[Çözüldü] Kırlangıçlar alçaktan uçuyor, yağmur mu geliyor? Halk bilgisi mi, meteoroloji mi?

[Radarmuharrem]

Bu akşam Gürsu'da kırlangıçlar yine çatı hizasının altından, neredeyse başımızın üstünden uçuyor. Babam hep derdi: "Kırlangıç alçaktan uçarsa yağmur yakındır." Ben de çocukluğumdan beri buna bakarım, çoğu zaman da tutar.

Hatta bu ay meraktan bir deftere not almaya başladım: 7 Eylül'den beri her akşam kırlangıçların alçak mı yüksek mi uçtuğunu yazıyorum. Kabaca baktığımda alçak uçtukları günlerin çoğunda ertesi sabaha kadar yağmur geldi.

Göç zamanı yaklaştı, birkaç güne kalmaz giderler; o yüzden bu yılın son gözlemleri bunlar. Sorum şu: bu işaret meteorolojik olarak gerçekten bir şey söylüyor mu? Bence söylüyor, hem de modellerden daha yerel ve daha hızlı. Sizce halk bilgisi mi, meteoroloji mi?

[KonyaliMeryem]

Babaannem de aynısını söylerdi: "Kırlangıç yere değerse yağmur kapıda." Onun işaretleri hep tutardı, ben de inanırım.

[HavaAdmin]

Bu akşam Gürsu'da kırlangıçlar yine çatı hizasının altından, neredeyse başımızın üstünden uçuyor. Babam hep derdi: "Kırlangıç alçaktan uçarsa yağmur yakındır." Ben de çocukluğumdan beri buna bakarım, çoğu zaman da...

Güzel bir soru. Açık konuşayım: bu büyük ölçüde bir halk inanışı ve tek başına öngörü değeri taşıdığını düşünmüyorum. Kırlangıçların uçuş yüksekliği esas olarak avladıkları böceklerin yüksekliğine bağlı; böcekler de rüzgara, sıcaklığa ve termiklere (ısınan zeminden yükselen hava) bağlı. Yağmurla ilişkisi dolaylı.

[KonyaliMeryem]

Güzel bir soru. Açık konuşayım: bu büyük ölçüde bir halk inanışı ve tek başına öngörü değeri taşıdığını düşünmüyorum. Kırlangıçların uçuş yüksekliği esas olarak avladıkları böceklerin yüksekliğine bağlı; böcekler...

Halk inanışı deyip geçmek biraz ağır geldi açıkçası. Büyüklerimiz yüzyıllarca gökyüzüne bakarak yaşadı; bilgilerini küçümsüyorsunuz gibi hissettim.

[Radarmuharrem]

Güzel bir soru. Açık konuşayım: bu büyük ölçüde bir halk inanışı ve tek başına öngörü değeri taşıdığını düşünmüyorum. Kırlangıçların uçuş yüksekliği esas olarak avladıkları böceklerin yüksekliğine bağlı; böcekler...

Bilimsel olmayan her şeyi çöpe atmayın. Elimde üç haftalık defter var, alçak uçtukları gecelerin çoğunda yağmur yağdı. Bunu "inanış" diye kestirip atmak kolay, bakmak zor.

[BulutKovalayan]

Fotoğrafçı gözlemi ekleyeyim: kırlangıçları en alçakta alçak, kapalı stratokümülüs ya da nimbostratus günlerinde görüyorum; açık, kümülüslü öğleden sonralarda ise çok yükseklerde, neredeyse nokta gibiler. Yani bulut tipiyle, dolayısıyla nem ve termikle bir ilişki var gibi. Ama her kapalı gün yağmur yağmıyor.

[HavaAdmin]

Halk inanışı deyip geçmek biraz ağır geldi açıkçası. Büyüklerimiz yüzyıllarca gökyüzüne bakarak yaşadı; bilgilerini küçümsüyorsunuz gibi hissettim.

Meryem Hanım, haklısınız, "halk inanışı" ifadem küçümseyici okunmuş olabilir; kastım bu değildi, özür dilerim. Gözleme dayalı halk bilgisinin çoğu gerçek bir fiziksel olaydan doğar. O zaman tartışmayı veriye taşıyalım, hadi test edelim:

• Radarmuharrem'in defteri (7-26 Eylül, 20 akşam)
  
• karsoner'in Yıldırım'daki istasyonu (Gürsu'ya ~10 km)
  
• Ölçüt: gözlemden sonraki 12 saatte ≥0,2 mm yağış
  

Sonuç ne çıkarsa kabul edelim.

