçaları (scud, fractus). Dönmez, rüzgarla sürüklenir; duvar bulutuyla en çok karıştırılan yapıdır.

[BulutKovalayan]

Çok güzel kare BulutKovalayan. Ama bence bu bir raf bulutu (shelf cloud). Nedenleri:

• Yatay uzanan, kama şeklinde, ön kenarı keskin bir yapı; yağış çekirdeğinin önünde duruyor.
• Altında toz...

Timelapse'i kare kare inceledim (600 kare, 2 sn aralık, 20 dk). Gördüklerim:

• Bulut tabanı yağış perdesinin önünde, yatay uzanan kama şeklinde.
  
• Hareket yağıştan dışarıya, bana doğru; 20 dakika boyunca dönme yok.
  
• Alt kenarda kaynayan, kıvrılan parçalar var ama hepsi yukarı ve öne doğru; bir eksen etrafında dönüş değil.
  
• 410. kare civarında toz kalkıyor; ben de o sırada ani, serin bir rüzgar hissetmiştim.
  

KonvektifCan, haklıymışsın: bu bir raf bulutu. Başlığa da "raf bulutu" notunu ekliyorum.

[aktas_nevsehir]

Timelapse'i kare kare inceledim (600 kare, 2 sn aralık, 20 dk). Gördüklerim:

• Bulut tabanı yağış perdesinin önünde, yatay uzanan kama şeklinde.
• Hareket yağıştan dışarıya, bana doğru; 20 dakika boyunca...

Timelapse'i ben de izledim. Tamam, dönme sandığım şey o kaynayan türbülansmış; yandan bakınca göz yanılıyor. Kabul ediyorum, raf bulutu.

[KonvektifCan]

aktas_nevsehir, teşekkürler; ben de "yerinde görmek doğru okumak değil" derken üstten konuştum, kusura bakma. Senin kuzeyden gözlemin olmasa hattın ne kadar uzun olduğunu bilemezdik. BulutKovalayan, timelapse harika, bu başlık iyi bir referans oldu.