Eylül sonu Akdeniz: İyon Denizi'nde medicane potansiyeli var mı? (GFS/ECMWF 12z)

Başlığa soru işareti koydum çünkü cevabı bilmiyorum, kimse de bilmiyor; ama tartışmaya değer bir sinyal var.

Durum (21 Eylül 12z runları)
GFS, 26-28 Eylül arasında İyon Denizi'nin güneyinde, Yunanistan'ın batısında kapalı bir alçak basınç üretiyor. 12z runda merkez basınç 27 Eylül 06 UTC'de 996 hPa ve alçağın çevresinde simetrik bir bulut yapısı, sıcak çekirdek belirtisi var. Yani model bir medicane (Akdeniz kasırgası) çizmeye çalışıyor.

ECMWF 12z aynı bölgede alçak basıncı görüyor ama 1003 hPa ile çok daha sığ, sıcak çekirdek yok, klasik bir kesik alçak (cut-off low). ECMWF ENS'te 51 üyenin sadece 7'si 1000 hPa altına iniyor. GEFS'te 31 üyenin 11'i.

Neden önemli
Deniz yüzeyi sıcaklığı İyon'da hâlâ 26-27 °C, Eylül sonu için yüksek; 500 hPa'da -18 °C civarı soğuk çekirdek geliyor. Yani malzeme var. Ama medicane oluşumu çoğu zaman model tarafından 5-6 gün önceden abartılır, gerçekleşme oranı düşüktür.

Türkiye'ye etkisi
GFS senaryosunda bile sistem Yunanistan'ın güneyinde kalıyor; Türkiye kıyılarına doğrudan etkisi yok. Ancak dolaylı olarak 28-29 Eylül'de Ege'de güneyli akış ve Marmara için lodos zemini hazırlıyor (Ayşe'nin takip başlığı ayrıca gelir).

Olasılık
Medicane oluşumu: %20. Türkiye'yi doğrudan etkileme: %5. Sağlam bir kesik alçak ve Ege'de rüzgar: %70.

Her run güncelleyeceğim. 'Kasırga geliyor' başlığı atan olursa Ayşe'yle birlikte düzeltiriz; bu bir gözlem başlığı değil, model laboratuvarı.

Doğru çerçeve. Eklemek istediğim iki nokta:

• Medicane için kritik parametre üst seviye soğuk çekirdeğin deniz üzerinde yeterince uzun süre (48 saat üzeri) kalması; GFS 12z'de kesik alçak 36 saat sonra doğuya kayıyor. Bu, sıcak çekirdek oluşumu için kısa.
  
• 500 hPa -18 °C ve SST 27 °C ile termal fark 45 derece; geçmiş medicane vakalarında bu değer genelde 48-52 arasındaydı. Yani sınırda.
  

Güven derecesi düşük; Kemal'in %20'si bana da makul geliyor, hatta %15 derim. Türkiye için asıl sonuç Kuzey Ege ve Marmara'da 28 Eylül lodosu olacak, onun için ayrı takip başlığı 27 Eylül sabahı açılacak.

(22.09.2026, 00:08)SicakDalga07 Yazdı: Antalya'da 'medicane' kelimesi her Eylül'de dolaşıyor ve son beş yılda bizi doğrudan etkileyen olmadı. Sorum şu: GFS'in çizdiği simetrik yapı gerçekten sıcak çekirdek mi, yoksa model çözünürlüğünün deniz üzerinde...

İyi soru; 850 hPa'da merkez ile 300 km dışı arasında 12z'de 4 °C fark var, medicane için 6-8 gerekir. Yani GFS 'sıcak çekirdek' demiyor, 'belki' diyor. Senin çözünürlük şüphen de yerinde: GFS 13 km'de deniz üzerindeki konveksiyonu düzenli olarak abartır, sonra 3 run sonra vazgeçer. 18z güncellemesi: merkez basınç 999 hPa'ya çıktı, yapı bozuluyor. %20'yi %15'e indirdim, Ayşe haklı çıkıyor.