[karsoner]

Varım! İstasyonum Davis, saatlik yağış kaydı eksiksiz. 7-27 Eylül arası saatlik yağışları çıkarıp akşam paylaşırım.

[Radarmuharrem]

Anlaştık. Defteri bu akşam temize çekerim. "Belirgin alçak" için ölçütüm şuydu: çatı hizasının altında, yerden 10 m'den alçak uçuş. Her akşam 18:00-19:00 arası bakıyordum.

[EnsembleEce]

İstatistik tarafını ben üstleneyim. 2x2 bir tablo kuracağız (alçak/değil x yağış var/yok) ve şunlara bakacağız:

• Temel oran: 20 günün kaçında yağış var?
  
• Alçak uçuş günlerinde yağış oranı bu temel orandan ne kadar yüksek?
  
• Iskalama ve yanlış alarm oranları
  

Şimdiden uyarayım: 20 gün küçük bir örneklem, sonucu "kesin" diye okumayacağız.

[KonyaliMeryem]

Admin Bey'in açıklaması için teşekkürler, gönlüm alındı Test fikri de çok hoşuma gitti. Sonuçları merakla bekliyorum, babaanneme de anlatacağım.

[Radarmuharrem]

Defter temize çekildi (A = belirgin alçak, N = normal/yüksek):

Kod:

07 N 08 A 09 A 10 N 11 N 12 N 13 A 14 A 15 N 16 N 17 A 18 N 19 N 20 N 21 A 22 A 23 A 24 N 25 A 26 N

Toplam: 9 gün alçak, 11 gün normal.

[karsoner]

Defter temize çekildi (A = belirgin alçak, N = normal/yüksek):

Kod:

07 N 08 A 09 A 10 N 11 N 12 N 13 A 14 A 15 N 16 N 17 A 18 N 19 N 20 N 21 A 22 A 23 A 24 N 25 A 26 N

Toplam: 9 gün alçak, 11 gün normal.

İstasyon verisi, gözlem akşamından sonraki 12 saatte (19:00-07:00) toplam yağış (resmi olmayan ölçüm):

Kod:

09 -> 6,4 mm 11 -> 1,2 mm 13 -> 3,8 mm 19 -> 0,6 mm 21 -> 11,2 mm 22 -> 4,6 mm 25 -> 2,0 mm Diğer 13 gecede yağış yok (<0,2 mm)

Bir de şunu fark ettim: alçak uçuş günlerinin çoğunda akşam nem %75'in üstünde, basınç 3 saatte 1-2 hPa düşüyordu.

[EnsembleEce]

[quote='karsoner' pid='113008' dateline='1790583720']İstasyon verisi, gözlem akşamından sonraki 12 saatte (19:00-07:00) toplam yağış (resmi olmayan ölçüm):

Kod:

09 -> 6,4 mm 11 -> 1,2 mm 13 -> 3,8 mm 19 -> 0,6 mm 21 -> 11,2 mm 22 -> 4,6 mm 25 -> 2,0 mm Diğer 13 gecede...[/quote] Tablo çıktı: [code] Yağış var Yağış yok Toplam Alçak uçuş 5 4 9 Alçak değil 2 9 11 Toplam 7 13 20

• Temel oran: 7/20 = %35
  
• Alçak uçuş günlerinde yağış: 5/9 ≈ %56
  
• Alçak olmayan günlerde yağış: 2/11 ≈ %18
  
• Yanlış alarm oranı: 4/9 ≈ %44
  
• Tek yönlü Fisher testi: p ≈ 0,10 (%5 düzeyinde anlamlı değil)
  

Yorum: işaret rastgeleden biraz iyi, ama 5/9 isabetle tek başına güvenilir bir tahmin aracı değil. Örneklem de küçük.

[Radarmuharrem]

Gördünüz mü, alçak uçtukları günlerde yağmur oranı üç kat! %56'ya karşı %18. Boşuna dememişim, babamın sözü tutuyor. Üstelik 27 akşamı da alçaktaydılar, dün geceki lodosun ardından bu sabah cephe yağmuru geldi!